Heintje Davids (1888-1975): variété op z’n best

‘Ze is te lelijk om aan het toneel te gaan’, oordeelde haar vader over Heintje Davids. De rest van het gezin vormde een familiegezelschapje, zij werkte in een pettenwinkel. Maar op haar 18de moest ze ineens zus Rika vervangen. Heintje was een onmiddellijk succes.

Het was de mooiste avond van haar leven, heeft Heintje Davids menigmaal gezegd. En dan doelde ze op haar eerste naoorlogse optreden, zaterdagavond 16 juni 1945 in het Concertgebouw. Nog maar nauwelijks zes weken eerder was ze in Utrecht, samen met haar man, uit de onderduik tevoorschijn gekomen. Ze waren zo snel mogelijk teruggereisd naar Amsterdam, met een militair transport dat hen via de Berlagebrug naar de stad bracht. Daar, in Oud-Zuid, hadden ze kans gezien een voorlopig adres te vinden: een nagenoeg ongemeubileerde zolderkamer met een zijkamertje als slaapvertrek. Al gauw kregen ze er bezoek van de gerenommeerde impresario Bob Peters, die kwam vertellen dat hij drie avonden in het Concertgebouw had geboekt voor haar comeback.

“Ik wankelde toen ik opkwam”, vertelde de fameuze variétéartieste in het boek Altijd maar draaien, een van de twee biografieën die na de oorlog aan haar werden gewijd. “Ik woog nog maar 48 kilo, ik was een streep. Langzaam kwam ik de met bloemen versierde trap af, waarboven een grote davidster hing. Ik zag niets. Ik hoorde alleen maar klappen, klappen, klappen en voelde de ontroering in mijn buik, ik rilde, ik huiverde.” Pas na langdurig slikken en naar adem happen, wist ze zich te vermannen en zette ze haar eerste liedje in: “Lieve mensen, ik ben weer vrij/ smart en leed voorgoed voorbij…”

Die avond werd Heintje Davids gehuldigd zoals ze nog nooit was gehuldigd. Maar toen ze na afloop van het historische optreden in haar kleedkamer stond, werd ze overvallen door heftige visioenen van razzia’s. Ze durfde niet meer naar buiten uit angst dat ze zou worden doodgeschoten zodra ze één stap buiten het Concertgebouw zou zetten. Het was gewoon een delirium, zei ze later. Niemand kon haar tot bedaren brengen, tot een goede kennis haar hardhandig vastpakte, meetrok naar zijn auto en naar huis bracht.

Verder lezen?

U vindt dit verhaal in het komende Maartnummer.

Nog geen abonnee? Meld u aan voor vrijdag 19 februari 16.00 en ontvang dit nummer thuis.

 

Ontdek Ons Amsterdam

Wil jij alles weten over de fascinerende geschiedenis van Amsterdam?

Meld je aan Arrow right Geef cadeau Arrow right
Delen:

Buurten:
Centrum
Dossiers:
Amsterdammers
Editie:
Maart
Jaargang:
Rubriek:
Markante Amsterdammers
Tijdperk:
1900-1950 1950-2000