Voorproefje Maartnummer: Boeken uit Het Paradijs

Bibilotheek Pompejus Occo telde duizenden boeken

De rijke en machtige Pompejus Occo had een befaamde bibliotheek, thuis in zijn huis Het Paradijs. Die collectie viel uit elkaar. Vorig jaar doken er twee manuscripten op. Het Allard Pierson aarzelde niet en kocht ze aan. 

Pompejus Occo was “rijker dan een satraap” en geweldig trots, volgens de Amsterdamse humanist Alardus van Amsterdam (1491–1544), die hem kende. Occo’s woning, genaamd Het Paradijs, in de Kalverstraat, grenzend aan wat nu de Papenbroekssteeg is, was een ontmoetingsplaats van de Europese elite en van Amsterdamse kunstenaars en humanisten. 

Koopman Occo was geen geboren Amsterdammer. Hij kwam in 1483 in Oost-Friesland ter wereld, onder de naam Poppe Okkesz en groeide op bij zijn oom Adolf Occo in Augsburg, die hem inwerkte in het machtige koopmans- en bankiershuis van de familie Fugger. In 1510 of 1511 verhuisde Poppe/Pompejus naar Amsterdam. Hij trouwde met de Amsterdamse Gerbrich Claesdr. en was al snel een van de belangrijkste mannen van Amsterdam. Namens het huis Fugger zorgde hij voor het transport van koper vanuit Dantzig via Amsterdam naar Antwerpen. Ook trad hij op als informant en bankier van de Deense koning Christiaan II en diens adviseur Erik Valkendorf, de aartsbisschop van Trondheim. Hij kende zijn verantwoordelijkheden ten opzichte van kerk en maatschappij. Hij was kerkmeester van de Heilige Stede, waar het Mirakel van Amsterdam had plaatsgevonden, en vervolgens van de Nieuwe Kerk. 

Schuin tegenover hem in de Kalverstraat woonde de schilder Jacob Cornelisz. van Oostsanen, van wie hij meerdere schilderijen kocht. Ook bemiddelde hij waarschijnlijk bij opdrachten die koning Christiaan II van Denemarken aan Van Oostsanen gaf. Alardus vermeldt dat Occo bovendien veel bijdroeg aan de aankleding van de Heilige Stede: “Hij zorgde voor de versiering, inrichting, bekleeding en opluistering der geheiligde altaren, en bedekte de marmeren wanden der kerk met beelden, glanzend van de hand des kunstenaars.” 

 

Boekenworm

Befaamd was Occo’s verzameling boeken en handschriften. Hij bezat minstens 1000 boeken, misschien nog wel heel veel meer, aangezien hij de bibliotheek van zijn oom had geërfd, die volgens de overlevering zo’n 2000 banden telde. 

 

Verder lezen? Je vindt het hele artikel in het komende maartnummer.

Nog geen abonnee? Klik hier voor een extra voordelig abonnement

Delen: