Maartnummer 2020

In dit nummer:

Hendrik Doeff,  ‘opperhoofd’ te Japan

Door Cor Scholten

Amsterdammer Hendrik Doeff zwaait van 1802 tot 1817 de scepter over de factorij van de VOC op het hermetisch afgegrendelde Japanse eiland Deshima. Veel langer dan bedoeld. In 1806 heeft Napoleon een einde gemaakt aan het Bataafse Gemenebest, in feite bestaat de Republiek niet meer, maar dat mogen de Japanners niet weten. Doeff maakt van de nood een deugd, hij leert vloeiend Japans, schrijft haiku’s en stelt zelfs een woordenboek samen. 

 

11 maart 1928: voetbal op de radio!

Door Marius van Melle

Ongehoord was het. Op de radio was voor het eerst een voetbalinterland – Nederland-België – van begin tot eind te horen. De primeur kwam vanuit het Amsterdamse Stadion aan de Amstelveenseweg, ten oosten van het huidige Stadionplein. Het nieuwe Olympisch Stadion ging pas twee maanden later open. Han Hollander vestigde meteen zijn naam als radiosportverslaggever.

 

Dit nummer niet missen, maar nog geen abonnee?

Word abonnee

 

Een alternatieve geschiedenis van Amsterdam

Door Ranjith Jayasena

Archeoloog Ranjith Jayasena schreef voor ons een geschiedenis van Amsterdam aan de hand van de bodem. Met aandacht voor de mysterieuze verzakkingen op het Stationseiland en het Zeeburgereiland, en voor de stadsuitbreidingen na de Alteratie, toen er voor het eerst systematisch werd opgehoogd. Maar ook voor de toekomst, want kennis van de Amsterdamse bodem is van groot belang bij het plannen van nieuwe bouwprojecten.

 

Marga Minco 100!

Door Elsbeth Etty

Op een foto van kort na de bevrijding loopt een mooie jonge vrouw op de Dam, lachend, een witte bloem in het halflange donkere haar. Een paar maanden eerder is ze op haar Amsterdamse onderduikadres 25 geworden. Ze noemt zich Marga Minco en onder die naam zal ze uitgroeien tot een van Nederlands meest imponerende schrijvers. Vorig jaar, op haar 99ste kreeg ze de P.C. Hooftprijs voor haar unieke oeuvre dat de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog, het voorspel en de nasleep ervan belichaamt. En nu wordt ze honderd. Haar eeuwfeest valt samen met ‘75 jaar bevrijding’, voor Marga Minco driekwart eeuw overleven. Niemand van haar familie keerde terug uit de vernietigingskampen.

 

Anna Reynvaan, de Nederlandse Nightingale?

Door Nannie Wiegman

200 jaar geleden kwam Florence Nightingale (1820-1910) ter wereld, en 100 jaar geleden, op 19 maart 1920 stierf de Amsterdamse Anna Reynvaan (1844-1920), ook wel de Nederlandse Nightingale. Reynvaan wordt gezien als de pionier van de moderne verpleging, en er zijn meer overeenkomsten. Beiden kwamen uit eenzelfde nest, bleven ongehuwd en kozen op latere leeftijd, tegen de zin van hun familie, voor het werken in de verpleging. En van beiden gaat het verhaal dat ze bij nacht en ontij, slechts gewapend met een klein olielampje, over duistere ziekenzalen patrouilleerden.

 

Verdwenen ambacht: het spuiten & schilderen van autoreclames

Door Willem Vermeulen

‘In snippers en in balen, Wessels komt het halen.’ Met die slogan reed de vrachtwagen van oud-papierhandel M.A. Wessels door de stad. De reclame was erop geschilderd door J. van der Zwaart & Zn. uit Amstelveen. Honderden Amsterdamse bedrijven klopten bij de firma aan voor hun ‘rijdende reclame’.

 

Vondelingenepidemie

Door Nanda Geuzebroek

Rond 1800 zat de economie van Amsterdam ernstig in het slop. Armoede en honger waren aan de orde van de dag. Op kwade dagen vonden politieagenten en burgers soms wel tien vondelingen op de stoep.

 

De vaste route van Ernst Daniel Smid

Door Corrie Verkerk

Zanger Ernst Daniel Smid kwam naar Amsterdam als student – ‘Uit een Achterhoeks dorpje, waar je na zes uur een kanon kon afschieten’ –, ging op ontdekkingstocht, veroverde zijn eerste rolletjes, leefde op broodjes kebab en kipsalade. Vandaag zwerven we langs kerk, kroeg en (seks)theaters. ‘Amsterdam heeft gegeven en genomen.’

 

Word abonnee

Delen: