Het voormalige schoolgebouw ondergaat momenteel een grootscheepse verbouwing. In het voorjaar van 2007 zullen de nieuwe gebruikers er hun intrek nemen. En dat zijn er heel wat. Kriterion Oosterlicht begint er een cultbioscoop met twee filmzalen, een theaterzaal en een podiumcafé waar ook festivals zullen worden gehouden, jeugdherberg Stayokay realiseert er zijn derde Amsterdamse vestiging met bijna 500 bedden, het onderzoeks- en opleidingscentrum IIRE verhuist hierheen vanaf de chique Willemsparkweg, woningcorporatie Ymere opent op de derde en vierde verdieping een ondernemerscentrum met 36 kantoorruimtes, én er komt een congrescentrum. Oud-bewoner digitaal trapveld De Cybersoek zal in het gebouw terugkeren.

In april 2004 ging deelraad Zeeburg akkoord met de nieuwe bestemming voor dit schoolgebouw van de Maatschappij voor den Werkenden Stand. Deze idealistische club stichtte in 1861 haar Eerste Ambachtsschool in de Gravenstraat. Jacob Olie, onvermoeibaar fotograaf van het Amsterdamse, was er tientallen jaren directeur. In 1884 ging de Tweede Ambachtsschool open in de Westerstraat (hier werd de latere schrijver Jan Mens opgeleid tot meubelmaker). Op het Timorplein werd op maandag 19 augustus 1912 de Derde Ambachtsschool geopend; later volgden er nog twee op de Postjesweg en op de Meeuwenlaan.

Het schoolgebouw op het Timorplein is ontworpen door architecten van de Dienst der Publieke Werken, die duidelijk goed bekend waren met het werk van architecten als H.P. Berlage en Jos Cuijpers. De Stadsatlas Amsterdam leert dat de gemeenteraad op 15 februari 1911 het Timorplein zijn naam gaf. Het was in de tijd dat Timor, behorende tot Kleine Soenda-eilanden in Indonesië, voor de helft in Nederlands bezit was (de andere helft was gekoloniseerd door Portugal).

Kinderen uit de Indische buurt werden op de Derde Ambachtsschool onder meer opgeleid tot schilders, monteurs, meubelmakers en houtdraaiers. Het was in 1952 dat alle ambachtsscholen werden omgedoopt tot Lagere Technische School (lts). Van 1971 tot 1996 zijn de scholen beheerd door de Vereniging voor Beroepsonderwijs Amsterdam, waarna ze onder de hoede kwamen van het Regionaal Opleidings Centrum (ROC) Amsterdam.

De bewoners zijn gaandeweg van kleur verschoten, maar de Indische Buurt wordt nog altijd bevolkt door arbeiders, al wordt vaak gezegd dat die niet meer bestaan. Ze hoeven alleen niet meer op de toren van de school te kijken of ze zich al dan niet moeten haasten. De Derde Ambachtsschool heeft namelijk klokken aan alle vier de zijden, zodat iedereen overal de tijd kon zien. Al is dat ook tegenwoordig nog best handig.

Tekst: Rachida Azough
Foto: Martin Alberts/Stadsarchief
Oktober 2006