28 juni 1917. Aardappeloproer in Amsterdam

In de zomer van 1917 is het voor veel arbeiders moeilijk om aan voldoende voedsel te komen. De Eerste Wereldoorlog maakt internationale handel vrijwel onmogelijk, en veel levensmiddelen zijn ‘op de bon’. Het voedsel dat nog wel te krijgen is, is van slechte kwaliteit en heeft vaak een ’onaangenamen kleur en smaak’. De ontevredenheid is groot. Als in Amsterdam dan ook nog de aardappels op raken, slaat de vlam in de pan.

 

Op 28 juni 1917 is er in de stad nauwelijks nog een aardappel te krijgen. Hoewel er bonnen zijn uitgedeeld waarmee vandaag een halve kilo gekocht mag worden, heeft bijna elke winkel een bordje met ‘aardappelen uitverkocht’ in de etalage staan. Een grote groep  Jordanese vrouwen pikt het niet. ‘In troepen van honderden’ trekken ze door de straten, hun ‘ledige manden en zakken’ woedend geheven. Ze eisen dat handelaren hun pakhuizen openen, zodat ze met eigen ogen kunnen zien dat er geen piepers verstopt liggen. 

De pakhuizen zijn leeg, maar in de Prinsengracht ligt een schuit met zevenduizend kilo aardappelen, bestemd voor het leger. De vrouwen klimmen aan boord, en ‘eer de politie er wat tegen doen kon, hadden zij de ongeveer 200 zakken (...) in haar manden, emmers en boezelaars overgestort.’ Daarna wordt ook geprobeerd een boot met brandstof te plunderen, maar de schipper, die heeft gezien wat er met de aardappelschuit gebeurde, heeft snel zijn trossen losgegooid en laat zijn boot van de kade af drijven. De Telegraaf beschrijft hoe hij ‘braaf gehoond door de vrouwen’ met zijn schuit ‘in het midden van de gracht heen en weer manoeuvreerde, totdat eindelijk bereden politie hem kwam beschermen’. 

 

De komende dagen zullen de spanningen in de stad nog hoger oplopen. Ontevredenheid over de voedselsituatie leidt tot meer plunderingen, stakingen en demonstraties. De politie en het leger worden ingezet om de Aardappeloproer neer te slaan, waarbij tien doden en 108 gewonden vallen. Lees hier hoe de situatie zo uit de hand kon lopen.

 

Beeld: Amsterdamse vrouwen met de door hen veroverde aardappels, Wikipedia 

 

 

Delen:

Buurten:
Centrum Jordaan
Rubriek:
Actueel
Tijdperk:
1900-1950

Gerelateerd

10 juli 1930. Vacantie-kinderfeest
10 juli 1930. Vacantie-kinderfeest
Actueel 10 juli 2020
2 juli 1917. Aardappeloproer in de Marnixstraat
2 juli 1917. Aardappeloproer in de Marnixstraat
Actueel 2 juli 2020