Hoofdredacteur Ons Amsterdam onthulde jarig 'Amsterdams geboortedocument'

Tolprivilege_onthuld_door_PPdB_2012_klnAmsterdam vierde dit weekend (27-28 otober) zijn 737ste ‘verjaardag’. In de Schatkamer van het Stadsarchief was daarom weer twee dagen lang de tolprivilege te zien dat graf Floris V op 27 oktober 1275 uitvaardigde. Dat is het oudste document waarin de naam van Amsterdam te lezen is. De rest van jaar ligt het stuk perkament in een donkere en geklimatiseerde ruimte, want licht en vocht tasten het aan. Dit jaar mocht Peter-Paul de Baar, hoofdredacteur Ons Amsterdam, het tolprivilege heronthullen. (Vorig jaar deed burgemeester Van der Laan dat.) Speciaal voor deze onthulling had de ontwerpster Hester van Eeghen een draperie ontworpen voor de vitrine waarin het tolprivilege wordt tentoongesteld.

De Baar wees er op dat het op deze datum vieren van de verjaardag van de stad op het eerste gezicht 'een beetje gekkigheid' is. De stad is immers veel ouder dan 737 jaar; archeologen denken eerder aan ca. 800 jaar. Maar bij gebrek aan een concrete stichtingsdatum is zo'n jubileurm lastig te vieren. Een precies moment als zondag 27 oktober 1275 daarentegen: kijk, daar heb je houvast aan! En het is de eerste schriftelijke vermelding de naam van de nieuwe nederzetting en daarmee toch een soort 'geboorteakte', ook al duurde het naa hedendaagse normen en beetje lang voordat de boreling werd aangegeven. In dat opzicht is het dus best verantwoord nu die verjaardag te vieren!
Waarop op voorstel van de spreker de aanwezigen enthousiast een 'Lang zal ze leven' aanhieven en het Stadsarchief opgebak trakteerde. er aangiste werd stelde graaf Floris V van Holland de jonge maar veelbelovende handelsnederzetting aan Amstel en IJ vrij van tolverplichtigingen. Het perkament met zegel is het eerste officiële document waarin Amsterdam voor het eerst wordt genoemd: Amestelledamme. Het is als het ware het geboortebewijs van de stad.
Mede omdat het tolprivilege kwetsbaar is voor licht en temperatuurswisselingen, wordt het slechts enkele dagen per jaar aan het publiek worden getoond.
Over de inhoud van dit document is al heel veel geschreven, over de materiële aspecten veel minder. Dit hele weekend staan medewerkers van het restauratieatelier van het Stadsarchief Amsterdam staan klaar om geïnteresseerden te vertellen over het perkament van geitenvel, het waszegel en de zogenoemde ijzergallusinkt, waarmee het tolprivilege is gemaakt. Voor elke Amsterdamliefhebber een uitgelezen kans het tolprivilege te bewonderen en meer te weten te komen over het materiaal en de conservering van historische documenten.