Voorproefje juninummer: Anderhalve eeuw Vondelstraat 32

Van adel tot woongroep

Meer dan veertig jaar woon ik in het huis Vondelstraat 32 in Amsterdam. Altijd was ik nieuwsgierig wie er eerder allemaal hebben geleefd. Hun geschiedenis laat zien hoe snel het karakter van de Vondelstraat is veranderd.

Waar nu de Vondelstraat is, liep in 1865 nog het Leyerdorperpad. Architect Pierre Cuypers kreeg in 1867 een vergunning om langs het oude pad een nieuwe wijk te ontwerpen. Ook het aannemersbedrijf Hartgerink en Overeem mocht er huizen te bouwen: de nummers 2 tot en met 34, het eerste huis in 1867. Van meet af aan was de Vondelstraat een dure straat, maar wel sterk gemengd: protestanten, katholieken en Joden woonden door elkaar. Advocaten, ambtenaren, ondernemers, kunstenaars, verpleegkundigen en ook artsen, onder wie Aletta Jacobs, die in 1892 vlakbij kwam wonen in de Tesselschadestraat.

Alle ‘enkele’ huizen hadden ongeveer dezelfde indeling. In het souterrain waren de bediendenvertrekken en de keuken; op de begane grond was de kamer aan de voorkant meestal bedoeld als kantoor. Daarachter lag de eetkamer, handig tegenover de trap vanuit het souterrain, waar de keukenmeid de schalen kon aanreiken. (Men had een of twee inwonende dienstboden, eventueel aangevuld met dagmeisjes.) Op de eerste etage lagen de salon, de ontvangstruimte en een achterkamer meer privé, daarboven de slaapvertrekken. Er was een badkamer en de meeste huizen hadden een of twee toiletten. Aansluiting op de waterleiding kregen de huizen ongetwijfeld ook, want in 1870 hadden 10.000 woningen in Amsterdam die al. De buizen voor de gasverlichting werden tussen de plafonds aangelegd. Ook het straatlicht was op gas, elke avond aangestoken door een lantaarnopsteker. 

 

Het hele artikel lezen? Je vindt het in het juninummer van Ons Amsterdam, dat 7 juni verschijnt.

Dit nummer niet missen, maar nog geen abonnee? Meld je aan vóór woensdag 23 mei 16:00 uur!

 

Beeld: De Vondelstraat, collectie Stadsarchief Amsterdam

Juninummer 2019
Delen: