Mijn Amsterdam EXTRA: Oma's Westerstraat-huis nu in Arnhem!

Bij ons in de Jordaan

Vaak liep ik, docent Nederlands als tweede taal en inburgering, met mijn leerlingen door het Openluchtmuseum in Arnhem. Een leuke manier om deze mensen, die in een andere cultuur zijn opgegroeid, te laten zien hoe Nederland er vroeger uitzag en hoe het er hier ooit aan toe ging. Maar de reden waarom ik afgelopen 3 april het Openluchtmuseum bezocht, was een andere, en wel een heel bijzondere...

Laat ik bij het begin beginnen. Als kind logeerde ik graag bij mijn oma ‘in de grote stad’: Oma woonde in de Amsterdamse Westerstraat, hartje Jordaan, nog in hetzelfde huis waar mijn vader in 1931 geboren was. Oma woonde op één hoog; onder haar huis bevond zich het voorste gedeelte van de koffie- en pindabranderij van de familie, die mijn oom en zijn neef runden in de jaren dat ik er kind aan huis was.
In 1971 overleed Oma, en toen geruime tijd later ook de familiefirma ophield te bestaan, werd het huis verkocht. Ik kwam nog wel eens in de Westerstraat, keek dan met weemoed naar het grote raam op één hoog, waardoor ik altijd graag naar buiten gekeken had, vooral op maandagmorgen als er markt was.
Op een dag in 2001 wist ik even niet wat ik zag: Oma’s huis bleek afgebroken! Toch een gek idee, dat ik nu echt nooit meer binnen zou staan en door het raam zou kijken...
Een jaar of drie geleden las ik het in de krant: twee panden die in de Amsterdamse Westerstraat waren afgebroken en zorgvuldig bewaard, zouden nu worden opgebouwd in het Arnhemse Openluchtmuseum. Er stond een foto bij en er was geen twijfel mogelijk: het ene was Oma’s huis!
Afgelopen juni kwam ik toevallig met ons personeelsuitje terecht bij het Openluchtmuseum in Arnhem. Mijn collega’s en ik zaten op een terras met uitzicht op een schutting, waarop je afbeeldingen zag van ‘de Jordaanpandjes’: een tekening van hoe het ging worden en een oude foto van hoe het geweest was. En op die foto van vroeger zagen we de naam Baljet nog duidelijk zichtbaar boven de branderijdeur staan!
Mijn vader nam contact op met het museum en is daar een middag geweest om informatie te geven. Op grond van zijn aanwijzingen en foto’s zijn de smeden van het museum nu nog doende de huisdeur in haar oude staat terug te brengen, met een ijzeren vlechtwerk voor de ruit.

We waren blij met de uitnodiging voor 3 april: de opening - door koningin Beatrix - van de Jordaanpandjes en enkele erachter schuilgaande, van historische belang zijnde krotten, ter gelegenheid van de viering van 100 jaar Openluchtmuseum. We gingen er met ons drieën heen, mijn ouders en ik, en hadden een geweldige dag! De zon scheen, de koningin arriveerde, er waren toespraken en vele hoogwaardigheidsbekleders... Maar ons moment kwam toen we naar buiten gingen, naar ‘de Westerstraat’. Daar stond, naast het weiland van de lakenvelders en de molen, Oma’s huis, in vol ornaat.
Toch was het, met name voor mijn vader, ook even slikken... De huizen zijn ten opzichte van elkaar van plaats verwisseld, om redenen die ik hier even buiten beschouwing laat. En waar het voorste deel van de branderij gezeten had, huist nu een postkantoor: ING is één van de sponsors, zodat mijn vader een uithangbord van de PTT kon fotograferen op de plek waar eens de familienaam te lezen stond.
Maar al snel werd ook hij opgenomen in de feestvreugde: voor het pand werd een stukje Jordaanmusical opgevoerd: “De Jantjes” met Willeke Alberti. Niet echt ‘ons soort’ muziek... Maar ik blèrde voluit mee: “Bij ons in de Jordaan!” En mijn vader zei geëmotioneerd: “Daar staat Willeke Alberti te zingen op de stoep voor mijn vaders huis!”
De panden werden officieel geopend en bezichtigd door de koningin, daarna mochten wij naar binnen... ACH! De kleine glas-in-lood-versieringen bovenin de ramen. Nooit meer gezien, nooit meer aan gedacht, en zó bekend en vertrouwd! En mijn vader... Daar stond hij op zijn 80-ste... Alle mensen met wie hij in dit huis geleefd heeft, zijn dood: zijn vader, zijn moeder, zijn oudere broer... En HIJ stond daar op de plek die ‘zijn kamertje’ geweest was. In Arnhem.

Wine Baljet (Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.)