De vaste route van Eberhard van der Laan Opmerkelijk

Geschreven door Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.     Oktober 11, 2013    
21426   0   0   0   0   0

Eberhard in MH Trompstraat kln

TEKST: Peter-Paul de Baar

(Ons Amsterdam september 2013)

“Ik blijf toch altijd een jongen van West”, bekent Eberhard van der Laan. Hij groeide op in Rijnsburg bij Leiden, en vóór hij in 2011 met Femke Graas en hun drie jonge kinderen zijn ambtswoning op de Herengracht betrok, woonde hij ruim tien jaar in het Oostelijk Havengebied. Maar Oud-West en De Baarsjes, waar zijn eerste Amsterdamse woningen stonden, geven hem nog steeds een warm gevoel.

Het is een vriendelijke, rustige straat, de Maarten Harpertszoon Trompstraat, pal ten noorden van de Admiraal de Ruyterweg bij de Kostverlorenvaart. Voor nummer 21 stappen we uit de dienstauto. Vanaf dit adres fietste Eberhard van der Laan in de jaren tachtig naar het eerste advocatenkantoor waar hij stage liep, in de De Lairessestraat. Van fietsen komt het dit keer niet, want de tijd van de burgemeester is beperkt. Maar hij geniet zichtbaar van dit nostalgische uitstapje.
Begin 1984 kwam Van der Laan (toen 28 jaar) hier wonen met zijn toenmalige partner, Luit Tabak. De Admiralenbuurt kende hij al, omdat hij als student gratis juridisch advies had gegeven aan buurtbewoners. Die verzetten zich tegen grootschalige sloop en tegen speculatiepraktijken van particuliere huiseigenaren, die panden splitsten in etages om ze voor veel geld te verkopen. “Het was toen echt een probleembuurt, met veel achterstallig onderhoud en drugsoverlast. Rond 1990 is hier in De Baarsjes een grote omslag gemaakt, vooral rond het Mercatorplein, door intensieve samenwerking van stadsdeel, politie, hulpverleners, belastingdienst enzovoorts. Dat was het kantelmoment.”

Auto buurman geramd
Behalve veel netter is de straat in de laatste kwarteeuw ook wel wat saaier geworden, lijkt het. De winkels zijn weg. Pal tegenover de Van der Laans was destijds de bakkerij van Ahmed Jilali. “Geweldige man! We hebben nog weleens contact. Hij heeft nu een grote bakkerij in Osdorp en een jaar of vier geleden heeft hij met andere Marokkaanse ondernemers in Nederland de werkgroep ‘Hart voor Samenleving’ opgericht. Ze willen samen door coaching en het bieden van stages de Marokkaanse jongeren hier ‘bijsturen’ en zo het imago van die groep verbeteren. Ik heb als minister in 2010 nog een praatje gehouden op een Hart-voor-Samenlevingfestival, op uitnodiging van Jilali. Toen hebben we lachend teruggekeken op onze kennismaking. Dat was in 1988, hij had zijn zaak net geopend en op een nacht (ja, als jong advocaat maakte ik het vaak laat) raakte ik achteruitrijdend de dubbelgeparkeerde auto van Jilali! Dat is netjes opgelost, natuurlijk.”
De bakkerij is nu een woonhuis. En ook de melkboer en visboer verdwenen uit de straat. Terwijl we die balans opmaken, gaat de deur van 23-huis open. Een vrolijke, roodharige vrouw komt eruit. Van der Laan en zijzelf kijken blij verrast. Het is zijn buurvrouw van weleer, hun dochters speelden samen. De herinneringen buitelen nu over elkaar heen.

Svp ramen schoonmaken
We lopen zo’n 50 meter noordwaarts naar nummer 31. Daarvan kochten Eberhard en Luit, inmiddels ouders van Lotte en Sebastiaan, in 1994 de benedenverdieping. “Achter het huis was een grote gezamenlijke binnentuin. Daar lag tot 1959 een eeuwenoude stinksloot, de Krommert. Op het voetbalveld daar speelden Marokkaanse lefgozers en die waren niet altijd aardig tegen meisjes, Lotte kan je daar nóg over vertellen. Gelukkig kon ik zelf aardig voetballen. Daardoor werd hun bravoure heel wat minder.”
Graag fietste Van der Laan naar het werk over de rustieke Slatuinenweg en de Baarsjesweg. Wij nemen weer de dienstauto en rijden over de Kostverlorenvaart de Kinkerbuurt in, op zoek naar Borgerstraat 200-hs. Opgelucht constateert Van der Laan dat hier de sloop (in 2010) na nummer 198 ophield: zijn eerste Amsterdamse huis, dat hij in 1975 betrok met vriendin Ineke, staat er dus nét nog. Eberhard en Eduard in Borgerstraat 20130717-0044 kln
Ernaast, op 202, woonde de zorgzame Tante Tootje die in de krappe woning negen kinderen grootbracht. Op een dag vonden Eberhard en Ineke een anoniem briefje in de bus, in bibberig handschrift: “S.v.p. ramen schoonmaken. Er wordt over gepraat. P.S.: Goed bedoeld!” Dankbaar werd de hint opgevolgd. In het andere buurhuis woonde een lieve, maar wel ontspoorde junk. Op een dag werd er bij de Van der Laans ingebroken. Diepe voetsporen liepen door de zompige tuin direct naar het buurhuis. “Tot mijn verbijstering deed de politie niks, want er was sprake van een ‘onbekende dader’.” Schuin aan de overkant, op 197-driehoog, slingerde de weduwe van Februaristaker Dirk van Nimwegen haar commentaren de straat in. “Dat hoorde erbij.”

Dol op Kinderkookcafé
Op de hoek met de Jan Pieter Heijestraat bekijken we geboeid de grote foto’s van de buurt van omstreeks 1900 op de schutting rond de bouwput. Ineens duikt een kortgebroekte vlotte veertiger op. “Ha Eberhard, weet je nog wie ik ben?” De burgemeester kijkt glazig. “Ik ben je voorzitter! De voorzitter van je PvdA-afdeling!” Hilariteit. Van der Laan wijst schuin naar de overkant. “Daar was het zaaltje van onze ‘afdeling Kostverloren’ waar ik mijn eerste vergaderingen meemaakte, nadat ik in 1976 partijlid was geworden.”
Via de Jan Pieter Heije komen we op de Overtoom en lopen het charmante Kattenlaantje in, toegang tot het Vondelpark. Van der Laan is er nog steeds verliefd op. Zijn koters waren dol op het Kinderkookcafé. Aan de zuidkant van het park bekijken we de voormalige Lutherse Diaconesseninrichting (Koninginneweg 1), van 1990 tot 2010 stadsdeelkantoor Zuid. “Hier werd in 1985 onze Lotte geboren. Wethouder Jan Schaefer, bij wie ik als assistent had gewerkt, kwam op kraamvisite. Die beer van een man, met zo’n klein beertje in zijn handen: ontroerend!”
Met zichtbare weemoed presenteert Van der Laan ons vervolgens Koninginneweg 6, schuin tegenover het voormalige ziekenhuis. In dit roodbakstenen kasteeltje (1905) begon hij in 1992 met Marian Kennedy en negen anderen zijn eigen advocatenkantoor, Kennedy Van der Laan, later via de Keizersgracht verhuisd naar de Haarlemmerweg, nu met honderden medewerkers. “We hadden de ambitie even goed te zijn als de grote kantoren, maar het moest wel gezellig blijven”, zegt Van der Laan. “Een commercieel maar niet a-sociaal kantoor. Ook pro-deozaken dus. En we wilden parttime werken.”
De tijd dringt inmiddels. Maar we moeten en zullen nog even naar de De Lairessestraat. Daar had Van der Laans eerste juridische werkgever, advocatenkantoor Van Doorne & Sjollema, het hele rijtje 129–143. “Ik zat daar in dat keldertje helemaal links, bij de Sociale Unit. Mijn onvergetelijke leermeester was mr. Hessel Bouman. Hij stuurt me nog steeds af en toe een mailtje met commentaar. Tja, in mijn buurtjes leerde ik de stad kennen; hier leerde ik mijn vak.”

Met dank aan chauffeur Eduard Rietveld  (links op de laatste foto).

Foto's:  Hans van den Bogaard

WIE EBERHARD VAN DER LAAN (Leiden, 1955)
IS burgemeester van Amsterdam
WAS bloemenverkoper, advocaat, gemeenteraadslid Amsterdam (1990-1998), minister (2008-2010)
HOBBY geschiedenis
VERLIEFD OP Kattenlaantje

Powered by JReviews