Alles uit eigen keuken: Eetsalon Van Dobben

Mosterd, mayonaise, filet americain, en natuurlijk de kroketten – bij Eetsalon Van Dobben is alles huisgemaakt. Achter de counter struise Amsterdamse dames en nette heren, de clientèle is een doorsnede van Amsterdam.

Vanaf de jaren veertig van de vorige eeuw zat in de Halvemaansteeg broodjeszaak Ossewa. Achter de balie werkte Eugenie Laaper, in 1921 geboren in Kockengen, de jongste uit een gezin van dertien. Zij smeerde en verkocht broodjes. Dagelijks kwam Arie van Dobben, twee jaar jonger uit Alphen aan de Rijn, bij Ossewa de vleeswaren bezorgen. Arie (‘Aat’) was een boerenzoon.  

Zijn vader stierf jong waarna hij op z’n twaalfde ging werken als banketbakkersknecht om de kost te verdienen. Later werkte hij als kok in het Kurhaus en op de Holland Amerika Lijn. Eugenie en Aat werden verliefd. In 1946 zouden ze trouwen, hoewel Eugenies familie neerkeek op broodjes en glazen melk.  

Aat werkte voor de slager, maar had meerdere pannetjes op het vuur. Handelen en ondernemen zaten hem in het bloed. In tijden van schaarste wist hij – al moest hij ervoor naar Friesland – aan gekookte lever te komen. Toen hij voor de Canadezen werkte liet hij zich in boter uitbetalen. Hij had leren koken in keukens van cruiseschepen, hotels en banketbakkerijen. In de Kerkstraat maakte hij kroketten en bitterballen. Op uitgaansavonden – oorlog of niet, er werd gefeest – ging hij met een plateau voor zijn buik op het Rembrandtplein verkopen.  

Op een van zijn rondes viel zijn oog op een leeg winkelpandje in de steeg schuin achter Tuschinski. Hij troonde Eugenie mee. ‘Wat denk je ervan?’ vroeg Aat. ‘Jij vóór, ik achter.’ Eugenie was meteen om. Op 28 juni 1945, tijdens de Bevrijdingsfeesten, was aan de Korte Reguliersdwarsstraat 5 het houtwerk nog niet geschilderd maar lag de toonbank vol broodjes en beleg. ‘Eetsalon Van Dobben’ opende met een vliegende start zijn deuren. 

Schalen vol zachte boter 

Arnold ‘Dikke Rooie’ van Dobben (‘Ik had rood haar en nee… dun ben ik nooit geweest’) is de jongste zoon van Aat en Eugenie. Hij spreekt liefdevol en trots over zijn ouders en het familiebedrijf waarvan hij in 1982 eigenaar werd. ‘Mijn ouders hebben in een paar jaar tijd een zaak neergezet die een begrip werd én ontzettend winstgevend was. En dat met broodjes en koffie, hè. Er was niks, het was nieuw, de prijzen waren niet te hoog en niet te laag. Ze waren zeven dagen per week open en je had aanloop van werkvolk, kantoren, winkelend publiek, bewoners en uitgaanspubliek.’  

Bij Van Dobben kwam alles uit eigen keuken: mosterd, mayonaise, filet. De lever werd in eigen keuken gekookt, de rosbief gebraden, gehakt gedraaid en gekruid. En ja: ook de kroketten werden hier gemaakt. Arnold: ‘Johannes van Dam heeft zijn liefde voor kroketten aan mijn moeder te danken. Mijn broer lag in het ziekenhuis op dezelfde zaal als Van Dam die een been had gebroken. Ze had voor de hele zaal kroketten mee. Sindsdien hield-ie van kroketten.’ 

Van Dobben – of ‘Dobbe’ – werd een pleisterplaats voor fijnproevers, die een broodje filet américain bestelden, lever, halfom, ‘gehaktbal mét’, ham, glazen melk. Kleffe broodjes die klef hóórden te zijn.  

Stapels witte kadetten werden in razend tempo belegd vanaf hoog opgetaste bergen voorgesneden fijne vleeswaren. Schalen vol zachte boter met een lepel erin – dat smeerde sneller. Gepelde eieren glimmend in een schaal. Het plankier achter de balie werd bestrooid met zout; de gevallen spekjes uit de lever konden het spekglad maken. Tijd om het op te rapen was er niet. Achter de counter struise Amsterdamse dames en nette heren. Het rook er fris terwijl er óók een slagerslucht hing. 

 

Verder lezen? Dat kan in het decembernummer. Abonnees ontvangen dit nummer van Ons Amsterdam omstreeks 2 december in de brievenbus! Dit nummer niet missen, maar nog geen abonnee? Meld je vóór vrijdag 2 december 23:59 aan dan ontvang ook jij dit nummer thuis.

Ja graag! Arrow right

 

Delen:

Buurten:
Centrum
Editie:
December
Jaargang:
Rubriek:
Tijdperk:
1950-2000

Gerelateerd

De augurkenkoning: Kesbeke en het zuur
De augurkenkoning: Kesbeke en het zuur
Voorproefje 14 november 2022