Actrice Nelly Frijda heronthulde 'geboorteakte van Amsterdam'.

Verjaardfag Asd 2013 -- DSC 0509 klnDit weekend wordt in het Stadsarchief in de Vijzelstraat weer de 'Verjaardag van Amsterdam'  gevierd.  Het is nu namelijk 738 jaar geleden dat (op 27 oktober 1275) Amsterdam voor het eerst genoemd werd in het beroemde tolprivilege  van Floris V, graaf van Holland (die 21 jaar later zou worden vermoord). Daarin stond dat de "mensen die wonen bij de Amsteldam" werden vrijgesteld van belastingheffing op de doorvoer van hun eigen goederen.  (Foto: Frank Driessen.)  

 

Vanmiddag onthulde actrice (en duo-raadslid) Nelly Frijda dit perkamenten document in de 'Schatkamer' van het Stadsarchief, de kluizenkelder van dit voormalige bankgebouw.  Daarbij bracht zij hulde aan het eigenzinnige fatsoen van Amsterdammers in het algemeen en haar eigen ouders in het bijzonder, die in de oorlogsjaren als vanzelfsprekend een joodse baby bij zich lieten onderbrengen. ("'Dit is je zusje!', siste mijn moeder binnensmonds. 'En dan wist ik dat je niet door moest vragen.' ") Met dat 'zusje'  is zij blij tot de dag van vandaag. (Zie ook 'De vaste route van Nelly Frijda' in Ons Amsterdam van januari 2012.)

 

 

 

 

 

Eeuwenlang kreeg vrijwel niemand het echte Tolpriviliges te zien. Het werd beweaard in de ontoegankelijke Ijzeren Kapel in de Oude Kerk en later in een kluis van het Gemeentearchief op de Amsteldijk.

Pas vanaf ongeveer 2000 werd het Gemeentearchief scheutiger met exposeren, soms tot interne woede van eigen conservatoren, die wezen op de lichtgevoeligheid van het perkament. Sinds drie jaar heeft het Stadsarchief er een traditie van gemaakt het ieder jaar eind oktober een weekend lang aan de Amsterdammers te tonen en het dan plechtig ter laten heronthullen.  Allereerst (2011) viel die eer te  beurt aan burgemeester Eberhard van der Laan, in 2012 aan Ons Amsterdam-hoofdredacteur Peter-Paul de Baar en nu dus aan Nelly Frijda. 

 

Tegelijk werd een kleine maar mooie en heldere expositie geopend over Amsterdam in de 13de eeuw, met bijzondere archeologische vondsten (producten van de eerste smid op de Nieuwendiijk, een schild uit ca. 1300 en een schoen uit diezelfde tijd, imposante stenen van het zogeheten ‘kasteel van Aemstel’ – dat waarschijnlijk rond 1285 in opdracht van Floris V werd gebouwd) en inzichtgevende plattegrondjes.

 

Medewerkers van Stadsarchief Amsterdam en Bureau Monumenten & Archeologie staan ook  zondag 27 oktober voor u klaar om een en ander enthousiast toe te lichten.  Het Stadsarchief is zondag open bvan 12.00 tot 17.00 uur.