Rebelse Amsterdammer: Otto Sterman

Toen Otto Sterman overleed publiceerde De Telegraaf twee necrologieën. Voor de cultuurredactie was zijn heengaan van belang omdat Sterman de eerste zwarte acteur aan het Nederlandse toneel was. Op de sportpagina werd gewag gemaakt van zijn carrière als fysiotherapeut van het Nederlandse honkbalteam.  

Sterman werd op 7 mei 1913 in Amsterdam geboren, hij had een Hollandse moeder en een Curaçaose vader. Ze hadden elkaar in 1907 ontmoet. Zijn vader was hofmeester bij de KNSM, zijn moeder bracht wasgoed rond voor de strijkerij van haar ouders in de Lange Niezel. Het was tijd een dat Amsterdam niet meer dan tien zwarte families telde. 

Vanaf 1934 werkte Sterman als gymnastiekleraar, masseur en docent heilgymnastiek, na een MO-opleiding lichamelijke oefening. Een jaar later kwam hij via een toevallige kennis op het toneel terecht. Als West-Indische bediende speelde hij een kleine rol in De Familie Kegge van Hildebrand bij het Nieuw Schouwtoneel. Hij was daarmee de eerste zwarte acteur aan het Nederlandse toneel. 

Chauffeur of barman

Op 17 september 1947 huwde Sterman Magda Bon, met wie hij twee dochters zou krijgen. ’s Avonds meldde hij zich in het Centraal Theater, want op je trouwdag speel je gewoon door. Later was hij getrouwd met Marijke Vleeschdraager.  

Tot diep in de jaren vijftig werd een beroep gedaan op Sterman als er voor een toneelstuk een slaaf, een zwarte chauffeur of een dito barman nodig was. Hij maakte indruk als ‘de gelynchte neger’ in De eerbiedige lichtekooi van Sartre, met Myra Ward en later Enny  Meunier in de titelrol. Hij speelde die rol ook in 1956 in een televisie uitvoering met Andrea Domburg en in 1964 bij toneelgroep Centrum. 

Aanvankelijk beschouwde hij die rollen als vanzelfsprekend. ‘Uiteraard zijn er voor mij als neger maar beperkte mogelijkheden,’ zei hij in 1955 in een interview. Zwarte acteurs waren in Nederland een zeldzaamheid. Langzamerhand drong het tot hem door dat de rollen discriminerend waren en begon hij zich te verzetten tegen het automatisme dat een zwarte acteur alleen expliciet zwarte rollen zou kunnen spelen.  

 

Verder lezen? Dat kan in het novembernummer. Abonnees ontvangen dit nummer van Ons Amsterdam omstreeks 29 oktober in de brievenbus! Dit nummer niet missen, maar nog geen abonnee? Meld je vóór vrijdag 28 oktober 23:59 aan dan ontvang ook jij dit nummer thuis.

Profiteer deze maand van de speciale aanbieding!

1e jaar (10 nrs) met een introductiekorting van meer dan 50%. Zo heb je al een jaarabonnement voor slechts € 29,95 ipv € 65,00! Of kies voor een extra voordelig jaarabonnement + cadeau voor slechts € 39,95! Keuze uit: de Amsterdamkalender 2023 OF het boek ‘Voor altijd op de vlucht’ van Angelo Schenkers OF het Amsterdam! Zijn er nog vragen? Quiz Spel.
Ja graag! Arrow right

 

Delen:

Dossiers:
Amsterdammers
Editie:
November
Jaargang:
Tijdperk:
1900-1950 1950-2000
Rubriek: