Verhalen van Frankendael nr. 1: Buitenplaats aan de Middenweg (Toen Hier, zo. 9 sept. 14.20 u.)

Frankendael_2Wist u het al? 2012 is het Jaar van de Historische Buitenplaats. Huize Frankendael is daarvan het laatste overgebleven voorbeeld op huidig Amsterdams grondgebied. Een buitenplaats is een monumentaal huis, vaak met bijgebouwen en een omliggende tuin of park, net buiten het stedelijk gebied. Tussen pakweg 1600 en 1900 zochten gefortuneerde stedelingen die even aan rust en frisse lucht toe waren hier hun toevlucht, vooral ’s zomers als de stank van de stadsgrachten (open riolen) niet te harden was. Rijke Amsterdammers schiepen hun buitenplaatsen vooral langs de Amstel en de Vechtstreek, in Kennemerland en de Beemster en ja, ook in de drooggelegde Watergraafsmeerpolder. Eind 17de en vooral in de eerste helft van de 18de eeuw verrees de ene na de andere buitenplaats in de Watergraafsmeer. De namen van deze tweede huizen ademen tevredenheid: Meerlust, Weltevreden, Vrijheit Blijheit en Vrederust. Omstreeks 1750 waren er 50 grote buitenplaatsen in ‘de Meer’, 30 kleinere huizen en ruim 50 pleziertuinen, waarvan een enkele was opengesteld voor het gewone volk. Frankendael aan de Middenweg werd gebouwd rond 1660 en een halve eeiw later werd eromheen een grote tuin aangelegd, met vóór het huis een monumentale tuin. Wie woonden daar? Hoe leefden ze? Welke functies kreeg de tuin later? Was Frankendael een doorsnee-buitenplaats? Dat alles wordt in kort bestek (in het koetshuis) verteld door dr. Bert Vreeken, conservator van Museum Willet Holthuysen en het Amsterdam Museum.