komt dat zien

Oer-Amsterdamse geluiden

Een scooter claxonneert naar een fietser bij het zebrapad op de Dam. Dat geluid herkent iedere Amsterdammer uit duizenden. Maar hoe klonk Amsterdam in het verleden, met al die karren, klokken, koetsen en paardentrams? Het is allemaal te horen in de installatie Het geluid van Amsterdam in zaal 20 van het Amsterdam Museum. Heel toepasselijk tegenover Breitners fameuze schilderij van de Dam. Met een koptelefoon op lijkt het net alsof je daar zelf staat in 1898, 1935 of 2012. Welke geluiden verdwenen er en welke kwamen erbij? Ook zijn er verhalen te horen over de manier waarop Amsterdammers omgingen met lawaai en stilte in de loop van de tijd. Bijvoorbeeld hoe de beleving van geluid veranderde tijdens de bezetting.

HET GELUID VAN AMSTERDAM * AMSTERDAM MUSEUM * KALVERSTRAAT 92 * T/M 28 DECEMBER *

De armste naast de rijkste buurt: 400 jaar Jordaan en grachtengordel

Prinsengracht vanaf Elandsgracht ca 1895 Breitner SAA klnrEeuwenlang lagen de rijkste en de armste buurt van Amsterdam pal naast elkaar. Toch leken grachtengordel en Jordaan tot voor kort sociaal geheel gescheiden werelden. Maar contact was er toch, op vele manieren.
Ook binnen beide buurten bestonden meer sociale verschillen dan buitenstaanders vermoeden. In de Jordaan woonden niet alleen paupers en de grachtengordel was niet overal even deftig.
Het kleine Theo Thijssen Museum pakt voor zijn doen stevig uit met een tentoonstelling over rangen en standen in Jordaan en grachtengordel, deels bezien door de ogen van Theo Thijssen zelf, die eind 19de eeuw als schoenmakerszoon opgroeide in de schaduw van de Westertoren.

GRACHTENGORDEL EN JORDAAN: 400 JAAR NABIJ EN VERAF * THEO THIJSSEN MUSEUM, EERSTE LELIEDWARSSTRAAT 16 * T/M 29 DECEMBER * OPEN WO. T/M ZO., 12-17 UUR *

1001 vrouwen

In de Nederlandse historie wemelt het van de beroemde, beruchte, opmerkelijke, geliefde, slechte, spraakmakende en invloedrijke vrouwen. Bij Bijzondere Collecties van de UvA is er een tentoonstelling over de meest opmerkelijke onder hen. 
Vastenwonder Besje Meurs, reuzin Trijntje Klever en amokmaakster Kaat Mossel: wie kent ze niet? Of misschien nóg beroemdere dames zoals koningin Anna Paulowna, politica Ien Dales, schilderes Judith Leyster, zwemster Rie Mastenbroek, danseres Mata Hari, feministe Joke Smit en kunstverzamelaarster Helene Kröller-Müller. 
Ook in Amsterdam woonden en werkten fameuze vrouwen, bijvoorbeeld dienstbode Hendrickje Stoffels, schrijfster Annie M.G. Schmidt, uitbaatster Bet van Beeren van het homovriendelijke café ’t Mandje, schilderes Lizzy Ansingh, zangeres tante Leen, woningopzichteres Louisa Went en de beeldschone Suzanna van Baerle, die met Constantijn Huygens trouwde. 
Hun levensverhalen zijn verzameld in het vuistdikke boek 1001 Vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis. Ze waren allemaal beroemd in hun tijd, maar zijn sindsdien vaak in de vergetelheid geraakt. Want lang niet iedere vrouw kreeg een standbeeld of afbeelding op een postzegel.
1001 Vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis,Bijzondere Collecties, Oude Turfmarkt 129, t/m 20 mei.

Johan van der Keuken

Johan van der Keuken (1938-2001) was een uitzonderlijk dubbeltalent. Hij filmde als een fotograaf en fotografeerde als een filmer. En hij was nog Amsterdammer ook. 
 In zijn maatschappelijk geëngageerde oeuvre maakte hij vaak gebruik van geografische verschillen. Hij versneed zijn observaties in Afrika, Azië of Latijns-Amerika met vergelijkbare of juist contrasterende beelden. EYE laat veel van zijn fotoprojecten en films zien. Van vroeg tot laat werk. Zoals De weg naar het zuiden (1981), Face Value (1991) en Bewogen koper (1993) en het korte, na zijn dood gemonteerde Onvoltooid tegenwoordig (2001).
Johan van der Keuken / Tegen het licht. Filmer en fotograaf, EYE, IJpromenade 1, t/m 9 juni.