Florence Nightingale Instituut vertelt geschiedenis van de verpleging

Emma-zustersIn onze extra uitgave over 150 jaar kindergeneeskunde werd het artikel over de geschiedenis
van de kinderverpleegkunde geschreven door Nannie Wiegman. Zij is een expert bij uitstek: historica en oud-verpleegkundige, en oprichtster van het Florence Nightingale Instituut, hét
historisch-verpleegkundig kenniscentrum, in 1997 begonnen als Nationaal Museum Verpleging en Verzorging. Nu vooral in de vorm van een schitterende website, die ook heel wat vertelt over
de Amsterdamse geschiedenis. (In 2014 werd Wiegman daarvoor 'geridderd'.)

Op ons verzoek schreef Wiegman hierover: "Verpleegkundigenspelen al 150 jaar een cruciale rol bij de ontwikkelingen in de gezondheidszorg. Kijk maar naar wijze waarop de huidige wijkverpleging weer allure krijgt. De wijkverpleegkundige is terug van weggeweest en staat als hét centrale anspreekpunt midden in de wijk. Het zijn verpleegkundigen die de voortrekkers zijn van deze maatschappelijke veranderingen. In 1883 deed AnnaReynvaan, de eerste adjunct-directrice van het Wilhelmina Gasthuis te Amsterdam, niet anders. In dit gasthuis, de illustere voorloper van het AMC, vierde wanorde, omkoperij en diefstal rond 1880 hoogtij. Van hygiëne en beschaafde verpleging was geen sprake. Met de komst van Anna Reynvaan, net gediplomeerdals Witte Kruis-verpleegster, kwam daar verandering in. Ze pakte de zaak rigoureus aan. Het personeel, bestaande uit zaalmeiden en -knechten van laag allooi en soms afkomstig uit de gevangenis, kon vertrekken. Dit ging overigens niet zonder slag of stoot. Opgeleide verpleegsters namen hun plaats in en uit
eigen zak betaalde Reynvaan de aanschaf van uniformen. Zo kwam er tenminste iets van orde en beschaving op de ziekenzalen. Nu nog de patiënten! Ook die kwamen uit de laagste sociale klasse en drukten daarmee een stempel op de status van het gasthuis. Er ging veel tijd overheen om het ziekenhuis aantrekkelijk te maken voor betalende, particuliere patiënten. Ook bij deze zogenaamde modernisering van het iekenhuis na 1880 hebben verpleegkundigen een doorslaggevende rol gespeeld. Wie daar meer over wil weten, kan terecht bij het Florence Nightingale Instituut,
kennis- en erfgoedcentrum voor de geschiedenis van verpleging en verzorging via
www.fni.nl En meer weten over de Amsterdamse, doortastende Anna Reynvaan? Kijk dan hier http://www.fni.nl/anna-reynvaan-1844-1920. Emma-zusters