Tussen 1863 en 1903 maakte de kunstenaar James Abbott McNeill Whistler (1834-1903) diverse reizen naar ons land. Hij was een Amerikaan van geboorte, maar woonde het grootste deel van zijn leven in Parijs en Londen. Whistler was gefascineerd door het Hollandse landschap met zijn onvoorspelbare wolkenluchten en door de oude, dikwijls wat in verval geraakte binnensteden in ‘het land van Rembrandt'. Op zijn tochten door Nederland logeerde hij onder meer in Amsterdam, Den Haag, Dordrecht en in verschillende steden en dorpen op Walcheren.

De met waterverf opgewerkte ets 'Vierkant huis: Amsterdam' en rechts de ets 'Nachtgezicht: Danshuis'. Beide zijn gemaakt in 1889 en tonen in spiegelbeeld de achtergevels van huizen in de Sint Olofssteeg, links 3-7 en rechts 5-9. Sint Olofssteeg 7 en 9 zijn al lang geleden gesloopt en 3 en 5 werden onlangs omgenummerd tot 11 t/m 23.
Beeld: Stadsarchief Amsterdam

In Amsterdam is hij enkele malen geweest. Zijn eerste ets, 'Amsterdam vanaf het Tolhuis', maakte hij er in 1863. Het Tolhuis was een uitspanning aan de overkant van het IJ, gelegen bij de monding van het Noord-Hollands Kanaal. Van daaruit had je een mooi uitzicht op de stad. Op Whistlers prent zien we in spiegelbeeld het oostelijk havengebied met op de voorgrond het IJ. De bebouwing op de achtergrond is vermoedelijk die van de eilanden Kattenburg, Wittenburg en Oostenburg. Whistlers reisgenoot, de graficus Francis Seymour Haden, maakte vanaf ongeveer hetzelfde punt een serie van vijf gezichten op de stad. Beiden logeerden in Hotel des Pays-Bas in de Nieuwe Doelenstraat en zijn vermoedelijk maar één week gebleven. Ze hebben diverse toeristische attracties bezocht, zoals het Rijksmuseum, dat toen nog gevestigd was op de Kloveniersburgwal.