Twaalf Pimentels en de oorlog

In het Joods (digitaal) Monument komt de familienaam Pimentel 74 keer voor.

1943. Het lot van de familie Pimentel beschrijft het lot van zeven kinderen en vijf kleinkinderen van Nathan Pimentel en Rachel Oppenheimer: twaalf minibiografieën van Nederlandse Joden, van wie de helft de vervolging overleefde, een relatief hoog aantal. De biografische aanpak heeft als nadeela dat de Duitse inval, de anti-Joodse maatregelen, de razzia’s, Westerbork, Auschwitz of Sobibor, Hans Calmeyer en Albert Gemmeker er meerdere keren in voorkomen. Er wordt geprobeerd de hele geschiedenis van de Holocaust in Nederland, de kampen en de naoorlogse nasleep op te schrijven. Dat leidt tot een heen en weer springen in de geschiedenis; de lezer leest van alles een beetje en gaat dan weer verder naar de volgende biografie.

Een wat merkwaardige Pimentel is Pim (1928-2008), die in de jaren vijftig rooms-katholiek werd, dat hem naar eigen zeggen dichter bij zijn Spaans-Portugese wortels bracht. Hij deed ook zijn best om zijn Joods-Portugese adellijke afkomst te bewijzen, maar de Nederlandse Hoge Raad van Adel voelde daar niets voor. De auteurs maken ook bij deze biografie geen onderscheid tussen archiefstukken, interviews, krantenartikelen, toespraken of literatuur en dat leidt dan ook tot een merkwaardige voetnoot als ‘Adelbrief’.

Een veel interessantere biografie is die van Henriëtte Henriquez Pimentel, directrice van ‘de crèche’ in Amsterdam tegenover de Hollandsche Schouwburg. Maar over haar is tegelijkertijd een aparte biografie uitgekomen: Wacht maar. Het veelbewogen leven van Henriëtte Pimentel. “Heldhaftig, gedreven en vooruitstrevend”, zo typeren de auteurs deze veelzijdige vrouw. Zonder de oorlog zou ze zeker een plaats hebben verdiend in de geschiedenis van de kinderzorg, maar het is haar verzetswerk in de crèche dat haar bekend heeft gemaakt. Terwijl de Duitsers aan de overkant in de Hollandsche Schouwburg vele honderden opgepakte Joden bewaakten, werden er zo’n 600 Joodse kinderen uit de crèche de vrijheid in gesmokkeld. Studenten deden het meeste uitvoerende werk, maar zonder Henriëtte Pimentel zou er niets gebeurd zijn. Het duurde tot 23 juli 1943: toen kwamen de Duitsers de crèche leeghalen. Nog geen twee manden later werd de directrice met vele anderen in Auschwitz-Birkenau vermoord. Wacht maar is een eerbetoon aan een dappere vrouw.

1943

Het lot van de familie Pimentel

- Henk Dijkman en Fokko Weerstra

- Amphora Books

- 317 blz.

- € 22,50

WACHT MAAR

Het veelbewogen leven van Henriëtte Pimentel

- Esther Shaya en Frank Hemminga

- Amphora Books

- 267 blz.

- € 22,50

Delen:

Editie:
Februari Januari
Jaargang:
Rubriek:
Recensie

Gerelateerd

Aannemer in Amsterdam
Aannemer in Amsterdam
Recensie 1 januari 2021
Rit met de Puch
Rit met de Puch
Recensie 1 januari 2021