Koepelkerk Botermarkt. Een Amsterdamse Tempel van Salomo

Amsterdam had kerken nodig na de groeispurt in de Gouden Eeuw. Advocaat Nicolaas Listingh ontwierp er een die alle andere in de schaduw moest stellen. Hij liefhebberde graag als architect. Hoon was zijn deel.

Amateurs vormen een mensensoort die professionals vaak op de zenuwen werkt. Zij kunnen wel eens met frisse, visionaire ideeën komen, maar meestal laat hun praktische kennis van zaken dan zozeer te wensen over dat realisatie ervan onmogelijk blijkt. Te veel theoretische boekenkennis, te weinig inzicht in de uitvoerbaarheid. Als er één branche is waarin zich amateurs in het verleden graag actief toonden én tegelijk rampen konden aanrichten, was het de architectuur wel. Zo hadden we in Nederland koning Willem II, de romanticus op de troon wiens eigenhandig ontworpen neogotische aanbouwsels aan het Haagse Paleis Kneuterdijk zijn kortstondig bewind amper hebben overleefd – het grootste deel moest na zijn dood ijlings gesloopt worden wegens grote bouwkundige gebreken.

Ook in de Republiek waren er enthousiaste dilettanten met ambitieuze plannen waar de bouwkundige wereld zo haar twijfels bij had. Een van hun was de Amsterdammer Nicolaas Listingh (1630-1705), advocaat, notaris en meer dan veertig jaar lang kerkmeester van de Oude Kerk, waar in een zijkamer nog steeds een statig portret van hem hangt. Veelzeggend genoeg niet met de notariële en juridische paperassen voor zich op tafel die zijn broodwinning vormden, maar met twee eigen bouwkundige ontwerpen. Hij was daar duidelijk trotser op dan op het feit dat hij ooit Rembrandt had bijgestaan in diens pogingen om van alle geportretteerden op de Nachtwacht de verschuldigde bedragen te innen.

Verder lezen?

U vindt dit verhaal in het komende Maartnummer.

Nog geen abonnee? Meld u aan voor vrijdag 19 februari 16.00 en ontvang dit nummer thuis.

Delen:

Gerelateerd

Herinneringen aan de Montessorischool op het Hygiëaplein
Herinneringen aan de Montessorischool op het Hygiëaplein
Herinneringen 3 maart 2021
Krakersrellen in de Vondelstraat
Krakersrellen in de Vondelstraat
3 maart 2021
Aprilnummer 2021
Aprilnummer 2021
Inhoud 3 maart 2021