Mijn Amsterdam EXTRA: Toen de Admiralengracht nog een boerensloot was

Gerard Terwiel groeide op in de Jan van Galenstraat zag als kind eind jaren dertig boerderijtjes verdwijnen voor de aanleg van het Erasmuspark en keek zijn ogen uit naar de bedrijvigheid bij de Centale Markthallen, waar zijn opa werkte.

In de rubriek ‘Stadsnieuws’ van juni 2013 berichtte Ons Amsterdam over de geplande woonwijk op het terrein rond het ‘Amsterdam Food Center’..Bah!. Moet dat nou allemaal in (Amerikaans-)Engels? Dit waren gewoon de Centrale Markthallen! Mijn grootvader werkte daar en ik liep als jongen wel van onze woning aan de Jan van Galenstraat daarheen. Langs de groene gietijzeren drenkbak voor paarden op de hoek van de Willem de Zwijgerlaan (er was nog heel wat paardentractie), met een kleinere drinkbak aan de voet voor de honden. Schuin daartegenover de winkel van De Gruyter, met die prachtige tegeltableaus. Kort vóór het kanaal rechts de Hallen-Bioscoop en even verderop, links bij de ingang van het marktterrein, gebouw Marcanti (de ‘markt-cantine’). Daartegenover het lage, want nooit opgehoogde terrein waar elk jaar kermis en circus hun tenten en kramen optrokken.


In de schuine insteekhaventjes langs het Marktkanaal legden de boeren hun schuiten aan, met hoog opgestapelde witte kolen en allerlei andere groenten, om hun waren te veilen. Toen na de oorlog de productie van alles weer goed op gang was gekomen, evenals het vervoer, zagen wij in het oogstseizoen de marktwerking in de praktijk: 's middags rolde een landbouwtrekker langs met achter zich een trein hoog opgetaste schottenwagens om de doorgedraaide
groenten naar de afvalhoop te brengen. Grote hoeveelheden bloemkool, sla en
dergelijke werden dan vernietigd.
Maar ja, wie weet nog, dat het Erasmuspark de plaats heeft ingenomen van drie kleine boerderijen, die ik als kind nog daar heb gezien? De stenen bekading van de Admiralengracht liep toen slechts tot de Jan van Galenstraat, de Vierwindenbrug; vandaar was het nog de oorspronkelijke boerensloot, met aan één kant het voetbalterrein van VVA (waar mijn vaderlang heeft getraind) en aan de andere kant die boerderijtjes. De boeren konden met hun pramen roeiend en bomend naar de markt.

Gerard Terwiel