Toen Hier 2012: Verhalen van Vondelpark en Frankendael. HET HELE PROGRAMMA Opmerkelijk

Geschreven door Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.     September 06, 2012    
4402   0   0   0   0   0

Toen Hier: plekken met een verhaal in Vondelpark en Park Frankendael

Dit weekend vindt in het Vondelpark (zaterdag) en Park Frankendael (zondag) een vrolijk historische-verhalenfestival plaats, onder de titel Toen Hier. Het is een nieuw onderdeel van Open Monumentendag Amsterdam 2012 en is bedacht door het Toen Hier-collectief, dat vorige jaren de Dag van de Amsterdamse Geschiedenis organiseerde, m.m.v. Ons Amsterdam, Het Parool en het Amsterdam Museum.

Op allerlei plekken worden (in verhaaltjes van een kwartier) uiteenlopende aspecten van de geschiedenis van beide parken toegelicht. Zoals de rol van ‘fietsschool’ die het Vondelpark eind 19de eeuw speelde, het muziekleven in het park, de losse sfeer rond 1960 zoals Remco Campert die beschreef, de Heremiet van Frankendael, Frankendael als ‘buitenplaats’ en de slag op het Watergraafsmeer in 1573. Het is maar een greep.
In de historische Muziektent in het Vondelpark speelt bovendien (onder voorbehoud) zaterdag het Amsterdams Volks- Salon- en Amusementsorkest.

Dank!!
!
Met speciale dank van Theodoor Dekker van Theodoor Dekker GrandPianos bv, Vincent Valk van De Hollandsche Manege, Jan Roekens van Praaning & Roekens. Maar vooral aan burgemeester Eberhard van der Laan, Geert-Jan ter Linden (Kabinet Burgemeester), Inez Weyermans (werkgroep Historische Goudmijnen) en Esther Agricola, die ons initiatief enthousiast ondersteunden, alle onbaatzuchtige optredenden en overige vrijwilligers en de onvermoeibare kernploeg van Open Monumentendag Amsterdam 2012: Mildred van der Zwan, Luud de Haas, Mick Witteveen en Lisette Breedveld.

Wat is Toen Hier?
De stad is spannender als je weet wat er her en der gebeurde. Het informele collectief Toen Hier brengt de Amsterdamse geschiedenis tot leven op de plekken waar die geschiedenis zich ook afspeelde.Annemarie de Wildt (conservator Amsterdam Museum), Peter-Paul de Baar (hoofdredacteur Ons Amsterdam) en Paul Arnoldussen (redacteur Het Parool) zoeken de verhalen bij de plekken en enthousiaste historici en ooggetuigen om die te vertellen. Toen Hier komt voort uit de Dag van de Amsterdamse Geschiedenis en presenteert tijdens Open Monumentendag Amsterdam programma’s in het Vondelpark en Park Frankendael.
Burgemeester Eberhard van der Laan is beschermheer van Toen Hier.


Verhalen van het Vondelpark – zaterdagmiddag 8 september
Het Vondelpark werd in 1865 geopend om rijke en arme Amsterdammers ontspanning, frisse lucht en natuurgenot te bieden. Tot 1953 was het particulier bezit. In de laatste anderhalve eeuw bood het plaats aan een uiterst breed scala aan activiteiten, al dan niet toegestaan. De elite reed er paard, jongeren leerden er in de negentiende eeuw fietsen en een eeuw later skaten, er werd gemusiceerd, gevrijd, gevochten, en ook geroofd. Maar meestal bleef het gezellig. Op verwachte en onverwachte locaties vertellen bekende en onbekende Nederlanders verhalen over: muziek in het Vondelpark, het park van Remco Campert, de koude oorlog, de huishoudschool, liefde en passie en nog veel meer. Muziek en twaalf verhalen. Centraal presentatiepunt is de gietijzeren Muziektent, ontworpen door architect J.D. Zocher, waar sinds mei 1874 talloze ‘volksconcerten’ zijn gegeven.
Vondelpark: Muziektent & diverse locaties, za 15.30-18.30 u


Verhalen van Frankendael – zondagmiddag 9 september
Huize Frankendael in de Watergraafsmeer is de enig overgebleven buitenplaats op het huidige Amsterdamse grondgebied. Goddank is het groen bewaard gebleven, en naast het ecologische Park Frankendael zijn er schooltuinen en volkstuinen. Het huis zelf werd na het vertrek van de laatste bewoonster een culturele ontmoetingsplek. Beneden zit restaurant Merkelbach in het rechter koetshuis. Het programma start in Huize Frankendael waar u getrakteerd wordt op verhalen van Bert Vreeken (conservator Museum Willet-Holthuysen, kunsthistoricus Theo Kentie en een verhaal van de laatste bewoner van Frankendael, Cecilia van Vliet-Lichtveld. Hierna krijgt u de mogelijkheid om op zeven verschillende locaties -van de oudste schooltuin tot en met een wapenopslag van het verzet-, verhalen te horen over onder andere ‘de heremiet van Frankendael’ en de slag op het Watergraafsmeer.
Huize Frankendael, Middenweg 72 en diverse locaties in het park eromheen, zo. 15.15- 17.30 u
Let op: Park/Huize Frankendael dient niet te worden verward met Restaurant Frankendael, iets verderop aan de Middenweg!

---

PROGRAMMA

Vondelpark (zaterdag)

15.30 u
Opening door dr. Bernard Kruithof, historicus, pedagoog en socioloog; docent Algemene Sociale Wetenschappen UVA, voorzitter Stichting Theo Thijssen
Locatie Muziektent (anno 1874; in vijver dichtbij standbeeld Vondel)

15.40 u
Muziekoptreden Amsterdams Volks Salon- en Amusementsorkest (anno 1972).
Locatie Muziektent (onder voorbehoud; transportprobleem piano nog niet opgelost! Kunt u helpen? Mail Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.!)

15.55 u
Titel Muziek in het Vondelpark sinds 1874
Spreker Dr. Florian Diepenbrock, historicus, musicus en theatermanager, violist in het Amsterdams Volks-Salon en Amusementsorkest (en kleinzoon can componist/’Tachtiger’Alphons Diepenbrock, nu 150 jaar geleden geboren!).
Locatie: Muziektent
In 1874 kreeg het Vondelpark een fraaie gietijzeren Muziektent. De gratis openluchtconcerten hier waren bedoeld als ‘culturele volksverheffing’. Maar ook elders in het park is veel gemusiceerd.

15.55 u
Titel Paviljoen Vondelpark, huis van illusies
Spreker Annemieke Hendriks, historica en journaliste
Locatie Bordes Vondelparkpaviljoen
Korte geschiedenis van de ‘suikertaart’ uit 1878, waarin tot voor kort het Filmmuseum gevestigd was. Vooral over de jolige evenementen in de jaren vijftig.

16.15 u
Titel Fietsen in het Vondelpark
Spreker Peter-Paul de Baar, hoofdredacteur Ons Amsterdam
Locatie centraal fietspad ter hoogte van Vondelparkpaviljoen
Het Vondelpark was eind 19de eeuw dé hangout en oefenplek voor de welgestelde jongeren die de nieuwe kunst van het wielrijden wilden leren. Met alle onrust van dien.

16.15 u
Titel Koude Oorlog en jaren ’60-revolte in de Vondelbunker
Spreker: Merel Ligtelijn, freelance-journaliste; co-auteur Ode aan het Vondelpark, 1997. Weet alles van ondergronds Amsterdam!
Locatie onder viaduct, Eerste Constantijn Huygensstraat, noordzijde
Onder het in 1947 geopende viaduct over het Vondelpark ligt een oude atoomschuilkelder uit 1967. In 1968 werd dit jongerencentrum Beatkelder Lijn 3. Iets heel bijzonders, toen.

16.35 u
Titel Vondels ups & down
Spreker Lodewijk Wagenaar, oud-conservator Amsterdams Historisch Museum en oud-geschiedenisleraar
Locatie standbeeld Vondel
Toen in 1867 het standbeeld van Joost van den Vondel werd onthuld, stond de 17de-eeuwse ‘dichtervorst’ op het toppunt van zijn nationale roem. Daarvan was weinig over toen in 1983 onwetende krakers zijn beeld omtrokken en onthoofden. Maar Vondel lijkt weer bezig aan een revival.

16.35 u
Titel Picasso te koop!Spreker Paul Arnoldussen (Toen Hier/Het Parool) in gesprek met Rita Weeda, oud-voorzitter stadsdeel Zuid, nu wethouder van Renkum.
Locatie Bezuiden Kattenlaan, Picasso-sculptuur
In 1994 ontstond groot tumult toen uitlekte dat Rita Weeda, voorzitter stadsdeel Oud-Zuid, de door Pablo Picasso ontworpen sculptuur ‘Figure Découpée wilde verkopen, om zo het achterstallig onderhoud van het park te kunnen betalen.

16.55 u
Titel Freule Jeltje de Bosch Kemper en de oprichting van de Amsterdamsche Huishoudschool
Spreker dr. Els Kloek, historica, hoofdredacteur Vrouwenlexicon
Locatie
Zandpad 5, Stayokay
De huidige jeugdherberg Stayokay was van oorsprong de Amsterdamsche Huishoudschool, hier sinds 1895. Oprichtster was de feministische freule Jeltje de Bosch Kemper. Wat bezielde haar?

16.50 u
Titel Paardrijden in en om het Vondelpark
Spreker Vincent Valk, directeur De Hollandsche Manege
Locatie
Hollandsche Manege, Vondelstraat 140
Het Vondelpark heette niet voor niets oorspronkelijk Rij- en Wandelpark. Over het paardrijden in het park en De Hollandsche Manege rond 1882. Met kleine demonstratie ‘figuurrijden’!

17.15 u
Titel Het duel van Jan Campert en Jacques Gans
Spreker
s prof.dr. Hans Renders en dr. Willem Maas, biografen
Locatie: bij ingang Stadhouderskade
In 1939 vochten bij de ingang van het park de excentrieke schrijver en columnistt Jacques Gans en de dichter Jan Campert.(vader van Remco) een wat knullig duel uit. Om een vrouw, ja. Hun beider biografen kruisen nu de degens over de precieze toedracht. .

17.15 u
Titel Het vurrukkullukke Vondelpark van Remco Campert
Spreker Carel Peeters, literatuurcriticus Vrij Nederland
Locatie Terras Melkhuis
De opkomst van de vrijere sfeer van de jaren zestig is het mooist beschreven in Camperts ‘Het leven is vurrukkulluk’. Het romanverhaal speelt zich deels af op dit terras van wat nu restaurant Groot Melkhuis heet. Zie ook het artikel van Elsbeth Etty in Ons Amsterdam van okt. 2011. .(N.B.: Het publiek wordt wel geacht een consumptie te nemen!)

17.35 u
Titel Passie en misdaad in het Vondelpark een eeuw geleden
Spreker Niek Hollander M.A., historicus
Locatie: ‘Moordenaarslaantje’ (schuin rechts t.o. ingang Emmalaan)
Het romantische park had en heeft veel verscholen plekken. Ideaal voor vrijpartijen en (andere) zaken die het daglicht soms slecht verdragen. Zeker een eeuw geleden, blijkt uit Hollanders amusante masterscriptie.(Zie ook zijn artikel in het zojuist verschenen septembernummer van Ons Amsterdam.)

17.35 u
Titel De ‘Summer of Love’ van 1971 Spreker drs. Paul Damen, journalist
Locatie grote ligweide
Nadat het Damslapen verboden werd, wees de gemeente het Vondelpark aan als nieuwe slaapplek voor rugzaktoeristen. Het Aardse Paradijs, volgens velen. Sodom en Gomorra volgens anderen. Zie hierover ook het artikel van Niels Wisman & Marius van Melle in Ons Amsterdam en het interviewtje met oud-jeugdwerker Piet Riemens op YouTube.

18.00 u
Muziekoptreden Amsterdams Volks Salon- en Amusementsorkest (anno 1974).

18.20 u
Afsluiting door Bernard Kruithof"
Locatie Muziektent

Frankendael (zondag)

14.20 u
Opening door Annemarie de Wildr, lid Toen Hier-collectief en conservator Amsterdam Museum
Locatie koetshuis Huize Frankendael

14.25 u
Titel Buitenhuizen van Amsterdam
Spreker dr. Bert Vreeken, conservator Museum Willet-Holthuysen en Amsterdam Museum
Locatie koetshuis
Sinds de 17de eeuw konden rijken Amsterdammers zich ‘buitenplaatsen’ veroorloven, om zich daar ’s zomers, als de Amsterdamse grachten ondraaglijk stonken, terug te trekken. In Kennemerland, de Vechtstreek en het Gooi, maar ook dichterbij langs de Amstel en in de Watergraafsmeer.

14.40 u
Titel Bloemen en huiselijkheid: de Vereeniging Floralia
Spreker
drs. Theo Kentie, socioloog/journalist
Locatie koetshuis
De vereniging Floralia (1873-1908) probeerde arbeiders op te wekken thuis bloemen en planten te verzorgen en zo de huiselijkheid te bevorderen. Bij tuinbouwmaatschappij Linnaeus werd in augustus 1873 de eerste tentoonstelling van planten gehouden.

14.55 u
Titel Mijn leven op Frankendael
Spreker oud bewoonster Cecilia van Vliet-Lichtveld (88)
Locatie koetshuis
De laatste particuliere bewoonster van Huize Frankendael vertelt over de brede culturele kring die hier op bezoek kwam.

15.15 u & 15.30 u
Titel Groente van vlakbij
Locatie Restaurant Merkelbach
Langs bij Geert Burema (kok van restaurant Merkelbach), die vertelt hoe hij in zijn keuken groenten van de volkstuin (youth food movement) en kruiden uit het park gebruikt.

15.15 u & 15.30 u
Titel De Heremiet van Frankendael
Spreker
Bert Vreeken, conservator Amsterdam Museum
Locatie: bij de 'ruïne'
Een houten kluizenaarspop in een nep-ruïne op landgoed Frankendael gold tot 1887 als een topattractie. Nu rust de heremiet in een depot van het Amsterdam Museum.

15.45 u & 16.00 u
Titel De slag op het Watergraafsmeer
Spreker
Jan van Schaik, beeldend kunstenaar
Locatie bij de schepen van wilgetenen
In 1573 voerden de Geuzen en de Spanjaarden een slag op het meer waar later een stadswijk en een mooi park zouden ontstaan. Jan van Schaik maakte samen met vijf basisscholen zeven wilgenboten in park Frankendaal op de bodem van de toenmalige zee.

15.45 u & 16.00 u
Titel De strijd om het groenSpreker Marion van der Bliek, bestuurslid Vrienden van Frankendael
Locatie de schoorsteen naast restaurant De Kas
Dat de tuin rondom Huize Frankendael nog bestaat is verre van vanzelfsprekend.Hoe is dat gegaan?
(Restaurant De Kas is overigens gevestigd in de kassen van de voormalige Stadskwekerij (1882-1997). De schoorsteen hoorde bij de kasverwarming. Hieronder verborg het verzet in de Tweede Wereldoorlog wapens – en soms onderduikers. Maar dat is weer een ander verhaal.)

16.15 u
Titel De volkstuinen van Klein Dantzig
Spreker Jaap Kamerling, bestuurslidLocatie Klein Dantzig, Kamerlingh Onneslaan 19. (Vrijwilligers van Open Monumentendag wijzen u door Frankendael heen de weg!)
De oude Hofstede Klein Dantzig, waar o.a. voedsel voor de Artis-dieren werd verbouwd, werd in 1921 een volkstuinencomplex. De’volkstuinbeweging’ was toen sterk in opkomst. Sinds ca. 1990 beleeft zij een revival.

16.45 u
Titel De oudste schooltuin van Amsterdam
Spreker
Nienke Kwikkel, Natuur & Milieu Educatiecentrum Amsterdam
Locatie Schooltuin H.C. Vink, Nobelweg 31.(Vrijwilligers van Open Monumentendag wijzen u door Frankendael heen de weg!)
De eerste Amsterdamse schooltuin uit 1920, aan de Oude Hemweg, is allang verdreven door nieuwe havens. Dit is nu het oudste complex geopend in 1921. In totaal zijn er nog dertien schooltuincomplexen over.

13.00-18.00 u (hele middag, dus)
Activiteit Open dag Schooltuin H.C. Vink.
Oogsten en eten van Vergeten Groenten, o.l.v. de Youth Food Movement. Maak kennismet pastinaak, knolkervel en kliswortel!
Locatie Schooltuin H.C. Vink, Nobelweg 31..

Powered by JReviews