10 oktober 1914. Belgische vluchtelingen in Amsterdam

In de nacht van 9 op 10 oktober, om 10 voor 1, rijdt de trein uit Roosendaal Amsterdam binnen. De mannen, vrouwen en kinderen die uitstappen verkeren volgens een aanwezige verslaggever in een ‘onbeschrijfelijke toestand’: het zijn Belgen die het oorlogsgeweld in eigen land ontvluchten. Op het station worden zij ontvangen door drie wethouders, leden van het Algemeen Steuncomité en honderden hulpvaardige Amsterdammers. 

Vanaf het Centraal Station trekken de Belgen in een ‘droeve stoet’ over het Damrak richting de Effectenbeurs. Daar krijgen de vluchtelingen brood en koffie, en wordt er onderdak voor hen gezocht. Dat valt nog niet mee: Mensen worden ondergebracht in loodsen op de IJkade, in de Kweekschool voor Onderwijzers en zelfs in Artis. Een journalist van De Standaard schrijft: ‘Dekens, bedden en stroo worden in alle hoeken en gaten tot slaapplaatsen ingericht en zoo wordt al het mogelijke gedaan, om de zoo noodige hulp te verschaffen.’

Het is echter niet genoeg. Op 12 oktober 1914 bevinden zich in Amsterdam ruim 20.000 vluchtelingen. Als de stationscommandant van Roosendaal vraagt hoeveel Belgen de hoofdstad nog op kan nemen, luidt het wanhopige antwoord: ‘geen één!’ Er is een tekort aan kleding, voedsel, geld en vooral aan onderdak.

Uiteindelijk zijn het enkele welgestelde Amsterdammers die uitkomst bieden: zij verwelkomen de vluchtelingen in hun eigen huizen. Lees hier bijvoorbeeld het verhaal van Tom Gleichman en Annebet Heldring, die dertig Belgen opvangen in hun huis aan de Herengracht. 

Beeld: Belgische vluchtelingen krijgen een maaltijd in één van de IJ-loodsen. Stadsarchief Amsterdam/Bernard F. Eilers.

Delen:

Buurten:
Centrum
Rubriek:
Actueel
Tijdperk:
1900-1950

Gerelateerd

Nationaal Namenmonument
Nationaal Namenmonument
Actueel 17 september 2021
Waar de Vrije Universiteit ooit begon
Waar de Vrije Universiteit ooit begon
Actueel 8 juni 2021
30 mei 1928. Vliegende fiets op het Damrak
30 mei 1928. Vliegende fiets op het Damrak
Actueel 30 mei 2021