Annexaties 1921. Raadhuis van Ransdorp

Ransdorp is een klein dorp met een opvallend fraai stadhuis, gebouwd in 1652 in een strenge Hollands-classicistische stijl. De bouwmeester, architect Pieter Pieterszoon van Saerdam, werkte onder leiding van Jacob van Campen aan het Amsterdamse stadhuis.

Ransdorp was het hoofddorp van de Unie van Waterland (1619-1811). Het raadhuis was bedoeld om de vergaderingen van het samenwerkingsverband in het dorp te kunnen houden. Daarvan getuigt ook het oude wapen van de Unie op de gevel: een zwaan met een gouden halsband die in zijn uitgestoken poot zes pijlen vasthoudt, een verwijzing naar de zes aangesloten dorpen: Ransdorp, Zuiderwoude, Landsmeer, Broek in Waterland, Schellingwoude en Zunderdorp. Onder de zwaan staat het motto dat de dorpen verenigde: Eendracht doet cleyne/ saecken bloeyen,/ in macht en oock/ in welstant groeyen. (Eendracht doet kleine zaken bloeien in macht en ook in welstand groeien.)

Het stadhuis had een burgemeesterskamer en vertrekken voor de vroedschap, de schepenen en de weesmeesters. Tot in de 18de eeuw deed het gebouw ook dienst als gerechtsgebouw. Hier sprak de vierschaar haar vonnissen uit. Als er iemand ter dood veroordeeld werd, was het plein voor het raadhuis de plek voor de galg. Op de begane grond zijn in de 18de eeuw een school en een schoolmeesterswoning ondergebracht.

In 1811 ging Ransdorp met Durgerdam en Holysloot op in de gemeente Ransdorp. Bij de overstroming van 1916 raakte het raadhuis ernstig beschadigd, maar na de annexatie restaureerde Nicolaas Scholte het gebouw, dat dienst bleef doen als hulpsecretarie. In 1970 kreeg het raadhuis de status van rijksmonument; sinds 2018 is het eigendom van Stadsherstel. Behalve het raadhuis telt Ransdorp nog zo’n 35 rijksmonumenten, voornamelijk de houten huizen die de lintbebouwing van het dorpszicht van Ransdorp kenmerken.

RENÉE KARSTEN STUDEERT TAAL- EN CULTUURSTUDIES AAN DE UNIVERSITEIT UTRECHT.

December 2020

Beeld, Raadhuis 1922, Stadsarchief Amsterdam

Delen:

Buurten:
Noord
Dossiers:
Architectuur
Editie:
December
Jaargang:
2020 72
Rubriek:
Verhaal
Tijdperk:
1900-1950

Gerelateerd

De politiepost van Buiksloot
De politiepost van Buiksloot
Verhaal 1 december 2020