'Andere Tijden' toont oude Haarlemmer Houttuinen

Gisteren (zondag 6 november) in het tv-programma Andere Tijden een prachtige reportage van Erik Willems over de rigoreuze sanering van de Haarlemmer Houttuinen rond 1970. Herinnert u zich nog dat de buitengehangen was er bijna van de lijn wapperde als de trein van Haarlem naar Amsterdam op nauwelijks twee meter afstand langs de de huiskamerramen denderde? Het is een verhaal over over erbarmelijke woonomstandigheden, maar ook over veel kleinschalige ambachtelijkeheid en volkse gezelligheid. In één klap goeddeels weggevaagd en vervangen door een autosnelweg. Uitzending gemist? Zie http://www.herhaling.nl/video/1096461
“Iedereen kon mekaar, en iedereen zorgde voor elkaar,” zeggen oud-bewoners van de Haarlemmerhouttuinen. Dit typisch Amsterdamse volksbuurtje, tussen de Jordaan en de spoorlijn, in feite een lange straat vol woningen en bedrijfjes, verdween. Nog net op tijd legde een filmcamera het leven in de buurt vast. Op de beelden zie je de kleinschaligheid en de gezelligheid; de buurtwinkeltjes, de mensen hangend uit het raam. Maar ook de soberheid van het leven in de jaren ‘60: kinderen worden bij gebrek aan douche gewassen in de gootsteen en de trein dendert bijna door de keuken.
De toestand van de huizen was al lange tijd een doorn in het oog van het stadsbestuur. “Rijp voor de sloop”, oordeelt nog steeds de voormalig wethouder De Wit. Dat gold niet alleen voor deze ene buurt. In de jaren ’60 ontwikkelde de politiek – in eendrachtige samenwerking met de Dienst Publieke Werken – grootse plannen voor Amsterdam. Hele stadswijken zouden tegen de grond gaan en daarna herbouwd worden. En er moest ruim baan komen voor het toenemende autoverkeer. Op de tekeningen voert een verhoogde vierbaansweg dwars door de Haarlemmerhouttuinen.
De bewoners worden gemaand te vertrekken en krijgen vervangende woonruimte, in 1972 trekt tenslotte de allerlaatste bewoner de deur achter zich dicht. Maar inmiddels zijn de protesten tegen de toekomstidealen van het stadsbestuur aangezwollen, actievoerders traineren de plannen en het roer bij de gemeente gaat om. De vierbaansweg zal er toch niet komen. Met als gevolg dat het eens zo levendige stukje stad tien jaar lang kaal en onbewoond blijft. Pas begin jaren ’80 krijgt de buurt opnieuw een woonbestemming maar de oude bewoners keren niet terug.