Abraham Reens: Humorist met een socialistenvlag

Provo avant la lettre Abraham Reens organiseerde ludieke acties tegen het 19de-eeuwse establishment. Omdat hij weigerde belasting te betalen werd zijn huis twee keer ontruimd. Ook daar wist hij een originele draai aan te geven.

De intrigerende oude foto wekt verbazing: al die kerels, merendeels met pet, enkelen met hoed en daartussen behoorlijk wat politiehelmen. Het lijkt menens. Gezien het reikhalzen van de opeengepakte menigte achter het hek is er een beslissend moment gaande. Tussen de bomen kijken twee heren scherp opzij: er wordt iets geroepen. Wát er wordt geroepen, valt na te gaan, al kost het enig gepuzzel.  

De foto uit album IV van hoofdcommissaris Hubertus Hordijk in het Stadsarchief staat geregistreerd op 10 september 1895. Vanwege de kale bomen kan die datum niet kloppen. Volgens de beschrijving wordt hier de boedel geveild van de bekende anarchist en bierhuishouder Reens en dat lijkt juist.  

Snerpende fluitjes 

Het gaat om Provo avant la lettre Abraham ‘Bram’ Mozes Reens, geboren op 16 september 1870 in Hoorn als een van de jongsten in een groot Joods gezin – zijn vader stond geregistreerd als ‘inlands kramer’ en winkelier. Alle kinderen Reens verlieten Hoorn. Bram ging op zijn zeventiende bij zijn oudste broer Isaac en diens gezin in Amsterdam wonen, leerde het vak van diamantklover, maar vestigde zich als bierhuishouder. Hij raakte innig verbonden met de Sociaal-Democratische Bond van Domela Nieuwenhuis.  

Vanaf begin jaren negentig haalde hij voortdurend alle kranten met zijn acties tegen het establishment, het koningshuis en de koloniale overheersing overzee, vrijwel altijd op ludieke wijze, al zou dat woord pas veel later in zwang komen. ‘A. M. Reens is een humorist met de socialistenvlag,’ noteerde de reactionaire Javabode zomer 1895. 

Vanuit zijn café in de Nieuwe Nieuwstraat organiseerde hij provocaties waarbij snerpende speelgoedfluitjes van pas kwamen, bij voorkeur als leden van het koninklijk huis de hoofdstad bezochten. Reens schreef pamfletten in het door hem opgerichte tijdschriftje voor het Joodse proletariaat Ons Blad, publiceerde in de sociaaldemocratische krant Recht voor Allen en sprak op ‘meetings’.  

 

Verder lezen? Dat kan in het novembernummer. Abonnees ontvangen dit nummer van Ons Amsterdam omstreeks 29 oktober in de brievenbus! Dit nummer niet missen, maar nog geen abonnee? Meld je vóór vrijdag 28 oktober 23:59 aan dan ontvang ook jij dit nummer thuis.

Profiteer deze maand van de speciale aanbieding!

1e jaar (10 nrs) met een introductiekorting van meer dan 50%. Zo heb je al een jaarabonnement voor slechts € 29,95 ipv € 65,00! Of kies voor een extra voordelig jaarabonnement + cadeau voor slechts € 39,95! Keuze uit: de Amsterdamkalender 2023 OF het boek ‘Voor altijd op de vlucht’ van Angelo Schenkers OF het Amsterdam! Zijn er nog vragen? Quiz Spel.
Ja graag! Arrow right

 

Delen:

Buurten:
Centrum
Dossiers:
Amsterdammers
Editie:
November
Jaargang:
Rubriek:
Tijdperk:
1800-1900

Gerelateerd

Fred Petter en de spoorwegstaking van 1903
Fred Petter en de spoorwegstaking van 1903
Voorproefje 11 oktober 2022