De zomer van Icarus

Op zoek naar Icarus

De ik-figuur in De zomer van Icarus, een tekenaar, net als schrijver Paul Gel-lings in 1953 geboren, arriveert in juli 2003 in Amsterdam-Zuid om daar een vervolg te maken op Tekenen voor Zuid, een serie tekeningen met bijschriften. Deze tekenaar (ook weer: net als de auteur) groeide hier op, maar is verhuisd naar het oosten des lands. Hij betrekt een woning in de Sallandstraat. Via zijn uitgever en boekhandelaar Jimmy Blanken – in de Rivierenbuurt bevindt zich de bekende boekhandel Jimmink – komt de hoofdpersoon in het bezit van een ma-nuscript, Het bloedend hart van Icarus, geschreven door zijn jeugdvriend Leo-nard Grünewald, die in 1973 moet zijn verdronken.
Vanaf dat moment gaat de hoofdfiguur aan de hand van dit manuscript op zoek naar het leven van Leonard, naar zijn familie, geschiedenis, vriendenkring. Hij ontdekt een grafschrift van Leonard op Zorgvlied en ontmoet de intrigerende Hannah, met wie Leonard een verhouding heeft gehad. Er ontrolt zich een nogal omslachtig en soms wat vergezocht verhaal, dat toch blijft boeien door het schrijftalent van Gellings en de couleur locale. De lezer doet talloze herkenbare Amsterdamse plekjes aan, vooral in de Rivierenbuurt.
Een van die plekjes is de brug (nummer 420) over het Zuider Amstelkanaal bij het Muzenplein. Daar staat het beeld van Hildo Krop (uit 1932) De onbevan-genheid der mensen tegenover het leven, dat een steigerend paard voorstelt met ervoor een klein meisje dat de benen van het dier vasthoudt: “We keren terug naar de oorspronkelijke route en ik zie wat Leonard moet hebben gezien, nog-maals het paard, met het meisje ervoor, klein maar ferm in de hoge lucht. […] Daar is het gebeurd, daar is Leonard uit zijn bootje gevallen, niet meer bovenge-komen.”
Het beeld van Krop siert de voorkant van het boek. Voor het meisje stond ooit de Amsterdamse documentairemaakster Hedda van Gennep model, maar dit ter-zijde.
Paul Gellings publiceerde in 2003 de roman Zuidelijke Wandelweg over zijn Amsterdamse jeugdjaren. Hij is ook dichter; voor de website het Geheugen van Plan Zuid (www.zuidelijkewandelweg.nl) schreef hij het sonnet Zonnewijzer, dat zo begint:
Al weet je niet waar het zich heeft gevestigd,
het geheugen van de buurt is overal aanwezig hier:
zo vaak zie je het wenken van lijn vier,
zo vaak zendt het verleden je bericht.
Ko van Geemert

Paul Gellings, De zomer van Icarus, Uitgeverij Passage, 2010, ISBN 9789054522218. 190 pag., € 17,90.

Maart 2011

Delen: