“Tsja, wat zullen we eten?”

Foto’s van Ben van Meerendonk

In 1989 ontdekte historicus en fotograaf Herman Selier op een Voorburgse zolder het complete fotoarchief van persfotograaf Ben van Meerendonk, die voor een reeks van bladen in de eerste 25 jaar na de oorlog een levendig beeld van het dagelijks leven in herrijzend Nederland vastlegde. Daaruit heeft Selier nu voor de tweede keer een leerzaam en amusant fotoboek samengesteld, dat volgende maand verschijnt.

In het fraaie grachtenpand Keizersgracht 207 was van 1945 tot 1969 het Algemeen Hollands Fotopersbureau gevestigd. Ondanks zijn weidse naam was het eigenlijk maar een heel klein bureautje, bestaande uit fotograferend directeur-eigenaar Ben van Meerendonk met een boekhouder en enkele assistenten. Van Meerendonk, geboren in 1913, had het vak nog ouderwets in de praktijk geleerd. Als veertienjarige werd hij archief- en dokahulpje bij een ervaren fotograaf; in de jaren dertig vestigde hij zich zelfstandig, een tijdje samen met de later zeer bekende Sem Presser. Zijn herontdekte fotoarchief is sinds 1990 ondergebracht in het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis op de Cruquiusweg. Daar werd in 1994 voor het eerst een tentoonstelling aan Van Meerendonks foto’s gewijd, met een begeleidend boek: Vroeger, toen alles nog leuk was… Daaruit viel al op te maken dat Van Meerendonk niet werd gehinderd door ideologische kieskeurigheid: hij fotografeerde net zo lief een gouden bruidspaar voor het toen nog zeer katholieke dagblad De Tijd als een krotwoning voor CPN-krant De Waarheid. Als het maar geld opbracht. Die prozaïsche achtergrond van Van Meerendonks oeuvre heeft samensteller Herman Selier willen uitdrukken in de titel van het nieuwe boek: Tsja, wat zullen we eten… Maar wie de jaren vijftig nog heeft meegemaakt herkent ook meteen de beginzin van de ‘tune’ van het ochtendlijke radioprogramma De groenteman. Van Meerendonk was een ‘broodfotograaf’ maar wel een erg goede, die trefzeker de wereld om hem heen vastlegde en als het zo uitkwam ook wat regisseerde.

Tsja, wat zullen we eten… verschijnt in maart 2002 bij uitgeverij Aksant.

Delen: