Amsterdam, creatieve stad in het Allard Pierson

Wat is een creatieve stad? Op die vraag bestaat geen eenduidig antwoord. Maar dat Amsterdam door de eeuwen heen een creatieve stad was en bleef, staat wel vast. Sinds jaar en dag trekken creatieve talenten van heinde en verre hier naartoe. Steden worden gemaakt door hun bewoners. Hoe kwamen zij in Amsterdam terecht? Wat bracht hen hier? En wat droegen zij bij aan de cultuur en creativiteit?

In vier zalen en tijdvakken presenteert het Allard Pierson een overzicht van de Amsterdamse cultuurgeschiedenis. We beginnen met de 16e eeuw.
 

Amsterdam in opkomst

Vanaf 1516, zestig jaar na de uitvinding van de boekdrukkunst, worden ook in Amsterdam boeken gedrukt. Teksten kunnen nu in oplage verschijnen. Zoals in heel Europa wordt drukwerk ook hier hét verspreidingsmiddel voor nieuwe kennis en afwijkende opvattingen. Tegelijkertijd komen handel en nijverheid in de stad tot bloei. Immigranten uit de Zuidelijke Nederlanden, Duitsland en elders dragen daar sterk aan bij.

Amsterdam Wereldstad

Na 1600 ontwikkelt Amsterdam zich ook op economisch gebied razendsnel. De Vereenigde Oost- Indische Compagnie en de West-Indische Compagnie worden opgericht. De VOC beheerst de handel in de Indische Oceaan en vestigt met grof geweld handelsposten.
De relatieve godsdienstvrijheid, veiligheid en rechtszekerheid maken Amsterdam tot een financieel en cultureel centrum. Dat trekt immigranten aan. Allen brengen eigen tradities en kennis mee en leveren zo een bijdrage aan de cosmopolitische cultuur. Het theater maar ook het boek heeft daarin een centrale plaats. In Amsterdam verschijnen meer boeken dan waar ook in Europa.

Het stadse leven

Rond 1700 is Amsterdam uitgegroeid tot rijkste stad van Europa. De koopman heeft plaatsgemaakt voor de financier die zijn kapitaal investeert. Die welvaart gaat gepaard met uitbuiting. Amsterdamse patriciërs investeren niet alleen in de internationale slavenhandel, ze bezitten ook aandelen in de plantages in ‘wingewest’ Suriname.
In de stad zelf is daar weinig van te merken. Hier heerst vrijheid, en schrijvers en filosofen uit heel Europa weten de Amsterdamse uitgevers te vinden. De kwaliteit van het drukwerk is hoog en in Amsterdam gedrukte boeken worden in heel Europa gelezen. Onder de elite bloeien cultuur en wetenschap als nooit tevoren.

Opkomst van de moderne stad

Aan het begin van de 19de eeuw is Amsterdam geruïneerd. De failliete VOC heeft het nieuwe koninkrijk opgezadeld met een staatsschuld van honderden miljoenen. Het handelsimperium ligt in puin. Na de val van keizer Napoleon in 1815 komt in Nederland het leven weer op gang. Spoorlijnen worden aangelegd en kanalen gegraven. Nieuwe industriële technieken drijven de goederenproductie én de werkgelegenheid op. Een stroom nieuwkomers trekt van het platteland naar Amsterdam om in de fabrieken en de haven te werken. De goedkope arbeidskrachten leven in armoede in sloppen en stegen. En hoewel Nederland de slavernij in 1863 officieel afschaft, neemt de uitbuiting van de koloniën juist toe. In de 19de eeuw zien we hoe de stad zichzelf opnieuw uitvindt – met succes.

 

Amsterdam Creatieve Stad is een caleidoscopische tentoonstelling die voortdurend in beweging is.
Drie keer per jaar komen nieuwe verhalen aan bod. Zo zie je hier steeds weer nieuwe creaties van
bekende én onbekende Amsterdammers.

 
Delen:

Rubriek:
Van onze partners

Gerelateerd

Zeur Niet! De musicals van Annie M. G. Schmidt en Harry Bannink in het Allard Pierson
Zeur Niet! De musicals van Annie M. G. Schmidt en Harry Bannink in het Allard Pierson
Van onze partners 14 september 2022
EuropArtFair 2022: Kunst kijken en kopen in Amsterdam
EuropArtFair 2022: Kunst kijken en kopen in Amsterdam
Van onze partners 31 augustus 2022
Amsterdam en zijn haven. ‘Onlosmakend met elkaar verbonden’
Amsterdam en zijn haven. ‘Onlosmakend met elkaar verbonden’
Van onze partners 16 december 2021