Voor 1940

Werklozenvlees in kaftpapier

11122008_CoverIn deze rubriek met lezersherinneringen blikt Wim Bongers terug op zijn werk bij de Stadsdrukkerij in de jaren dertig en veertig.

Toen ik bij een bezoek aan de Stadsdrukkerij mij vergaapte aan de eigentijdse ‘toverapparatuur’ gingen mijn gedachten onwillekeurig uit naar diezelfde drukkerij in het verre verleden. Juni 1936 kwam ik met mijn diploma letterzetten van de grafische school. Apetrots! Een ver familielid die bij de Stadsdrukkerij werkte, gaf mij de raad om daar maar eens te solliciteren. Er volgde zowaar een oproep en ik werd aangenomen als jeugdige letterzetter tegen een loon van f 6,24 per week. Dolgelukkig!

Lees meer...

(Mijn Amsterdam: ) Een stoet van personeel

042008_CoverNaar aanleiding van Barbara Laans artikel over ‘wonen met huispersoneel’ in ons nummer van februari, kwamen bij Wim Schmelzer herinneringen boven aan het huishouden van twee gefortuneerde Amsterdamse families bij wie zijn moeder ‘diende’.

Mijn moeder, Cornelia Hendrika van den Broek, was vanaf 1928 kinderjuffrouw bij de heer en mevrouw Reens, die drie kinderen hadden. Ze woonden in de Honthorststraat, hoek Jan Luijkenstraat. De heer Reens was eigenaar van meubelzaak Het Woonhuis op de Keizersgracht en werkte als binnenhuisarchitect en meubelontwerper voor de firma Pander in de Leidsestraat. De familie had een stoet aan personeel: butler, huishoudster, binnenmeisje, buitenmeisje, keukenmeisje(s), kinderjuffrouw (later gouvernante), gezelschapsdame, chauffeur/tuinman en een werkster. De gehele staf woonde intern – in het souterrain en op de zolderverdieping.

Lees meer...

Spelen langs de kade

052008_CoverIn september 1998 publiceerde Ons Amsterdam herinneringen van Paul Klumper aan zijn kleuterjaren op en rond de Nieuwezijds Voorburgwal. Tien jaar later schrijft Klumper, “inmiddels 80 jaar en nog steeds helder van geest”, over zijn tienerjaren.

Vaak hoor ik van vrienden die op het platteland zijn opgegroeid over hun jeugd met ravotten in schuren, appeltjes jatten, enzovoort. Dat was er bij mijn vriend en mij niet bij. Wij gingen op onze vrije woensdagmiddagen meestal naar het Havengebied, dat wil zeggen het gebied achter het Centraal Station, de De Ruijterkade, de Piet Heinkade en de Oostelijke Handelskade.
Dat zag er voor de oorlog heel anders uit dan tegenwoordig.

Lees meer...

Sarphatipark in oorlogstijd

OA_cover_juni_2009Een heerlijke speelplaats was het Sarphatipark nog eind jaren dertig. Maar de Duitse bezetting maakte het bepaald minder gezellig in wat ineens (naar een antisemitische Leidse filosoof) het Bollandpark moest heten.

Elke keer als ik weer in Amsterdam ben, probeer ik toch even langs het Sarphatipark te lopen, langs mijn geboortehuis. Dan komen de herinneringen weer boven.

Wat een heerlijke speelplaats was dat park toch! We speelden er verstoppertje en zetten hinkelbanen uit. In de zomer, ’s avonds na het eten. speelden de oudere jongens er slagbal. Wij meisjes keken geïnteresseerd toe.

Lees meer...

Hangplekken voor huisvrouwen

Cover_OA_jan_2009In de jaren veertig en vijftig van de vorige eeuw waren een wolzaak en een kapperszaak de hangplekken voor de Indische Buurtvrouwen.

De winkels van Jo en Pietje de Bie en het echtpaar Storm waren in de Indische Buurt de hangplekken voor kwekken, huilen en lachen van de buurtdames. Jo en Pietje de Bie hadden in de Javastraat een gezellige winkel, met achter de toonbank een wand vol knotten wol, in vakken keurig gesorteerd op kleur. Bolletjes katoen en strengetjes DMC borduurzijde in kleinere vakjes. Ook op kleur. Alles te koop op rantsoenbonnen, waarmee gesjoemeld werd. Ruilwaren werden onder de toonbank verhandeld.

Lees meer...