25 & 50 jaar geleden

25 en 50 jaar geleden

25 jaar geleden

APRIL 1986

TEKST: Peter de Brock

dinsdag 1 De politiekorpsleiding haalt een geslaagde 1 aprilgrap uit. Zij blijkt achter het nieuws in de kranten te zitten dat was besloten om voortaan alle privételefoongesprekken abrupt te laten afbreken door de telefonistes. De politiebureaus werden platgebeld.
woensdag 2 In de Australiëhaven brandt de binnenvaarttanker Tesoro geheel uit.
De leden van het Nederlands Balletorkest testen de beenruimte en het zicht op de dirigent in de orkestbak van het nieuwe Muziektheater.
vrijdag 4 Aannemers, bordeelhouders en speelhalexploitanten hebben vrij spel in het centrum. Alle goede voornemens ten spijt, mist het stadsbestuur elke greep op de situatie, concludeert een gemeentelijke werkgroep uit een reeks gesprekken.
Een antieke, koperen windwijzer in de vorm van een historisch koggeschip is verdwenen van het dak op het Hugo de Vrieslaboratorium. De Universiteit van Amsterdam doet aangifte.
dinsdag 8 Stichting De Kosmos vraagt collectief ontslag aan voor alle 38 personeelsleden van het meditatiecentrum aan de Prins Hendrikkade. Er zit niets anders op nu de gemeente de jaarlijkse subsidie van f 900.000,- heeft stopgezet.
dinsdag 10 Biermagnaat Freddy Heineken is in Het Parool de nuchterheid zelve over de voorgenomen sluiting van de brouwerij aan de Stadhouderskade, waar 120 jaar geleden zijn grootvader de kiem legde voor het bierconcern: “Je moet dat gewoon zakelijk bezien, investeren in dit bedrijf is niet meer rendabel.”
Wij werken alleen mee aan de aanleg van de nieuwe wijk in tuinbouwgebeid Sloten als de “gruwelijke gemeentelijke plannen voor een volgebouwde woonwijk” drastisch worden herzien, laat de Federatie van Amsterdamse Woningbouwverenigingen weten.
vrijdag 11 De dienst Openbare Werken heeft in het Westerdok een nieuwe vissteiger gebouwd op de ligplaats van een woonboot die tijdelijk op een werf ligt voor groot onderhoud. Volgens voorzitter Bos van de Projectgroep Gouden Reaal is de plek ter plaatse bepaald zonder een blik te werpen op tekeningen en vergunningen.
zaterdag 12 Hoog op de rug van een olifant gaat wethouder Enneüs Heerma als eerste over de Nieuwe Amstelbrug, een exacte kopie van de oude brug, die in 1984 is gesloopt na verzakking van de hoofdpijlers.
dinsdag 15 Nu de gemeentelijke subsidie is weggevallen, wordt na 27 jaar het tijdschrift Amsterdam over het reilen en zeilen van de hoofdstad opgedoekt
Het bidboek voor de organisatie van de Olympische Spelen in 1992 is klaar. Burgemeester Ed van Thijn signeert de ruim 100 exemplaren voor de leden van het Olympisch Comité. Uit het boek blijkt dat de stad f 61 miljoen meer nodig heeft dan begroot.
donderdag 17 Justitie stelt strafvervolging in tegen enkele bewakers van het hoofdbureau van politie wegens nalatigheid bij de dood van kraker Hans Kok in een politiecel vorig jaar oktober.
zaterdag 19 Bureau IJtunnel maakt zestien agenten vrij voor een grootscheepse actie tegen heling op de kop van het Waterlooplein.
maandag 21 Onder grote internationale belangstelling begint de veiling van de ‘Nanking Cargo’ bij Christies: 150.000 porseleinen borden en kopjes en 125 zeldzame goudbroodjes en -klompjes geborgen uit het twee jaar geleden ontdekte wrak van het VOC-schip De Geldermalsen. De items worden voor waanzinnige prijzen afgeslagen. Een op f 5000,- getaxeerd bord met vissen gaat weg voor een ton. De lading brengt 37 miljoen op, ondanks de boycot van het Rijksmuseum vanwege de ruwe werkwijze van de Engelse schatzoekers.
dinsdag 22 Het Nationaal Ballet neemt zijn intrek in het Muziektheater. De oplevering van het stadhuisgedeelte loopt vertraging op nu de vloeren moeten worden opengebroken omdat er luchtbellen in het beton zijn aangetroffen.


Concertgebouworkest schrikt van aanblijven Haitink
Een zichtbaar opgeluchte directeur Sjoerd van den Berg van het Concertgebouworkest maakt op 7 april bekend dat Bernard Haitink na zijn vertrek naar Londen nog twee jaar in functie zal blijven als chef-dirigent: “Ik ben blij dat we hiermee een kater voorkomen.” Aanvankelijk zou de bij het publiek geliefde dirigent met stille trom vertrekken. Binnen het orkest zorgt het nieuws, dat schriftelijk is verspreid onder de musici, voor onrust en kritiek: “Wij halen meer uit de kranten dan ons verteld wordt.” Hoboïst Jan Kouwenhoven – voorzitter van de orkestleden – doet de kritiek af als “een schrikreactie”. Hij juicht het toe dat de slepende kwestie wordt aangepakt. Haitink zelf vindt dat hij het dringende verzoek om aan te blijven als chef-dirigent niet kan negeren. Maar een tournee langs de Europese hoofdsteden sluit hij uit. “Ik weet niet of de artistieke termen daarvoor nog aanwezig zijn."

50 jaar geleden

APRIL 1961

zaterdag 1 Het Vestzaktheater gaat van start in café Klasen op de hoek van de Ferdinand Bolstraat en de Stadhouderskade. Twee voorstellingen staan op het programma: Identificatie van Arthur Adamov en Ketellappersbruiloft van John Millington Synge.
dinsdag 4 De Theo Thijssenschool maakt in de schoolvoetbalcompetitie de Douwes Dekkerschool in met de recordscore van 25-0.
De 4-jarige Dik Stroeve krijgt de losgeschoten trekstang van een geparkeerde aanhangwagen in de Dintelstraat op zijn hoofd terwijl hij buiten speelt en raakt daarbij ernstig gewond.
Ruim een jaar na dato is de oorzaak van de watersnoodramp in Tuindorp Oostzaan voor het gemeentebestuur nog altijd een raadsel, blijkt uit de evaluatie. Het voorstel om bij de rampenbestrijding in het vervolg gebruik te maken van de Bescherming Bevolking, stuit op zwaar verzet van de communistische raadsleden. Zij zien in de BB een “militair verlengstuk” van de NAVO.
In de foyer van de Stadsschouwburg nemen collega’s en bewonderaars afscheid van de zondag overleden toneelschrijver en regisseur August Defresne (67).
zaterdag 8 Onder grote belangstelling vertrekt het Concertgebouworkest vanaf Schiphol voor een tournee door de Verenigde Staten. Cultuurwethouder De Roos gaat mee.
dinsdag 11 Spiernaakt wordt de 35-jarige spiernaakte kunstenaar H. de R. op de Oosterringdijk gearresteerd en overgedragen aan de zedenpolitie.
woensdag 12 Het universitaire complex in de Oudemanhuispoort krijgt een forse uitbreiding met een gebouw van vier etages, dat veertien collegezalen, twee werkgroepruimtes en drie tentamenkamers telt. Vandaag slaat burgemeester Gijs van Hall de eerste paal.
“Het kan niet waar zijn, het kan niet waar zijn”, stamelt de wanhopige vader als de politie hem vertelt dat zijn vrouw hun beide zoontjes Freddy (4) en Harry (6) in de Carillonstraat door gasverstikking om het leven heeft gebracht. Haar zelfmoordpoging is mislukt door ingrijpen van agenten.
zaterdag 15 Bij platenmaatschappij Decca verschijnt de grammofoonplaat Hoge feestdagen in Amsterdam, met synagoge-gezangen van dr. Hans Bloemendal, chemicus van het Nederlands Kanker Instituut en eerste voorzanger van de Nederlands- Israëlitische Hoofdsynagoge.
Een vechtpartij tussen Chinese matrozen op de Wallen kost de 23-jarige kok Chiong Yau Chan het leven als hij in water van de Oudezijds Kolk valt.
maandag 17 Amsterdam krijgt er drie nieuwe telefooncentrales bij. Directeur-generaal Gerard Bast van de PTT tempert de feestvreugde: ”Het is ons sinds de bevrijding niet gelukt de achterstand in te lopen”, zegt hij bij de symbolische overdracht. Maar burgemeester Van Hall is optimistisch en vindt dat er “weer een stap is genomen waardoor verwacht kan worden dat aan iedere aanvraag voor een aansluiting direct voldaan kan worden.”
De scholier Johan Commeseel verliest zijn voet als hij de lont van een zelfgemaakte vuurwerkbom in de voetgangerstunnel in de Rivierenlaan [de huidige President Kennedylaan] probeert uit te trappen.
dinsdag 18 Onder zware politiebewaking wordt een deel van het obligatiebezit van de Spaarbank voor de stad Amsterdam ter waarde van f 250 miljoen uit de kluis van de Kas-Associatie in de Spuistraat overgebracht naar het nieuwe bankgebouw op het Singel.
woensdag 19 De modernste werkplaats voor blinden in Europa ‘De Plantage’ wordt geopend op de Postjesweg. Achter het gebouw legt de gemeente een speciale tuin aan met sterk ruikende planten en bloemen.
zaterdag 22 Gospelzangeres Mahalia Jackson krijgt het Concertgebouw stil.
zondag 23 Start van de wereldkampioenschappen driebanden in Krasnapolsky.

‘Opera kan over 5 jaar gereed zijn’
De Haarlemse architect Bernard Bijvoet presenteert op 5 april aan de gemeenteraad zijn ontwerp voor een nieuw operagebouw, dat op het terrein van de Oude RAI aan de Ferdinand Bolstraat moet verrijzen. “Als er niets tussenbeide komt, kan de Opera er binnen vijf jaar staan”, voorspelt wethouder Albert de Roos. De architect is blij met de onder Amsterdammers omstreden keuze voor de nieuwe locatie. “Ik zou aan het Frederiksplein lang niet zo’n monumentaal ruim gebouw hebben kunnen ontwerpen”, zegt hij met een trotse blik op de maquette. Het theatergebouw van f 16,5 miljoen krijgt een theaterzaal met 1400 stoelen en een 100 meter brede voorgevel. Volgens de wethouder staat de bouw helemaal los van de plannen voor een stadhuis. “Het is niet zo dat het stadhuis eerst klaar zou moeten zijn, voor wij met de opera zouden kunnen beginnen.”