Meten voor de bezetter

Ze deden slechts ‘af en toe’ ook een Duitse opdracht, onbetekenende meestal. Het Nationaal Luchtvaartlaboratorium (NLL) in Amsterdam hield zich tijdens de bezettingsjaren afzijdig van de oorlog. Althans, zo luidde de naoorlogse verantwoording. De jonge ingenieur Bram Elsenaar wist dus niet beter bij zijn aanstelling in 1969, maar een Duits onderzoek uit 2007 wekte zijn nieuwsgierigheid naar de daadwerkelijke aard van de aerodynamische onderzoeken in de Amsterdamse windtunnel tijdens de bezetting. Eenmaal met pensioen lichtte hij alle in de oorlogsjaren uitgevoerde Duits opdrachten door. 

Het NLL was eerst gevestigd op de Marinewerf, maar had vanwege de oorlogsdreiging een nieuw onderkomen gekregen aan de Sloterweg, veilig buiten de stad en dichterbij Schiphol . De wetenschappelijke staf genoot grote internationale bekendheid. De werkbezoeken aan Duitse onderzoeksinstituten gingen door tot in augustus 1938. De belangstelling was groot, maar “vooral de militaire autoriteiten moesten nog worden overtuigd van de noodzaak”, schreef directeur Carel Koning.  

Vier dagen na de capitulatie stond er al een Duitse wetenschappelijke delegatie op de stoep. Nieuwe betaalde opdrachten waren broodnodig. Wetenschappelijk werk voor de bezetter was dan ook nauwelijks een discussiepunt. Onder één voorwaarde: alleen opdrachten van de Aerodynamische Versuchsanstalt in Göttingen. Dat zo de échte opdrachtgevers, zoals Messerschmitt en Junkers, buiten beeld bleven, kwam het NLL goed uit. 

Delen:

Editie:
Oktober
Jaargang:
Rubriek:
Recensie
Tijdperk:
1900-1950

Gerelateerd

Bladerboek over kunstvernieuwers
Bladerboek over kunstvernieuwers
Recensie 26 november 2021
Schilderachtige stad
Schilderachtige stad
Recensie 23 november 2021