Draaiorgel op Dam redde levens op 7 mei 1945

Op de Dam staat vandaag een gestyleerde versie van draaiorgel Het Snotneusje, en ook wat gereconstrueerd straatnmeubilair uit 1945. Het maakt deel uit van het kunstproject 07:05:1945: van Ronald Tienhoven, dat tussen 7 mei en 9 juni 2013 op het plein te zien is, als reconstructie van de dramatische schietpartij daar op 7 mei 1945.

Toen, twee dagen na de Duitse capitulatie, stroomde de Dam vol blije Amsterdammers die daar wachtten op de Canadese bevrijders. Uit draaiorgel Het Snotneusje klonk muziek. Rond drie uur ’s middags kwam onverwacht een einde aan het feestgedruis. Er waren schermutselingen tussen Duitse soldaten, die zich officieel al hadden overgegeven, en de Binnenlandse Strijdkrachten. Vanuit het gebouw van De Groote Club, op de hoek van de Dam en de Paleisstraat, , schoten de Duitsers op de menigte. In paniek renden mensen de zijstraten in. Velen zochten dekking achter het orgel, een ijcokar, lantaarnpalen en zo meer. Volgens de officiële cijfers van destijds zijn 22 mensen gedood en ruim honderd mensen gewond geraakt. Maar volgens de stichting ‘Memorial 2015 voor Damslachtoffers 7 mei 1945’, die het drama onderzoekt ter voorbereiding op een herdenking over twee jaar, bedroeg het aantal dodelijke slachtoffers minstens minstens 33.

Het Snotneusje
werd geraakt door enkele kogels. Na het drama werd het snel opgelapt om weer dienst te doen bij de firma Perlee. In 1992 werd het orgel aangekocht door het Amsterdams Historisch Museum, nu Amsterdam Museum. Dat exposeert het enige echte Snotneusje dezer dagen in zijn Schuttersgalerij.

Zie hier enige filmbeelden van de schietpartij en de geweldige paniek die deze veroorzaakte: http://www.youtube.com/watch?v=qB7PTjafOpA