Een mysterieuze schoorsteen in de Hygiëastraat

‘De stad is vol geheimenissen’ schrijft Guus Luijters in zijn column in het decembernummer Ons Amsterdam. Bijvoorbeeld: het Hygiëaplein. Tussen dat plein en het Olympiaplein loopt een smal straatje, nu deels afgesloten door een hek, en in dat straatje staat een enorme schoorsteen. ‘Ik heb geprobeerd erachter te komen wat zo’n enorme schoorsteen te zoeken heeft in zo’n klein straatje, maar niemand die het wist.’
 

De lezers van Ons Amsterdam wel, natuurlijk. Vier van hen reageerden. Nico Doorlag: ‘Ik zat in de jaren ‘50 op de 3e O.L. Montessorischool. Bij mooi weer gingen we sporten op het Swiftterrein, en liepen op weg naar het Olympiaplein door het toen nog niet afgesloten straatje. Aan het eind daarvan, aan de linkerzijde, bevond zich een grote ijzeren deur, die meestal openstond. Niewsgierig als we waren, gingen we een stukje naar binnen, en zagen in het enorme keldergewelf een soort machinekamer, waarin een grote “stoomketel”. Het bleek de stookruimte voor de toen nog met kolen gestookte warmwatervoorziening van de
omringende woningen.’

Harry Lassche (werkzaam bij ‘Informatie Voorziening Stadsdelen, Informatie Beheer, Archief Beheer, Inzage Bouwarchief’ van de gemeente) schreef dat de schoorsteen onderdeel was van een “Ketelhuis v/d Warmwatercentrale voor de Algemeene Woningbouwvereeniging”, uit 1932, gebouwd door architect Jan Gratama, die veel van de woningblokken tussen Marathonweg, Hygiëaplein en Olympiakade had ontworpen.

Peter de Graaf voegt daar aan toe dat alle woningen aan het Olympiaplein van Achillesstraat tot en met de Herculesstraat op dat ketelhuis waren aangesloten: “De ‘stoker’ in de jaren 1955-70, was de Heer Hesseling die op 1 hoog woonde, vlak naast het poortje naar de Hygiëastraat en binnendoor een verbinding had met het stookhuis.”

P. Andree tenslotte weet dat de blokverwarming tot in de jaren ’90 dienst deed, waarna de meeste woningen overgingen op individuele verwarming.

Waarom de schoorsteen toen niet is afgebroken blijft een mysterie.

Foto's: Stadsarchief Amsterdam

Delen:

Buurten:
Zuid
Dossiers:
Architectuur
Rubriek:
Actueel

Gerelateerd

2 juni 1958. De eerste steen van Buitenveldert
2 juni 1958. De eerste steen van Buitenveldert
Actueel 2 juni 2020
Het Huis Kostverloren aan de Amstel
Het Huis Kostverloren aan de Amstel
Actueel 10 augustus 2016