De Parktuin

De Parktuin lag er in de winter van 1888 verlaten en overwoekerd bij. Ondernemer Pierre Geselschap herstelde de voorloper van het Wertheimpark in zijn oude glorie en organiseerde er een zomer vol variété en ballonvaarten.

Het allereerste wandelpark heeft Amsterdam te danken aan Napoleon. Hij schonk in 1811 het groengebied naast de Hortus Botanicus aan de stad. Het park kwam tot bloei toen Frascati-eigenaar Eduard Stumpff het in 1849 pachtte en er de Parkzaal bouwen, die onder zijn hoede een van de belangrijkste concertlocaties van de stad werd. Grootheden als Frans Liszt, Max Bruch en Henryk Wieniawski traden er op. Hij vernieuwde het park in de Engelse landschapsstijl met een grote fontein als blikvanger en zette het entreehek neer met de (toen nog metalen) sfinxen.

Zijn neef, dirigent Willem Stumpff, nam in 1868 de zaken over en bouwde de Parktuin verder uit als ontspannings- en ontmoetingsplek voor de welgestelde burgerij. Toen zijn contract in 1882 afliep, verpachtte de stad het park aan ondernemers die, tot onvrede van buurtbewoners en verdriet van Willem Stumpff, de Parkzaal sloopten en er in 1883 de Parkschouwburg openden.

De nieuwe schouwburg was niet bijzonder winstgevend. Het parkonderhoud schoot erbij in. Na jaren van verwaarlozing begon het groen, in de woorden van het Algemeen Handelsblad, “aardig op een brokje natuurschoon” te lijken.
 

In de winter van 1888 diende zich een veelbelovende nieuwe pachter aan. Pierre Geselschap (1846-?) beloofde orde op zaken te stellen en de parktuin te exploiteren in de geest van Willem Stumpff. De vroegere tuinman werd ingehuurd om het park in de oude glorie te herstellen. Langs de paden kwam moderne elektrische verlichting, rondom het buitenpodium verrezen overkapte veranda’s met zitplaatsen voor 1400 man. Elk tafeltje had een elektrische bel voor de bediening, er werden verse wafels gebakken en heren konden een sprintje trekken op een klein wielerparcours. Begin mei ging het park open.

Verder lezen? U vindt dit artikel in ons komende juninummer.

Abonnees ontvangen dit nummer begin juli.

Nog geen abonnee? Neem vóór vrijdag 18 juni 16:00 u. een abonnement, dan mis je dit nummer niet!

JA GRAAG

IK GEEF ONS AMSTERDAM CADEAU

Beeld: Fragment affiche bij de ballonvaart van de Stad Amsterdam vanuit de Parktuin, juni 1888. Uitgave Jan Kotting & Co. STADSARCHIEF AMSTERDAM

 

Annemieke Houben

Juli/Augustus 2021

Ontdek Ons Amsterdam

Wil jij alles weten over de fascinerende geschiedenis van Amsterdam?

Abonneer je Arrow right Geef cadeau Arrow right
Delen:

Buurten:
Centrum
Dossiers:
Kunst en Cultuur Natuur
Editie:
Augustus Juli
Jaargang:
Rubriek:
Verhaal
Tijdperk:
1800-1900