Natuurlijk had hij wel willen opgroeien in een Bijlmer met minder problemen. In een wijk die niet in verval was en langzaam werd opgegeven door de buitenwereld. Het is veel gemengder geworden. Nu wonen er ook jonge tweeverdieners, studenten. Er is geen leegstand, meer welvaart. Maar zoals Murat erover vertelt, lijkt de ooit zo utopische wijk van architect Siegfried Nassuth ook zijn karakter verloren te hebben. “Er is veel ontmanteld hier. Rigoureus en zonder liefde. Het is echt zoeken naar sporen van vroeger.”
We wandelen door het nog steeds herkenbare winkelcentrum de Amsterdamse Poort richting het Anton de Komplein en praten over het markante romanpersonage meneer Rolf uit Wees Onzichtbaar. Een van de eerste bewoners van de Bijlmermeer die als journalist en activist streed voor de bouwkundige en sociale idealen. Hij bestaat niet echt vertelt de schrijver, maar is losjes gebaseerd op zijn oude buren. Wat zou meneer Rolf van deze Vinex-achtige laagbouwversie hebben gevonden? Murat: “Voor hem zou het wel pijnlijk zijn. Hij was voor het verheffingsideaal. Iedereen even grote appartementen, even goede voorzieningen, levendige buurtcentra. Echte gelijkheid. En geen auto’s. Die waren toen verboden op straatniveau. En wat die gelijkheid betreft. Nu zie je huizen van vier ton, inpandige garages, dakterrassen.”

Verwoestende krachten

Dat uitgerekend tijdens de grootscheepse renovatie dat deel van Fleerde waar Murat opgroeide met de sloopkogel gelijk moest worden gemaakt, bezorgt hem nog steeds een gevoel van verlies. In zijn ogen was het een van de betere flats. Hij schrijft in het autobiografisch getinte Wees Onzichtbaar: ‘Machines met verwoestende krachten zijn losgelaten op de weerloze flat die ons begin jaren tachtig zo warm en gastvrij had opgenomen.’ Zijn communistische vader was toen op de vlucht voor politieke vervolging in Turkije. Na allerlei omzwervingen vonden ze hier in de Bijlmer vrij snel hun eerste eigen huis als gezin. Murat was vijf jaar oud toen hij op een avond met zijn moeder en zus de donkere garage van Fleerde binnenreed en via twee overdekte luchtbruggen en een binnenstraat hun woning bereikte op de tweede verdieping.

Verder lezen? U vindt dit artikel in ons komende juninummer.

Abonnees ontvangen dit nummer begin juli.

Nog geen abonnee? Neem vóór vrijdag 18 juni 16:00 u. een abonnement, dan mis je dit nummer niet!

JA GRAAG

IK GEEF ONS AMSTERDAM CADEAU

Katja Kreukels

Juli/Augustus 2021