Het Bijbels Museum gaat op reis

Op 2 juni 2020 verlaat het Bijbels Museum de Cromhouthuizen aan de Herengracht en gaat verder in de vorm van reizende thematentoonstellingen. Daarmee komt een eind aan 95 jaar Bijbels Museum in Amsterdam. De collectie komt onder meer terecht bij het Museum Catharijneconvent, het Rijksmuseum van Oudheden en het Joods Historisch Museum. Zo ook het model van de tabernakel waar het allemaal mee begon.

In 1852 maakte theologiestudent Leendert Schouten (1828-1905) een model van de tabernakel. Dat was het draagbare heiligdom dat het volk Israël meenam op zijn reis door de woestijn. Iedere veertien dagen mochten bezoekers het komen bekijken, maar alleen op voorwaarde dat ze daarnaast ook naar een preek van hem luisterden.

Als twaalfjarig jongetje had Schouten al minutieus de Ark van het Verbond nagemaakt, van mahoniehout verguld met goud. Binnen in lagen de stenen tafelen van Mozes, die hij vervaardigd had van marmer. Voor de tabernakel ging hij nog een stap verder: hij maakte zoveel mogelijk gebruik van materialen die in de Bijbel worden genoemd. De dekkleden waren van geitenhaar, speciaal uit Syrië gehaald. De boekrol van de priester was van echt perkament. Het zand in de Voorhof kwam uit de Sinaï-woestijn.

 

Mummie

Na Schoutens overlijden werd zijn uitgebreide collectie ondergebracht in een stichting. In 1925 werd het de basis van het Bijbels Museum van Oudheden. Dat was toen nog gevestigd aan Hemonylaan 19a, in een gebouwtje in de tuin aan de achterkant van het pand aan Stadhouderskade 137.

Tekst gaat verder onder foto

Paul de Roos was van 1948 tot 1975 conservator van het museum. Hij had theologie gestudeerd en was hulppredikant geweest in Beverwijk. Op de foto geeft hij uitleg bij de maquette van de Tempelberg, verkleed als bijbels figuur. “Het beeld is afkomstig uit een diareeks, gemaakt door de NCRV-schoolradio,” zo herinnert zijn zoon Siebe de Roos zich op geheugenvanwest.nl.

Siebe de Roos: “In het gebouw stond de maquette opgesteld van de Tempelberg en de Tabernakel. Via een binnenplaatsje (later overdekt) kon je de andere zaal, in een souterrain, betreden waarin een heuse Egyptische mummie te bezichtigen was en vele Israëlische en Egyptische voorwerpen. Als kind kwamen we vaak bij mijn vader in het museum en al die voorwerpen hadden iets mysterieus. Zo was er een nijlpaardschedel waar je de tanden in en uit kon halen.”

 

Cromhouthuizen

In 1975 verhuisde het krap behuisde, propvolle Bijbels Museum naar de statige Cromhouthuizen aan de Herengracht 366-368. Het nam de plaats in van het Nederlands Bijbelgenootschap dat naar Haarlem vertrok. In 2016 verloor het Bijbels Museum zijn gemeentelijke subsidie. Het museum is sindsdien gevestigd op de bovenste verdiepingen.

Op de onderste zijn de kamers heringericht met objecten uit het depot van het Amsterdams Museum. De bezoeker kan er in de stijlkamers bijzondere Amsterdamse verzamelingen bezichtigen. Het is een verwijzing naar de familie Cromhout, die in de 17de en 18de eeuw de panden liet bouwen en bewoonde. Ze stonden bekend als grote kunstliefhebbers en verzamelaars.

 

Beeld: eigendom Siebe de Roos

Delen:

Buurten:
Centrum Zuid
Dossiers:
Kunst en Cultuur
Editie:
Maart
Jaargang:
2020 72
Rubriek:
Actueel
Tijdperk:
1900-1950 1950-2000 Vanaf 2000