Een boek over Johannes van Dam is per definitie ook een boek over Amsterdam. Al was het maar omdat de eetschrijver bijna zijn hele leven in de stad doorbracht. Sterker nog: hij woonde, werkte, at en dronk de laatste 25 jaar aan het Spui. Alles had hij daar onder handbereik vanuit zijn volgestouwde woonvertrekken boven Athenaeum Nieuwscentrum. Hij werd dan ook weleens de burgemeester van het Spui genoemd.
Zo heet ook een van de hoofdstukken in deze biografie – en men ziet de naar corpulentie neigende hoofdpersoon het plein oversteken, eerst nog met de vastberaden tred van iemand die zich de heerser van het plein waant, later in de scootmobiel waarmee hij zijn krakkemikkige gestel de laatste jaren moest voortbewegen. Thijssen heeft Van Dams levensverhaal mooi en zorgvuldig opgeschreven, met gevoel voor schilderachtige details. Zoals over zijn messenverzameling en het favoriete mes dat hij altijd bij zich had als hij een restaurant ging recenseren.

Kritiekloos is het boek niet. Ook als lichtgeraakte betweter wordt Van Dam trefzeker geportretteerd. ’s Mans treffende motto luidde immers: ‘Ik ben geen betweter. Ik wéét dat ik het beter weet.’ Onbevangen citeert Thijssen ook uit artikelen en boeken waarin hij het hoogstwaarschijnlijk bij het verkeerde eind heeft gehad. Onfeilbaar was Van Dam dus niet. Dat maakt dit boek des te boeiender.
HENK VAN GELDER

JOHANNES VAN DAM

De biografie
- Jeroen Thijssen
- Nieuw Amsterdam
- ISBN 9789046824504
- 320 blz.
- € 24,99

Maart 2019h