De eerste couveuses op de Wereldtentoonstelling van 1895

Vroeggeboren kindjes in een couveuse bekijken. Een nieuw tijdsverdrijf. De Franse arts en uitvinder Alexandre Lion kwam met die ‘attractie’ naar de Wereldtentoonstelling van 1895. De reacties waren wisselend. Was het wel goed om die stakkertjes in leven te houden?

Het begon met een eierbroedmachine. In 1889 knutselt Alexandre Léon Lion (1861-19??) in Marseille een broedmachine – het Franse woord is couveuse– in elkaar voor maar liefst 5000 eieren. Het apparaat heeft een ingenieus systeem van luchtcirculatie en elektrische temperatuurregeling, waardoor de temperatuur constant blijft. Als belangstellenden suggereren dat zo ook vroeggeboren baby’s warm gehouden kunnen worden, ziet hij meteen mogelijkheden. In mei 1890 presenteert hij de eerste voor kinderen aangepaste versie. Een dokter doet de medische begeleiding, Lion huurt een vrouw in als verzorgster.

Het is een groot succes en in 1891 richt hij het Oeuvre Maternelle des Couveuses d’Enfants op, een organisatie om zijn methode over heel Frankrijk te verspreiden. Volgens onderzoek kan Lions couveuse 70-80% (de cijfers lopen nogal uiteen) van de vroeggeboren kinderen redden. Hij zamelt geld in, krijgt subsidie en kijkers betalen toegang. Alle baby’s in zijn ‘couveuse-salons’ worden gratis verzorgd. Ras en afkomst spelen voor hem geen rol, ook niet bij de verzorging: blanke baby’s drinken uit donkere borsten en blanke vrouwen geven donkere baby’s de borst.  

Lion toont zijn couveuses ook op de Wereldtentoonstelling in Lyon in 1894. Als hij hoort dat er in 1895 ook in Amsterdam een Wereldtentoonstelling wordt gehouden, ziet hij kans op internationaal succes. Omdat er tegelijkertijd een belangrijke tentoonstelling in Bordeaux is, vertrouwt hij de show in Amsterdam toe aan zijn onderdirecteur, Auguste Narçon. Op het tentoonstellingsterrein op het Museumplein laat Narçon, vlak bij de Saksische worstentent, een houten paviljoentje bouwen met het opschrift ‘Maternité Lion, couveuses avec bébés vivants’ (Kraamkliniek Lion, couveuses met levende baby’s). Op een pamflet wordt couveuse vertaald als ‘kinderkweektoestel’.

 

Verder lezen? U vindt het hele verhaal in het aankomende Oktobernummer van Ons Amsterdam.

Word abonnee

Ook leuk als cadeau!

Ontdek Ons Amsterdam

Wil jij alles weten over de fascinerende geschiedenis van Amsterdam?

Meld je aan Arrow right Geef cadeau Arrow right
Delen:

Editie:
Oktober
Jaargang:
2020 72
Rubriek:
Verhaal
Tijdperk:
1800-1900