Pieter Plockhoy en de Amsterdamse stadskolonie

In 1656 kreeg Amsterdam een Amerikaanse kolonie in de schoot geworpen. Het stadsbestuur ging heel ver in het aantrekken van kolonisten – tot en met het toestaan van een opmerkelijke utopische gemeenschap.

 

 

Het is 9 juni 1662. In de Burgerzaal van het stadhuis staat een man peinzend bij de in marmer ingelegde wereldkaart op de vloer. In zijn handen klemt hij een oorkonde die hij zojuist heeft opgehaald in de Geheimschrijverskamer, zwierig ondertekend en vers bezegeld. Daarin staat zwart op wit dat de machtige burgemeesters van Amsterdam hun zegen hebben gegeven aan zijn plannen voor een gemeenschap in de stadskolonie. Amerika ligt aan zijn voeten. Pieter Cornelisz. Plockhoy talmt echter niet lang. Er is werk aan de winkel.

De vooruitzichten voor de stadskolonie waren gunstig in de zomer van 1662. Dat Amsterdam een Amerikaanse kolonie had was meer toeval dan opzet. De West-Indische Compagnie had in 1655 een schip van de stad gehuurd om de Zweedse kolonie aan de Delaware – toen beter bekend als de Zuidrivier – te veroveren. De Zweden waren naar het oordeel van de Heren XIX indringers, die zich bovendien hadden verstout om een Nederlands fort in te nemen. De WIC wist dat het de Zuidrivier moest beheersen om de aanvoer van pelzen uit het binnenland veilig te stellen en was beducht voor de concurrentie van de Zweden en – belangrijker nog – de Engelsen in Virginië en Nieuw Engeland. Maar geld om een oorlogsschip te huren, had de WIC niet. De bewindhebbers kwamen op de gedachte om als betaling Amsterdam een deel van de kolonie aan de Zuidrivier aan te bieden. Ze hoopten bovendien dat de stad de kolonisatie van Nieuw-Nederland dan krachtig zou bevorderen – dat was nodig omdat aan alle kanten Engelse kolonisten de door de WIC opgeëiste gebieden binnenglipten.

Verder lezen? U vindt het hele verhaal in het aankomende Oktobernummer van Ons Amsterdam.

Word abonnee

Ook leuk als cadeau!

Ontdek Ons Amsterdam

Wil jij alles weten over de fascinerende geschiedenis van Amsterdam?

Meld je aan Arrow right Geef cadeau Arrow right
Delen:

Editie:
Oktober
Jaargang:
2020 72
Rubriek:
Verhaal
Tijdperk:
1600-1700