Vereniging Ons Suriname. Een club voor alle Surinamers

Al in 1919 verenigden Surinamers in Nederland zich in een bond, die hun belangen moest behartigen en kennis over Suriname wilde verspreiden. Na een kleine terugval is de belangstelling voor het land groter dan ooit.  

De grote migratiegolf van Surinamers die hun heil in Nederland zochten kwam pas kort voor de onafhankelijkheid in 1975 opgang. Wie zich op 25 november van dat jaar in Suriname bevond kreeg automatisch een Surinaams paspoort; wie in Nederland was kreeg een Nederlands paspoort. Maar de migratie van Surinamers begon al ruim honderd jaar geleden.  

Na de afschaffing van de slavernij in 1863 had zich in Suriname in sneltreinvaart een emancipatieproces voltrokken. Er ontstond een gekleurde elite die financieel in staat was hun kinderen voor een studie naar een Nederlandse universiteit te sturen. Deze studenten vormden de grootste groep Surinamers die aan het begin van de 20ste eeuw in Nederland woonde.  

Aan het eind van de twintiger jaren slaagden er meer Surinamers in om, al dan niet als verstekeling op een vrachtschip, de overtocht te maken. Niet onbelangrijk daarbij was dat juist in die periode de jazzmuziek uit Noord-Amerika grote populariteit genoot in Nederlandse cafés en clubs, zoals de Kit-Kat Club op het Thorbeckeplein, de Cotton Club op de Nieuwmarkt en Casablanca op de Zeedijk. De zogenaamde Harlem Renaissance was niet aan Amsterdam voorbijgegaan. Veel Surinamers konden hier in de jaren dertig als jazzmuzikant, artiest of danser hun kost verdienen.  

  

Racisme 

Het was voor Surinamers in den vreemde – of ze nou behoorden tot de beter gesitueerden of tot de ‘armelui’ – niet altijd eenvoudig zich in Nederland staande te houden. Discriminatie en racisme behoorden tot de dagelijkse realiteit. De crisis van de dertiger jaren en de Tweede Wereldoorlog deden nog een schepje bovenop de problemen. Er bestond een grote behoefte aan een club waar Surinamers, ongeacht hun etnische komaf, elkaar konden ontmoeten en waar politieke en culturele activiteiten konden worden ontplooid.  

In 1919 werd de Bond van Surinamers opgericht door Julius Jacob Gemmel, onderwijzer en gemeenteambtenaar. Het secretariaat was gevestigd in de De Genestetstraat. Tot de brand van 1929 werd er vergaderd in het Paleis voor Volksvlijt op het Frederiksplein. De bond had als doelstelling alle Surinamers in Nederland te verenigen, hun belangen te behartigen en hun rechtsbescherming te waarborgen. Daarnaast wilde zij door het organiseren van Suriname-avonden informatie bieden aan Surinamers, maar ook een bijdrage leveren aan een betere kennis over Suriname en Surinamers in Nederland. Er werden lezingen en tentoonstellingen georganiseerd.  

Regelmatig verschenen er publicaties en er kwam een bibliotheek. Uitsluitend Surinamers konden lid worden, zonder dat direct duidelijk was wie daar dan onder vielen. Er waren meer dan vijfhonderd leden en donateurs. In 1924 werd de naam van de bond veranderd in Vereeniging Suriname. Men wilde nu ook bijdragen aan de sociale en economische bloei van Suriname. Na de Tweede Wereldoorlog werden de krachten met enkele andere verenigingen gebundeld en ontstond in 1946 de nieuwe naam: Vereniging Ons Suriname (VOS).  

Verder lezen? Abonnees krijgen het komende nummer van Ons Amsterdam omstreeks 3 juni in de brievenbus!

Dit nummer niet missen, maar nog geen abonnee? Meld je vóór vrijdag 3 juni 23:59 u. aan dan ontvang ook jij dit nummer thuis.

Beeld: Vereniging Ons Suriname

Ontdek Ons Amsterdam

Wil jij alles weten over de fascinerende geschiedenis van Amsterdam?

Meld je aan Arrow right Geef cadeau Arrow right
Delen:

Buurten:
Oost
Editie:
Juni
Jaargang:
Rubriek:
Verhaal
Tijdperk:
1900-1950