25 & 50 jaar geleden

50 en 25 jaar geleden: Juni 1968 en Juni 1993

50 JAAR GELEDEN

Juni 1968

zaterdag 1 Luilak verloopt even onrustig als andere jaren, er zijn vele vernielingen. Op Kattenburg worden drie scholieren en een matroos gearresteerd voor fietsendiefstal en het omtrekken van verkeersborden.
donderdag 6 Een jury van dertig sportjournalisten roept Johan Cruijff in het Hilton Hotel uit tot beste voetballer van het jaar.
vrijdag 7 In de alarmcentrale van het hoofbureau van politie wordt het eerste exemplaar van de single Zesmaal 2 uitgereikt, een ode van de zingende barkeeper Joop van Os aan het nieuwe alarmnummer van de Amsterdamse politie.
woensdag 12 Als de 35-jarige schilder J.B.J.A.K. zijn ex-vriendin probeert te ontvoeren, loopt zij een hersenschudding en een gebroken nekwervel op. donderdag 13 De Nederlandse ploeg voor de Tour de France presenteert zich in het Olympisch Stadion. Kopman Jan Janssen is een van de kanshebbers op de gele trui.
vrijdag 14 Amsterdam mag de Vinkeveense Plassen dieper uitbaggeren dan 30 meter om voldoende zand te kunnen winnen voor de aanleg van de Bijlmermeer. Vinkeveen en Waverveen gaan bij de Kroon in hoger beroep tegen de vergunning, verleend door de provincie Noord-Holland.
zondag 16 Insluipers richten een enorme ravage aan in het gebouw van speeltuinvereniging Mercator aan de Admiraal Helfrichstraat. Alles is vernield: van het koffiezetapparaat tot de instrumenten van drumband Mercator. De twee parkieten van de opzichter zijn gedood.
vrijdag 21 De bepaling uit 1879 dat in Amsterdam werkzame ambtenaren in de stad moeten wonen, is herzien vanwege de woningnood. Zij mogen nu in een straal van dertig kilometer rondom het Centraal Station op zoek naar een huis.
dinsdag 25 Het bisdom Haarlem-Amsterdam van de Rooms-Katholieke Kerk gaat de twaalf parochies in de binnenstad samenvoegen en sluit zeven van de twaalf rooms-katholieke kerken. Die worden verkocht of afgebroken.
vrijdag 28 "Dit is chantage!" DWS-voorzitter Dé Stoop is laaiend als concurrent Blauw Wit zijn nieuwste aankoop, de 23-jarige Noorse voetballer Finn Seemann, probeert af te troggelen. De Noor heeft al in 1965 een intentieverklaring met Blauw Wit ondertekend.
zaterdag 29 De Rotterdamse scheepsbouwer Verolme doet een bod tussen de f 20 en f 30 miljoen op de Amsterdamse scheepswerf NDSM.

Maandag 24 juni 1968
Buit gewapende overval verstopt bij schoonmoeder
Al een dag na de overval op een geldtransport van de firma Groenpol voor de poort van de Fordfabrieken vat de politie twee verdachten in de kraag: de 30-jarige bontwerker D.A.B. en de 34-jarige werkeloze verwarmingsmonteur J.J.L. Weer drie dagen later wordt de buit teruggevonden in de kolenkit van de schoonmoeder van D.A.B. Hij complimenteert de rechercheurs met hun speurwerk: "Proficiat heren!" Het geldbusje was intussen leeg aangetroffen op het Zaanhof in de Spaarndammerbuurt (zie foto). De beide mannen bekennen de overval, de diefstal van twee vluchtauto's en de aankoop van een revolver van een Amerikaanse soldaat.
Knap is de prestatie van de Amsterdamse recherche zeker. Zij beschikte slechts over een vaag signalement. De twee daders droegen donkere pantalons en donkere jacks en een van hen had een donkerblond ringbaardje. Meer konden chauffeur R. Nieuwstad en bijrijder T. van Remmen van de geldwagen niet vertellen. De buit bleek overigens aanzienlijk kleiner dan eerst werd gedacht: f 135,-. Een deel van de lonen en vakantiegeld was al voor de overval afgeleverd.

 

25 JAAR GELEDEN

Juni 1993

woensdag 2 Duizend extra cellen heeft Amsterdam nodig om alle verdachten te kunnen opsluiten, zegt hoofdcommissaris Eric Nordholt.
vrijdag 4 Stakende GVB-buschauffeurs houden in Zuidoost bussen van streekvervoermaatschappij NZH tegen. Die zouden zich niet aan de afspraak houden om binnen de stadsgrens geen passagiers op te pikken en alleen op de eindhalte te stoppen.
dinsdag 8 Ook het gevangenispersoneel van de Bijlmerbajes legt het werk een uur stil in het kader van de ambtenarenactie voor een loonsverhoging van 2,5%.
woensdag 9 Op de Wallen wordt na bedreiging met een mes van een cafébezoeker Nico B. aangehouden, de man die in 1983 de Antilliaanse jongen Kerwin Duijnmeijer heeft doodgestoken.
donderdag 10 Amsterdamse drugsgebruikers zijn tussen 1986 en 1992 uit angst voor aids veel minder spuiten van elkaar gaan lenen, blijkt uit onderzoek van de GG&GD.
zaterdag 12 "Amsterdam zal tweemaal zo veilig, tweemaal zo schoon en tweemaal zo leefbaar worden als de ambtelijke diensten beter met elkaar gaan samenwerken", belooft burgemeester Ed. van Thijn.
maandag 14 In de Onze Lieve Vrouwesteeg (tussen Nieuwendijk en Damrak) leggen stadsarcheologen de resten bloot van de 14de-eeuwse Onze Lieve Vrouwe Kapel.
woensdag 16 De uitbreiding van het Stedelijk Museum staat volgens het gemeentebestuur op het spel. Het ontwerp van architect Robert Venturi is f 40 miljoen duurder dan 7000 m2 groter dan in het programma van eisen staat.
vrijdag 18 De Amsterdamse vreemdelingenpolitie wil de werkdruk en de wachtlijsten verminderen door buitenlanders uit de Europese Unie sneller een verblijfsvergunning te verlenen.
dinsdag 22 Vanwege de ambtenarenstaking wijkt B&W uit naar restaurant Rosarium in het Amstelpark.
woensdag 23 De overlast op de metrostations is in de afgelopen twee maanden sterk afgenomen, dankzij intensieve controles. Meer dan 200 wapens zijn in beslag genomen en 500 processenverbaal opgemaakt.
dinsdag 29 Het Rijksmuseum opent een uur later, omdat de medewerkers het werk neerleggen in het kader van de ambtenarenacties.
woensdag 30 De peperdure operaproductie Aïda in de RAI olifanten, kamelen en duizend medewerkers oogst vernietigde recensies. "Het Tsjechische orkest en het koor trekken als een kudde neushoorns door de partituur en de 'beroemde' leadzangers' blijken schmierende anonimi."

Woensdag 9 juni 1993
Aanpak verkrotte woonboten
De half gezonken woonboot in de Nieuwe Keizersgracht is de bewoners al jaren een doorn in het oog. Sinds het vertrek van de laatste bewoner, een Italiaanse kunstenaar, probeert de buurt de gemeente ertoe te bewegen de rotte ark weg te slepen. Nu is het dan zover. De woonark is het eerste scheepswrak dat wordt geborgen in het kader van de gemeentelijke actie 'Orde op het water'. Nog twintig andere wrakken worden verwijderd . (Foto: boot op de Amstel, enkele jaren eerder.)
Hoeveel verwaarloosde en verkrotte woonboten in de grachten liggen, is onduidelijk. Rayoncontroleur A. Langedam van de Sluis-, Brug- en Havengelddienst vreest dat een derde van de stalen woonschepen in zo'n slechte staat verkeert dat een strenge winter noodlottig kan zijn. De onderhoudscontrole is een farce. "De gemeentewet schrijft voor dat boten met een vergunning verplicht zijn om de drie jaar een gemeentelijke onderhoudscontrole te laten uitvoeren. Maar de laatste was acht jaar geleden, net voordat de laatste controleur met pensioen ging." Naar zijn schatting liggen er in totaal ruim 4000 woonboten in Amsterdam afgemeerd, 1000 meer dan de gemeentelijk opgave.

50 en 25 jaar geleden: Mei 1968 en Mei 1993

50 JAAR GELEDEN

Mei 1968

woensdag 1 De traditionele 1-mei demonstratie van de PvdA (en zeven anderel organisaties) loopt uit de hand op de Nieuwezijds Voorburgwal als jonge demonstranten brandende fakkels gooien naar het gebouw van De Telegraaf. De politie verricht negen arrestaties en er vallen zeven gewonden.
donderdag 2 De 24-jarige pensionhouder Willy Yang wordt op last van het studentendispuut Energia met zijn vrouw, 4-jarig dochtertje, drie broers en vijftien Marokkanen uit het ouderlijk huis aan de Oudezijds Achterburgwal 136 gezet.
zondag 5 Ike en Tina Turner treden op in een halfleeg Concertgebouw. Een "geweldig, feestelijk en sexy spektakel", schrijft muziekrecensent Michiel de Ruyter in Het Parool.
donderdag 9 In de Binnen Bantammerstraat neemt de politie bij vier Chinese horecazaken twaalf gokkasten in beslag. Gokken is verboden, maar werd gedoogd, mits er alleen Chinezen kwamen, maar de uitbaters houden zich niet meer aan deze afspraak.
dinsdag 14 De Griekse actrice Melina Mercouri vraagt bij De Dokwerker om steun tegen het Griekse kolonelsregiem: "Als de democratie niet hersteld wordt in mijn land, zal het Griekse volk de wapenen opnemen. Een burgeroorlog zou verschrikkelijk zijn, voor ons, voor u, voor heel Europa."
Vrijspraak voor de 42-jarige koopman J.V. Hij is niet medeplichtig aan de inbraak in het C&A-voorraadmagazijn in de Marius Bauerstraat, oordeelt de rechter. Immers, hoe zou hij met zijn beenprothese over het dak kunnen zijn geklommen?
woensdag 15 Frankrijk moet de verhuizing van het consulaat van het Museumplein naar het leegstaande Hospice Wallon aan de Vijzelgracht na een felle brand uitstellen.
vrijdag 17 Als hun auto te water raakt op de Cruquiuskade verdrinken de vier inzittenden, waaronder de hoogzwangere 20-jarige Nadia Henna Koster. donderdag 23 Een stormloop op het Amstelpark in aanleg: de Rododendronvallei is geopend. Ruim 5000 mensen vergapen zich aan de vroege kleurenpracht.
vrijdag 24 Provoraadslid Luud Schimmelpennink gaat met zijn eerste elektrisch aangedreven witkar de straat op. Het is de bedoeling dat er honderd voor algemeen gebruik in de stad komen.
zaterdag 25 Op de Dam wint vorkheftruckchauffeur J.H. Klukhuhn van het Verenigd Cargadoors Kantoor het heftruckampioenschap voor Amsterdamse havenbedrijven.
woensdag 29 Bij het Hoofdpostkantoor aan de Nieuwezijds Voorburgwal wordt de allereerste giromaat in gebruik genomen. 7

 

Dinsdag 7 mei
Officiële opening De Nederlandsche Bank
Zes jaar en vijf maanden duurde de bouw en de kosten zijn opgelopen tot f 85 miljoen. Maar vandaag is het zover: koningin Juliana opent het nieuwe gebouw van De Nederlandsche Bank aan het Frederiksplein. De vorstin krijgt daarbij voor het Juliana Fonds de waarde van een baar goud in bankbiljetten overhandigd.
Buiten klinken protesten. Bankdirecteur Jelle Zijlstra snapt dat niet alle Amsterdammers blij zijn met de komst van de bank op de plek van het in 1929 afgebrande Paleis voor Volksvlijt. "Hoewel ik zelf geen Amsterdammer ben, versta ik wel iets van de bewogenheid van velerlei pleidooien ten behoeve van een andere bestemming van het Frederiksplein."
Architect Marius Duintjer moest vooral rekening houden met de veiligheid en de doorstroming van goederen en diensten. Het gebouw heeft drie ondergrondse verdiepingen met kluizen voor effecten, zilver en goud. Directeur Zijlstra wil niets zeggen over de beveiliging, behalve dit: een eventuele poging tot roof is volgens de bankdirecteur "een vrij uitzichtloos avontuur". Het gerucht dat er in noodgevallen gas kan worden ingezet tegen overvallers, noemt hij een "apocrief verhaal".

 

25 JAAR GELEDEN

April 1993

zondag 2 Jonge podiumkunstenaars bezetten Felix Meritis en eisen van directeur Steve Austen dat alle theater- en filmzalen van het voormalige Shaffy Theater weer gebruikt gaan worden.
maandag 3 De werkgroep Geef Ons Onze Rivier Terug (GOORT) wil minder ligplaatsen voor woonboten aan de Amstel, die amper nog zichtbaar is. "De Amstel is van alle Amsterdammers."
In de Bijlmerbajes rammen twee gedetineerden met een vorkheftruck een gat in het dak van de metaalwerkplaats. Ze duiken de slotgracht in, maar worden rap weer aangehouden.
donderdag 6 Minister Hedy d'Ancona opent in het badhuis aan de Zaanstraat de eerste hamam voor vrouwen in Nederland. "Een plek om jezelf te schrobben én een plek voor allochtone vrouwen om elkaar en Nederlandse vrouwen te ontmoeten."
vrijdag 7 Een aangestoken brandje maakt het grenshospitium in Zuidoost deels onbruikbaar. Een 25-tal uitgeprocedeerde asielzoekers moet tijdelijk naar de strafgevangenis Nieuwersluis.
dinsdag 11 De Amsterdamse bus-, metro- en trambestuurders staken voor een loonsverhoging van 2,5%.
woensdag 12 Hoog bezoek van onze zuiderburen. Het Belgische koningspaar Boudewijn en Fabiola gaat samen met koningin Beatrix en prins Claus op visite bij het gezin Verweij op het KNSM-eiland. Zij wonen in een complex sociale woningen rond het Barcelonaplein, ontworpen door de Belgische architect Bruno Albert. Een kopje thee zit er niet in. "Dat verbiedt het protocol", zegt gastheer Verweij.
vrijdag 14 De laatste vier weken is een grote actie gevoerd tegen criminaliteit en drugsoverlast op metrostations: 282 mensen zijn aangehouden, 382 kregen een metroverbod.
zaterdag 15 De politie roept de leden van de hardcore homoscene op om niet langer openlijk met handboeien over de Warmoesstraat te lopen.
zondag 16 In het Westelijk Havengebied verijdelt de politie een illegale houseparty. Zeventig mensen worden gearresteerd.
donderdag 20 Na de zege van Ajax in de bekerfinale tegen Heerenveen stromen de fans naar het Leidseplein. Er is alleen geen speler te bekennen, die moeten bij de feestelijke dis in een restaurant aan het Delflandplein worden weggeplukt.
maandag 24 De man die vorige op Hemelvaartsdag in Zuidoost doorzeefd met kogels is gevonden, blijkt de 34-jarige Belgische arts Danny L. te zijn, leider van een opgerolde XTC-bende.

 

Donderdag 27 mei 1993
Michael Gorbatsjov hapt een Hollandse haring weg
"Michael Sergejevitsj, je moet de haring bij zijn staart vasthouden", roept een vrouw in zijn moederstaal naar Michael Gorbatsjov bij de haringstal op het Waterlooplein. De voormalige Sovjetleider bedankt haar - de universitair docente Russisch Raja Belova - voor de tip. Op zijn derde dag in Nederland bezoekt Gorbatsjov met echtgenote Raïsa kort Amsterdam. Hij is in Nederland als voorzitter van het Internationale Groene Kruis, een nieuwe organisatie die hulp moet gaan bieden bij milieurampen.
Een rondvaartboot brengt het stel van de Stopera naar de ambtswoning van burgemeester Ed van Thijn. Na de lunch laat Raïsa zich rondleiden door het Rijksmuseum en langs de wassenbeelden van Madame Tussauds. "Om te controleren of mister Gorbatsjov daar dezelfde is als de echte", grapt haar echtgenoot.
Wel gaan ze samen naar het Joods Historisch Museum, waar ook een groepje middelbare scholieren uit Moskou een glimp probeert op te vangen. Yulia, Galina en Anna giechelen opgewonden, maar de ex-president willen ze toch echt niet terug aan de macht. "Boris Jeltsin is een groot politicus voor ons, Gorbatsjov voor het buitenland."

50 en 25 jaar geleden: April 1968 en April 1993

50 JAAR GELEDEN

April 1968
maandag 1 Koffieoorlog op de Vespuccimarkt. Koopman Piet ten Bosch (60) gaat in hongerstaking, omdat hij de koffie van Douwe Egberts niet meer onder de minimumprijs mag verkopen en de koffiebrander er alles aan doet om dat ook af te dwingen: privédetectives maken hem het leven zuur en grossiers is verboden te leveren.
dinsdag 9 Vandaag is de begrafenis van de in Amerika vermoorde dominee Martin Luther King. Op alle gemeentelijke gebouwen hangt de vlag halfstok en 's avonds is er een stille tocht.
woensdag 10 De papierfabriek Nestelroy-Trompenburg gaat sluiten "vanwege geringe levensvatbaarheid" en vraagt ontslag aan voor de 80 werknemers.
Bruine beer Frieda toont in Artis voor het eerst sinds de geboorte haar drieling aan het publiek.
donderdag 11 De laatste tussenwand van de IJtunnel in aanbouw is geslecht. Burgemeester Ivo Samkalden loopt naar het midden van de tunnel, waar de burgemeesters van de noordelijke buurgemeenten en de voorzitters van de sociaal-culturele wijkcentra uit Amsterdam-Noord hun opwachting maken.
vrijdag 12 Ruim 10.000 kijkers geven gehoor aan de oproep van Mies Bouwman om een kaartje met de tekst 'Carré is van ons' te sturen aan burgemeester Ivo Samkalden. Eigenaar Reinder Zwolsman wil van het theater af. "Als ik er maar een goede prijs voor krijg."
Judoka Wim Ruska (27) bedankt voor verdere deelname aan de nationale judoploeg. "De voornaamste reden is de afgunst van Anton Geesink", zegt de Amsterdamse wereldkampioen.
woensdag 17 De anderhalf jaar oude peuter Petrus van der Voort verdrinkt in de sloot bij zijn ouderlijke woning aan de Osdorperweg.
donderdag 18 Jeugdbendes jn West raken met elkaar slaags. Er is sprake van een ernstige mishandeling in het Eendrachtspark en een vechtpartij op het Arend Bontekoeplantsoen. Voor de mishandeling in het Eendrachtspark arresteren agenten van bureau Lodewijk van Deijsselstraat worden vier bendeleden gearresteerd. In de wijken is extra surveillance.
zaterdag 20 Beppie Visser (11) redt met benedenbuurman Cor haar broertje Klaas (6) en haar zusjes Saskia (5), Truusje (bijna 2) en Hendrika (1) uit de brandende woning aan het Borssenburgerplein.
zaterdag 27 De 48-jarige boekhandelaar P.A.C. wordt door de zedenpolitie aangehouden vanwege het bezit een partij 'aanstootgevende' Deense pornobladen.

Vrijdag 1 april 1968
Eerste bewoners Molenwijk
De eerste bewoners van het nieuwe stadsdeel Molenwijk betrekken vandaag hun vierkamerwoning in de flat Bovenkruier. Wethouder Thomas Elsenburg steekt de sleutel in het slot. Een gelukkige familie Uffen uit Oosterschot kijkt toe: vader Jan met de acht maanden jonge Mariska op zijn arm en naast hem net zichtbaar (de naamloze) moeder. Er worden ook nog cadeautjes gegeven, zoals een zilveren molentje en balkonmeubels.
"Dit is een belangrijke dag", zegt Elsenburg. "Voor het eerst wordt in deze stad een woningwetwoning van royaal formaat in gebruik genomen. En het is ook de eerste woning van een stedenbouwkundig bijzonder plan." Van bovenaf gezien staan de flatgebouwen als molenwieken rond de lagere parkeergarages.
De woningen zijn bedoeld voor beter gesitueerde jonge, kinderrijke gezinnen. De gemiddelde oppervlakte van 95 vierkante meter is uitzonderlijk groot voor Amsterdamse begrippen. Het levert Molenwijk de bijnaam 'De Goudkust van Noord' op. Jan Uffen is als uitvoerder betrokken bij de wegenaanleg nabij Molenwijk. Als buren krijgt hij vooral onderwijzers, via de Amsterdamse Coöperatieve Onderwijzers Bouwvereniging.

 

25 JAAR GELEDEN

April 1993
donderdag 1 Agenten van bureau Flierbosdreef treffen op een parkeerplaats aan de Middenweg in Ouder-Amstel een uitgebrande gestolen Opel Kadett aan met twee verkoolde lichamen.
vrijdag 9 De Nieuwe Kerk gaat intensieve samenwerken met de Hermitage in Sint-Petersburg. Het beroemde Russische museum zal voor de eerste Amsterdamse tentoonstelling, over het ruitervolk de Scythen, een bijzondere collectie goud, zilver en textiel uitlenen.
zaterdag 10 De gemeente moet ongewenste neveneffecten van het groeiend toerisme tegengaan, door te streven naar meer kapitaalkrachtige toeristen in plaats van vooral grotere aantallen, waarschuwt Cilian Terwindt van de Dienst Ruimtelijke Ordening.
maandag 12 Op het Centraal Station zijn vanaf vandaag treinkaartjes ook verkrijgbaar bij een automaat.
donderdag 15 Eigenaren van verkrotte woonschepen en half gezonken bootjes in de grachten kunnen streng optreden verwachten. Ook 'feestboten' met harde muziek zijn voortaan taboe.
vrijdag 16 De criminaliteit onder jonge drugsverslaafden in Amsterdam stijgt snel, aldus de GG en GD.
zondag 18 Op de Amstel doet een schipper van een vastlopende speedboot een lugubere ontdekking: de schroef is vastgelopen op lijk zonder hoofd verpakt in een kleed.
maandag 19 Liquidatie in de onderwereld. Een 37-jarige Amsterdammer wordt bij het Altea Hotel aan de Joan Muyskenweg doodgeschoten.
dinsdag 20 Het Rijk steekt f 1 miljard in het ondergrondse deel van de Noord/Zuidlijn met f 1,6 miljard. De bouw kan nu in 1995 beginnen en zal zeven jaar duren.
donderdag 22 Vijf leveranciers in de voedingssector gaan hun klanten in de binnenstad bij wijze van proef bevoorraden met bezorgboten in plaats van vrachtwagens.
zaterdag 24 In Artis wordt voor de eerste keer in de geschiedenis van de dierentuin een gorilla geboren. Probleempje: moeder Dafina wil haar zoon Awali niet de borst te geven.
dinsdag 27 De stadspas voor Amsterdammers met een laag inkomen werkt niet, zegt onderzoeksbureau O+S. De meeste gebruikers van de kortingspas deden namelijk al aan sport en cultuur.
De meidengroep Luv maakt een comeback in discotheek iT.
woensdag 28 Rudi Fuchs, de nieuwe directeur van het Stedelijk Museum, zet er meteen flink de sokken in: het wit op de muren is vervangen door zachte kleuren en de vaste collectie is door elkaar gehusseld.

Donderdag 8 april 1993
Tumult rondom de Traintaxi
De introductie in Amsterdam van de Treintaxi verloopt uiteraard tumultueus. De eigen rijders zijn woedend, hoe beperkt de nieuwe dienstverlening ook is: treinreizigers mogen alleen vanaf Station WTC tegen een zeer voordelig aanvullend tarief gezamenlijk een Treintaxi delen naar adressen in Amstelveen. "Het is broodroof, zij rijden met subsidie en wij maar betalen voor onze auto en vergunning. Die Treintaxi komt Amsterdam niet in! Als er toch zo'n wagen komt, dan zetten we hem aan de kant!"
De situatie loopt uit de hand. De politie moet ingrijpen als TCA-rijders een Treintaxi klemrijden, de wagen beschadigd en klappen uitdelen. Uit angst voor nieuwe acties besluiten de Amstelveense exploitanten om de Treintaxi aan de kant te houden. Burgemeester Ed van Thijn is minder geduldig en kondigt fors politieoptreden aan tegen de Amsterdamse chauffeurs. Onder politiebegeleiding gaat de Treintaxi naar Amstelveen "Onze burgemeester neemt het op voor die boeren!", reageren de boze chauffeurs.

50 en 25 jaar geleden: Maart 1968 en Maart 1993

50 JAAR GELEDEN

Maart 1968
dinsdag 5 De pelikaan Jason, ereburger van het eiland Rhodos, is in de stad om het toerisme naar Griekenland te promoten. Hij verblijft in de badkamer van het Hilton Hotel.
zondag 10 In het Vondelpark vieren ruim 400 Turkse en Marokkaanse gastarbeiders in een grote tent het islamitische Offerfeest.
Woensdag 13 "Als ik 'Johnson oorlogsmisdadiger' roep, doe ik dat niet om president Johnson te beledigen als wel om het systeem waar hij een exponent van is aan te vallen. Dat systeem is de oorzaak van de volkerenmoord in Vietnam", zegt schrijver Harry Mulisch op een debatavond over artikel 117 van het Wetboek van Strafrecht, dat beledigen van bevriende staatshoofden strafbaar stelt.
dinsdag 19 Fotograaf Hans Hofman gaat in het Singel tegenover het politiebureau te water om in een kikvorspak een waterfiets voort te duwen met de tekst 'Johnson oorlogsmisdadiger'. Na afloop wordt hij geverbaliseerd wegens het beledigen van een bevriend staatshoofd.
donderdag 21 Een brand in de Vinkenstraat maakt dertien mensen dakloos; een van hen breekt ook nog zijn been bij een sprong vanuit een raam op de tweede verdieping.
"Ik ben verheugd mijn nieuwe overburen te kunnen begroeten", zegt burgemeester Ivo Samkalden bij de opening van het nieuwe kantoor van de Burgerlijke Stand, bijna recht tegenover zijn ambtswoning aan de Herengracht.
maandag 25 Vijf studenten van de Vrije Universiteit krijgen boetes van f 75,- of zeven dagen hechtenis wegens het verduisteren van 55 mapjes kinderpostzegels. De werkstudenten waren bij de Stichting voor het Kind verantwoordelijk voor het verzenden van bestelde kinderpostzegels naar scholen.
dinsdag 26 "Een aardig verjaardagscadeautje." Bitter reageert Laszlo Zalai op zijn ontslag bij de voetbalclub DWS. Hij is vrijdag jarig. Het ontslag voor de Hongaar komt na een reeks nederlagen niet onverwacht.
woensdag 27 Prins Bernhard opent het Confectiecentrum op het Koningin Wilhelminaplein.
vrijdag 29 De lente is weer aangebroken - reden voor mevrouw Hijwegen om haar drie jonge chimpansees Otto, Flap en Jimmy uit te laten in een boom tegenover haar woning aan de Prinsengracht. Passerende wandelaars en fietsers vinden het prachtig.

Woensdag 6 maart 1968
Roofmoord op caféhoudster Tante Bet na twaalf jaar opgelost
Politiespeurwerk naar de diefstal en heling van pepmiddelen krijgt een onverwachte wending als een van de verdachten, de 44-jarige koopman Gerrit S., betrokken lijkt bij de mysterieuze verdwijning in 1956 van caféhoudster Elizabeth 'Tante Bet' Schevenhoven. Hij is al eens eerder veroordeeld voor moord. Ook de 52-jarige garderobemedewerker Willem van H. wordt aangehouden; hij was bevriend met de caféhoudster en heeft een fors strafblad.
De twee bekennen. Ze hadden het voorzien op het spaargeld van Tante Bet. Dat zou ze altijd bij zich dragen. Na sluitingstijd van haar café -Centraal in de Sint Jacobsstraat - kreeg ze van Willem van H. in de nacht van 16 op 17 oktober een lift naar huis, boven de zaak van echtgenoot 'Rooie Jan' in de Halve Maansteeg. Ze zou er nooit arriveren. In de Spuistraat dook Gerrit S. op van de achterbank en sloeg haar dood met een krik. De buit was nog geen f 2000,-. Het lijk begroeven ze in de duinen van Bloemendaal, aldus de mannen, maar is nooit gevonden.
 

25 JAAR GELEDEN

Maart 1993

maandag 1 Twee 14-jarige Amsterdamse meisjes zijn schuldig aan een poging tot het doden van een leeftijdsgenootje, aldus de rechtbank. Onder bedreiging van een mes dwongen ze het slachtoffer naar een afgelegen plek in het Oosterpark, waar ze haar polsen doorsneden en hevig bloedend achterlieten.
dinsdag 2 Maar liefst 70.000 passagiers gaan in de middagspits de Noord/Zuidlijn nemen, verwacht de GVB, als die er komt. Twee keer zoveel als nu met metro en sneltram tussen het Centraal Station en Amstelveen.
maandag 8 Geef touringcars meer de ruimte, zegt PvdA-wethouder Piet Jonker van Economische Zaken. "Mede dankzij het toerisme is de Amsterdamse binnenstad geen openluchtmuseum geworden, maar een levend stadshart."
dinsdag 9 De Britse schrijver Salman Rushdie doet op het Boekenbal in de Stadsschouwburg een oproep om een einde te maken aan zijn terdoodveroordeling door Iran, vier jaar geleden.
vrijdag 12 Ook het nieuwste wapen tegen zwartrijden faalt. Met de 'dataproever' (van Luud Schimmelpenninck) - een apparaat om adres en postcode na te gaan - hoopte de GVB passagiers zonder kaartje te kunnen pakken, maar die geven gewoon uit het hoofd geleerde nepgegevens op.
maandag 15 Een 38-jarige Surinaamse hoofdagente van bureau Waddenweg doet aangifte tegen een mannelijke collega die tot tweemaal toe een pistool op haar hoofd heeft gezet met de woorden: "Je weet dat ik een hekel heb aan zwarten bij de politie."
woensdag 17 Gemeenteraadslid Willem Beaux (62) van Centrumpartij '86 verschijnt voor de strafrechter wegens het bezit van 189 exemplaren van het boekje Het Zundelproces, de holocaustleugen achterhaald en 77.000 racistische pamfletten.
Het Stedelijk Museum kampt met een tekort van f 1 miljoen en moet fors bezuinigen op de uitgaven voor tentoonstellingen en publicaties.
Volbouwen van de Zuidas is niet langer taboe voor het gemeentebestuur: er mogen veel meer kantoren komen dan het huidige beleid voorstaat. De IJ-oevers zijn buiten beeld geraakt.
zondag 21 Hoofdcommissaris Eric Nordholt wil net als premier Ruud Lubbers kampementen voor criminele allochtone jongeren.
maandag 22 Stadsdeel Oost wil een einde maken aan de wildgroei van schotelantennes op de gevels: die moeten naar de daken worden verplaatst.

Dinsdag 23 maart 1993
Drama in de Vrolikstraat
"Ik heb mogelijk iemand neergeslagen", meldt een verwarde man aan de balie van politiebureau 's-Gravesandeplein, waarna hij de benen neemt. Vrij snel komen er meldingen binnen dat een meisje op weg naar school in de Vrolikstraat is doodgeslagen met een tafelpoot, de 12-jarige Turkse Zülbiye Gündüz. Zij is een buurmeisje van de man, weet de politie, die eerder die ochtend nog aan zijn deur stond vanwege geluidsoverlast.
Een klopjacht begint, ook uit vrees voor een lynchpartij door buren en familieleden van Zülbiye. Dader Rob V.V. wordt 's avonds aangetroffen in een tehuis voor daklozen in de Poeldijkstraat. Hij blijkt eerst twee andere passanten met de tafelpoot te hebben bedreigd. In de Vrolikstraat leggen buurtbewoners bloemen op de plek des onheils. Leerlingen van de Louise de Colignyschool lopen een stille tocht door de buurt voor hun schoolgenootje. Burgemeester Ed van Thijn pleit voor het sneller van straat halen van psychisch gestoorden. Het meisje wordt begraven naast haar opa in Turkije.

50 en 25 jaar geleden: Februari 1968 en Februari 1993

50 JAAR GELEDEN

Februari 1968
vrijdag 2 Bij een tramhalte op de Middenweg worden elf mensen geschept door auto die moet uitwijken en slipt. De heer W. Kartoun (72) en Cisca van Hout (21) moeten met hoofdwonden, een hersenschudding en een gebroken been in ambulances naar het ziekenhuis.
zondag 4 Een mislukte inbraak in juwelierszaak Regli in de Kalverstraat. De twee inbrekers worden gestoord door het alarm en vluchten via het naastgelegen restaurant Formosa.
dinsdag 6 Monorailsystemen, kabelbanen, vervoer te water en roltrottoirs zijn niet goed genoeg voor het vervoerstelsel van de toekomstige agglomeratie Amsterdam, aldus een uitgelekt tussenrapport van het Bureau Stadsspoorweg.
woensdag 7 Het GVB wil alle 640 conducteurs vervangen door automaten op trams en bussen, om zo jaarlijks f 5 miljoen aan loonkosten te besparen. De inzet van vliegende controleteams moet een toename van het aantal zwartrijders voorkomen.
donderdag 8 Ophef in de Bethaniënbuurt over het 'herstelplan' voor een autovrije woonwijk met veel 'lucht en ruimte'. Wat als er geen plek meer is voor de vele kleine bedrijven? Die veroorzaken immers vaak geluidsoverlast of stank. "Ik heb net een nieuwe vloer laten aanbrengen", reageert directeur Koster van Goka, een bedrijf dat met achttien personeelsleden en veel herrie suikerklontjestabletsorteermachines produceert.
dinsdag 13 In het Vondelpaviljoen vieren 2000 mensen in carnavaleske sfeer de 80ste verjaardag van variétéartieste Heintje Davids.
dinsdag 20 De zedenpolitie doet voor de zesde keer dit jaar een inval in een 'rendez-voushuis' aan de Prins Hendrikkade, waar 'gelegenheid tot het plegen van ontucht' wordt gegeven met vier minderjarige meisjes.
woensdag 21 In een volgepakt Krasnapolsky luisteren 1200 mensen naar de West-Berlijnse socialistische studentenleider Rudi Dutschke, die voor een nieuwe vorm van gewapend terrorisme pleit: "Niet tegen mensen, maar tegen onmenselijke machinerieën."
donderdag 22 "Deze kroon is een uitstekende valhelm voor de koers morgen", grapt wielrenner Peter Post, als hij in de bestuurskamer van het Olympisch Stadion wordt gekroond tot Keizer van de Zesdaagse.
vrijdag 23 Toon Hermans ontvangt uit handen van Paul van Vliet een gouden plaat voor de verkoop van 100.000 exemplaren van zijn carnavalsplaatje Mien, waar is mijn feestneus? Plaats van gebeuren is theater-restaurant De Koopermoolen van Henk Elsink in de Warmoesstraat.

Vrijdag 2 februari 1968
Tante Leen toch niet naar het Eurovisie Songfestival
Na veel wikken en wegen ziet Tante Leen af van deelname aan het Eurovisie Songfestival. "Nee, schat daar heb ik geen tijd voor", zegt ze tegen de verslaggever van Het Parool. "Vanochtend heb ik de werkster, vanmiddag ga ik met de kinderen naar een caravanshow. Vanavond neemt mijn man een paar mensen van Ajax mee te eten. Morgen ga ik naar mijn getrouwde zoon in Weesp. En zaterdag heb ik opnamen voor de AVRO."
Wat er echt aan de hand is, blijkt na enig doorvragen: de populaire zangeres durft niet. "Ik heb nooit iets geleerd, ken geen muziek lezen en geen Engels. Stel dat ik win, dat is wel leuk hoor, maar dan moet ik ook nog naar Engeland. De mensen hier beneden in het café betalen 70 cent voor een pilsje, of ik nu zing of niet. Ik verdien er niets mee, dus ze kunnen geen kritiek hebben. Maar met zo'n contract op zak, dan moet ik. Dat ligt heel anders." Het liefst staat ze gewoon achter de microfoon in haar eigen café met een poster van de Westertoren op de muur achter haar.maandag 5 Na verklaringen van personeelsleden van restaurant Formosa wordt de voormalige kok C.E.F. (36) gearresteerd op verdenking van betrokkenheid bij de mislukte inbraak bij juwelier Regli. In de woning van de verdachte, die op de avond van de inbraak tot sluitingstijd in de restaurantkeuken rondhing, worden pandbriefjes van de Bank van Lening, marihuana en een geladen pistool aangetroffen.

 

25 JAAR GELEDEN

Februari 1993
woensdag 3 Brand in het torentje van de Sonestakoepel richt een miljoenenschade aan in de voormalige Ronde Lutherse Kerk. Het beroemde Bätz-orgel uit 1830 loopt grote waterschade op en er dreigt instortingsgevaar.
donderdag 4 De Amerikaanse architect Robert Venturi krijgt opdracht het Stedelijk Museum te verbouwen. Naar verwachting zal het museum een jaar gesloten zijn.
zaterdag 6 Maritiem archeoloog Jerzy Gwaronski wil het bij Hastings (Engeland) vergane VOC-schip Amsterdam naar Amsterdam halen. "Het kan in het IJ worden tentoongesteld in een groot aquarium of bassin."
maandag 8 Klokgelui laat horen dat de middeleeuwse Olosfkapel op de Zeedijk na restauratie weer in gebruik is genomen.
dinsdag 9 Veel Amsterdamse hondenbezitters weigeren om de drollen van hun huisdieren op te ruimen met een special poepschepje. Sinds vorig jaar is dat verplicht.
donderdag 11 Sichuan Food in de Reguliersdwarsstraat krijgt als eerste Chinees restaurant een Michelinster. "Het lijkt wel een bloemenwinkel nu", moppert eigenaar Edward Wong.
vrijdag 12 De Hotelschool Amsterdam wil het zwartwerken van studenten in de horeca beperken: ze raken oververmoeid en verwaarlozen hun studie.
dinsdag 16 Ajacied Dennis Bergkamp vertrekt niet voor f 40 miljoen naar het Italiaanse Juventus, zoals sportjournalist Rob Fleur gisteren groot in Het Parool meldde, maar gaat samen met teamgenoot Wim Jonk naar Inter Milaan. Fleur: "De ene dag krijg je schouderklopjes voor je primeur, de volgende dag bellen boze lezers je op. Zo gaat dat dan."
woensdag 17 Ruim 5000 mensen tekenen het bezwaarschrift tegen de verplaatsing van tenniscentrum Amstelpark naar de Vietnamweide in het Amsterdamse Bos.
Slecht nieuws voor het personeel van de Maggifabriek uit 1934 aan de Haarlemmerweg: de productie wordt overgebracht naar de moderne fabriek in het Limburgse Venray.
dinsdag 23 Homodok, het documentatiecentrum homostudies aan de Universiteit van Amsterdam, dient de door justitie in beslag genomen videobanden met kinderporno terug te krijgen, oordeelt de Hoge Raad..
woensdag 24 Na een storm van protest uit de buurt trekt de gemeente het plan terug om het autoverkeer in het Burgwallengebied drastisch te beperken.
vrijdag 26 De Amsterdamse politie begint met de uitzetting van criminele Marokkaanse illegalen naar hun geboorteland, acht eerder deze week, vandaag nog eens zes.

Vrijdag 26 februari 1993
Commotie rondom opgedoken hand op vrouwenborst
Aan publiek geëtaleerde borsten rondom de Oude Kerk geen gebrek. Maar het bronzen exemplaar dat februari 1993 plotseling opduikt tussen de straatkeitjes zorgt voor ophef. De tedere hand op een vrouwenborst is het vierde anonieme beeld in de stad. Eerder waren er al de man met hoed en viool in de Marnixstraat, het mannetje dat in het Leidsebosje aan een boomtak zaagt en een uit de vloer gebarsten beeld in de Stopera.
Stedelijk Beheer verwijdert de borst na klachten uit de buurt en "omdat een beeld van een vrouwenborst niet past op een plaats als het rustieke Ouderkerksplein." Kunstwethouder Ernst Bakker (D66) reageert teleurgesteld: "Dit is heel erg jammer, het was zo mooi." Collega-wethouder en partijgenoot Rick ten Have vindt dat zijn dienst zich netjes van haar taak heeft gekweten: "Ze moeten wel optreden anders wordt het een zooitje." Bakker belooft het er niet bij te laten zitten. "Als het beeld echt niet terug kan, dan hoort het op de kamer van de wethouder kunstzaken!"