Boek over schilderes Thérèse Schwartze nu in Engelse editie (korting voor OA-abonnees!)

Therese Schwartze Engels coverAmsterdams portret-schilderes met Amerikaanse flair

Thérèse van Duyl-Schwartze (1851-1918) was bij leven de koningin van de Nederlandse schilderessen. En ook nog eens portrettist van de echte koningin Wilhelmina, van wie zij onder meer in 1898 het inhuldigingsportret maakte. Ook haar mannelijke collega’s gaf zij stevig partij. Ze eindigde als miljonaire.

Na haar dood raakte zij uit de mode en dus de aandacht. Maar dat is niet terecht. In haar genre, het portretteren van de Nederlandse society, was zij briljant. Na een eeuw komen de geportretteerden voor de kijker nog steeds heel dichtbij. Bovendien was zij destijds zeer uitzonderlijk als zelfstandige ‘zakenvrouw’. Al moest zij zelf niets van het feminisme hebben, ze diende als onafhankelijke vrouw toch voor vele naar emancipatie hunkerende vrouwen als rolmodel.

De kunsthistorici Cora Hollema en Pieternel Kouwenhoven brachten haar met een bloedmooi boek in 1998 weer voor het voetlicht. Hollema schreef over haar toen in november een mooi artikel in Ons Amsterdam.
Onlangs verscheen van dat boek een Engelstalige editie, Thérèse Schwartze -- Painting for a Living, die niet onopgemerkt bleef . Daarin gaan de auteurs Hollema uitvoerig in op hun nieuwe bevindingen ten aanzien van Thérèses achtergrond als emigrantendochter en de invloed daarvan op haar mentaliteit en loopbaan. De landverhuizersdrang begon bij haar grootvader, Johann E. Schwartze, die in 1807 Duitsland ontvluchtte en in Amsterdam een winkel in verf en zegellak begon in de Beurssteeg. Maar die zaak ging failliet, zodat het gezin in 1819 doorverhuisde naar het Amerikaanse Philadelphia. Thérèses vader Johan George Schwartze was toen vijf jaar. in Philadelphia slaagde opa Sckwartze er  wél in een goedlopende verffabriek op te zetten.

Verf interesseerde zoon Johan zeker, maar hij wilde niet in de zaak van zijn vader, nee, hij wilde kunstschilder worden. Om dat nog beter te leren reisde hij in 1838 terug naar Duitsland – Düsseldorf, om precies te zijn. Daar ontmoette hij zijn aanstaande echtgenote Elise Herrmann. In 1844 wilde hij terug naar Amerika, maar het leek hem aardig eerst nog even zijn geboortestad Amsterdam te bezoeken. Daar kreeg hij meteen al schilderopdrachten, zodat hij bij nader inzien besloot er te blijven.
Maar zijn Amerikaanse banden verwaarloosde hij allesbehalve : zo was hij van 1851 tot 1854 honorair consul van de Verenigde Staten. Met dát beroep wordr hij in 1851 vermeld in de geboorteakte van zijn dochter. Waarden uit ‘ het land van de onbegrensde mogelijkheden’ droeg hij ook over op aan zijn nageslacht:   eemkosmopolitische instelling, fllexibiliteit, discipline, vertrouwen in eigen kunnen en ondernemingszin. Zodra Johan het artistieke talent van de jonge Thérèse vaststelde, voedde hij haar, aldus de auteurs, op “als een obsessieve tennisvader”. En met groot succes. Zij specialiseerde zich, in haar ruime atelier op de zolder van haar huis Prinsengracht 1091, al snel op portretten-in-opdracht voor de stedelijke elite. Als alleskunner paste zij haar schilderstijl steeds aan de smaak van haar klanten. Daarbij hielp het zeer dan vader Johan bevriend was met de familie Van Tienhoven, waarvan zoon Gijs in 1880 burgemeester van Amsterdam werd. Hij introduceerde haar meteen bij het Koninklijk Huis, dat haar een reeks van opdrachten gaf. Die status van hofschilder buitte ze kien uit in haar public relations. Het legde haar geen windeieren; de kinnesinne nam ze voor lief.

Het boek staat barstensvol fraai gedrukte foto’s van Schwartze werk en leest als een trein. Ons Amsterdam-abonnees kunnen de Engelse versie met € 10 korting aanschaffen (voor € 50 i.p.v. € 60), door een mailtje te sturen aan Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.. Het boek wordt gratis verstuurd.