komt dat zien

Peter de nieuwsgierige

De Russische tsaar Peter de Grote (1672-1725) kwam graag in Amsterdam. Hij kuierde langs de Amstel, wilde zien hoe de VOC zijn schepen bouwde in Oost en kwam bij rijke kooplieden over de vloer. Hij zag hun prachtige verzamelingen kunst en exotica. Dat wilde hij ook. Subiet kocht hij van Frederik Ruysch diens collectie op sterk water: kalfjes met twee hoofden, een hand die een embryo vasthoudt, Siamese tweelingen. En alles wilde hij weten over de geheimen der natuur, de alchemie en de mystiek magische literatuur. Over díe bijzondere interesse van Peter gaat de expositie vol boeken, drukwerk, pamfletten en prenten in Bibliotheca Philosophica Hermetica. 

EEN NIEUWSGIERIGE TSAAR: PETER DE GROTE * BIBLIOTHECA PHILOSOPHICA HERMETICA * BLOEMSTRAAT 15 * T/M 13 SEPTEMBER *

Meekijken met Van Gogh

Na het Scheepvaart, het Stedelijk en het Rijksmuseum is nu de beurt aan het Van Gogh om – na een opknapbeurt van zeven maanden – weer open te gaan. De entree is vernieuwd en verplaatst naar het Museumplein schuin tegenover die van het Stedelijk. En er is een tentoonstelling: Van Gogh aan het werk. Bijzonder, want je kijkt als het ware over de schouder van Vincent mee. Je ziet hoe hij werkte. Welke materialen hij gebruikte.
Voor de expositie is jarenlang onderzoek gedaan. Monsters van kleurpigmenten zijn onder de microscoop gelegd. Schilderijen zijn uit hun lijst gehaald en bekeken met uv-licht, röntgen- of infrarode straling. Dat leverde mooie ontdekkingen op. 
Bekend is nu bijvoorbeeld dat Van Gogh rood geraniumlak gebruikte voor zijn doek De slaapkamer. Een heel felle kleur, tegen zuurstokroze aan. Spectaculair. Inmiddels is de kleur behoorlijk verbleekt, omdat deze lak een organische stof is. 
Soms zijn er zandkorrels te vinden in werk dat hij in de vrije natuur schilderde. En Van Gogh gebruikte zijn doeken vaak opnieuw. Onder een van zijn zelfportretten is de beeltenis van een vrouw aangetroffen. Was hij ontevreden over het resultaat of gewoon zuinig? 

VAN GOGH AAN HET WERK * VAN GOGH MUSEUM * MUSEUMPLEIN * T/M 12 JANUARI 2014 *

 

Jordanese dienstbodes

Nieuw in het Jordaanmuseum: verhalen en portretfoto’s van dienstmeisjes en werksters. Veel vrouwen in de Jordaan verdienden vóór hun trouwen in deze beroepen hun geld. Bijvoorbeeld Margaretha van Os, geboren in 1876. Zij liet zich vereeuwigen bij fotograaf H. van der Zijl op Nieuwendijk 60. In 1908 stopte ze ermee omdat ze trouwde met een gasfitter. Ook hangen er fraaie foto’s die George Hendrik Breitner van dienstmeisjes maakte toen hij van 1893 tot 1899 een atelier had op Lauriergracht 8.
Dienstmeisjes met tulen mutsen, Jordaanmuseum, De Rietvinck, Vinkenstraat 185, gratis toegang, dagelijks open 10-17 uur.

Amsterdam in woord en beeld

Lezingenreeksen over Amsterdamse geschiedenis zijn op zich niks nieuws. Maar het jonge Bureau Boeiend (literatuurhistorica Liesje Schreuders en kunsthistoricus Krzysztof Dobrowolski-Onclin) waagt het er nog eentje aan toe te voegen. Het originele van hun opzet lijkt te zijn dat niet gestreefd wordt naar schoolse compleetheid, maar dat in iedere van de zes lezingen één periode wordt getypeerd door enkele kleurrijke onderwerpen uit de schilderkunst, proza, architectuur, poëzie etc. eruit te lichten. De 19de eeuw bijvoorbeeld wordt geschetst aan de hand van Multatuli’s Droogstoppel, de Tachtigers, Isaac Israëls en Jacob Olie. De lezingen (maandelijks, vanaf 30 oktober) zijn ook afzonderlijk te volgen.
Lezingen Bureau Boeiend, www.bureauboeiend.nl of 020-2216498.