25 & 50 jaar geleden

25 jaar geleden: oktober 1986

25 jaar geleden
TEKST: Peter de Brock

Oktober 1986
donderdag 2 “Goedemorgen wethouder”, hoort Ada Wildekamp in de vroege ochtend vanachter haar gesloten voordeur. Een groep vroeg wakkere demonstranten doet een rondje wethouders met het “dringende verzoek” niet te bezuinigen op het buurtmaatschappelijk werk. Collega-wethouder Michael van der Vlis doet gehuld in kamerjas wél slaperig open, maar gooit de deur weer snel in het slot. Conclusie van een demonstrant: “Die heeft een ochtendhumeur…”
zaterdag 4 “De gezondheidszorg in de binnenstad krijgt een ernstige knauw”, reageert huisarts Wilfred van Oijen als woordvoerder van de Amsterdamse Huisartsen Vereniging op het besluit van B&W om de vaste parkeerplaatsen voor artsen op te heffen. “Artsen hebben het altijd over leven en dood”, aldus parkeerambtenaar Hoogeveen, “maar dat geldt ook voor een juwelier in de binnenstad die een eigen parkeerplaats voor zijn winkel wil hebben.”
zondag 5 In het VU-ziekenhuis overlijdt de 24-jarige Jos Bakker, nadat hij op het Kleine-Gartmanplantsoen is geraakt door een verdwaalde politiekogel, die is afgevuurd om een einde te maken aan een opstootje voor het City Theater.
dinsdag 7 Adjunct-directeur John Tjon A Ten van het GVB vreest als gevolg van de rijksbezuinigingen op het openbaar vervoer voor het verlies van honderden banen.
Minister Rudolf de Kort van Economische Zaken ontvangt op de Efficiency Beurs in de RAI namaakgeld uit een gelduitgifteautomaat, een zogenoemde flappentapper.
woensdag 8 Met de arrestatie van zeventien verdachten denkt de politie een bende inbrekers en tasjesdieven te hebben opgerold, die met een café aan het Van der Helstplein als uitvalsbasis voornamelijk opereerden in en rondom het Vondelpark.
donderdag 9 Voor het vertrek van de Olympische Trein van het Centraal Station naar het Zwitserse Lausanne, waar de Amsterdamse delegatie hoopt de Spelen van 1992 binnen te halen, ontvangt burgemeester Ed van Thijn een koffertje met de namen van 75.142 mensen die f 19,92 hebben gedoneerd.
Amsterdamse studenten protesteren tegen de bezuinigingsplannen van onderwijsminister Wim Deetman met het uitrollen van een tien kilometer lange papieren protestrol met hun klachten.
vrijdag 10 Het College van Bestuur van de Universiteit van Amsterdam besluit de Agnietenkapel te bestemmen tot universiteitsmuseum.
woensdag 15 De gemeenteraad gaat akkoord met de benoeming van voormalig PvdA-Kamerlid Nora Salomons tot eerste ombudsvrouw van de stad.
zaterdag 18 Volgens een rapport van de Gemeentelijke Dienst Volkshuisvesting dreigt de leegstand van 21% in de Bijlmermeer een financiële ramp te worden voor corporatie Nieuw Amsterdam, die vrijwel alle Bijlmerwoningen beheert.
dinsdag 21 “In Hoorn krijgen we voor f 1.500.000,- grond en een splinternieuw bedrijfspand”, verdedigt directeur J.J. Hilarius van Klene’s Suikerwerkfabriek de verhuizing uit de Jordaan naar West-Friesland. “Maar liever waren we in Amsterdam gebleven.” Met het aangekondigde vertrek van de van oorsprong Rotterdamse dropfabriek verdwijnt het laatste industriële bedrijf uit de binnenstad.
woensdag 22 Wethouder Roel van Duijn verricht de officiële opening van winkelcentrum De Amsterdamse Poort in Amsterdam-Zuidoost.
zaterdag 25 De herdenking bij het politiehoofdbureau van de dood van kraker Hans Kok, een jaar geleden in een politiecel, ontaardt in vechtpartijen tussen krakers en de Mobiele Eenheid.
maandag 27 De Amsterdamse politie dreigt een groep actievoerders die de stad hebben volgehangen met het affiche ‘Jullie hebben Hans Kok vermoord, wij pakken jullie’, met daaronder de namen van 40 agenten en ambtenaren, met alle wettelijke middelen keihard aan te pakken. Korpsen van overloopgemeenten waar veel Amsterdamse agenten wonen, wordt aangeraden een verhoogde surveillance in te voeren. Woordvoerder Klaas Wilting: “Het loopt nu de spuigaten uit! Straks wil er geen agent meer in Amsterdam aan de bak.”
donderdag 30 Wethouder Michael van der Vlis neemt schaterlachend het eerste exemplaar van dé Sinterklaassurprise van het jaar in ontvangst: een kartonnen bouwplaat van de impopulaire wielklem.

Amsterdam boycot W.F. Hermans
“Gekken moet je altijd zoveel mogelijk gelijk geven”, reageert schrijver W.F. Hermans vanuit zijn woonplaats Parijs op 8 oktober, als de gemeente Amsterdam hem op de zwarte lijst heeft gezet vanwege het negeren van de culturele boycot van het Zuid-Afrikaanse apartheidsregime. De lopende fototentoonstelling van de schrijver in het Stedelijk Museum blijft buiten schot, aldus adjunct-hoofd kunstzaken Peter Brunsmann: “De enige reden is dat het een beetje ongeloofwaardig is om die expositie drie dagen voor het einde te sluiten.” Hermans spreekt van “tirannie” en beknotting van de vrije meningsuiting na het geven van een paar gastcolleges op Zuid-Afrikaanse universiteiten “die niet betekenen dat ik voor apartheid ben.”

25 & 50 jaar geleden

25 jaar geleden

SEPTEMBER 1986

maandag 1 De Groningse hoofdcommissaris Eric Nordholt wordt genoemd als de meest waarschijnlijke kandidaat voor opvolging van hoofdcommissaris Jaap Valken.
donderdag 4 De laatste gedoogruimte voor verslaafden houdt op te bestaan. Na klachten van winkeliers timmert de politie op last van de burgemeester ‘Ons Eigen Stekkie’ in Ganzenhoef dicht. Enkele ‘bestuursleden’ worden aangehouden op verdenking van handel in heroïne.
zondag 7 Opening in de Koopmansbeurs van de meerdaagse manifestatie ‘DDR een verrassend land’, met tentoonstellingen, muziek, films en theater, een initiatief van de Vereniging Nederland-DDR.
maandag 8 Opnieuw is het lijstje schilderijen van Rembrandt ingekort. Onderzoek van het Rembrandt Research Project naar 103 schilderijen uit de periode 1631-1634 wijst uit dat 38 er niet door de meester zelf zijn geschilderd, maar door leerlingen of navolgers.
dinsdag 9 De directie van het Hirschgebouw aan het Leidseplein draagt vier Franse kroonluchters uit 1912 over aan directrice Cox Habbema van de Stadsschouwburg.
donderdag 11 Heineken Nederland besluit definitief tot sluiting van de Amsterdamse vestiging aan de Stadhouderskade, waar 300 mensen werken. Onduidelijk is nog of het gebouw als toeristische attractie behouden blijft. Jaarlijks bezoeken 100.000 toeristen de bakermat van het concern.
zaterdag 13 De tippelzone aan de De Ruyterkade gaat dicht. Het gemeentebestuur kondigt de sluiting aan per 1 januari 1987, conform een schriftelijke toezegging die burgemeester Ed van Thijn eerder aan de bewoners deed.
dinsdag 16 Prinsjesdag begint gewelddadig door toedoen van de links-radicale actievoerders van ‘Commando’s Lubbers Halfstok’. Ze plaatsen een bom bij het Paleis op de Dam, gooien ruiten in bij panden van de wijkopbouworganen en prikken banden van politiewagens lek.
vrijdag 19 De Explosieven Opruimingsdienst moet voor de tweede keer deze week aan de slag. Nu vanwege een aluminium koffer die is achtergelaten bij de achteringang van het Novotel. De koffer blijkt gevuld met kleren; de eigenaar wordt opgespoord op een computerbeurs in de nabijgelegen RAI. “Als iemand zo maar een koffer achterlaat vinden wij dat vreemd”, zegt J. Willemsen van Novotel.
maandag 22 “Het Muziektheater is uitgegroeid tot publiciteitsonderwerp van het jaar, zelden is een gebouw zo beschreven en belicht”, grapt burgemeester Van Thijn bij de overdracht van de nieuwe theaterzaal aan directeur Wim Sinnige van de Stichting Muziektheater. De stichting huurt het complex van de gemeente voor het symbolische bedrag van één gulden per jaar.
dinsdag 23 De opening van het Muziektheater gaat met veel tumult gepaard. De ME moet demonstranten op een afstand houden zodat de gasten naar binnen kunnen. Koningin Beatrix en prins Claus maken noodgedwongen hun entree door een zijingang. De openingsvoorstelling bestaat uit de opera Ithaka van Otto Ketting en het ballet Zoals Orpheus van Toer van Schayk.
donderdag 25 Met een ‘geluidswal voor de vrede’ demonstreren actievoerders voor de poort van het Marinecomplex op Kattenburg tegen de komst van een NAVO-vloot in Amsterdam uitgerekend midden in de Vredesweek. Mogelijk zijn er kernwapens aan boord van de schepen, die hebben deelgenomen aan de oefening ‘Northern Wedding’. Er zijn uitgebreide veiligheidsmaatregelen genomen en 200 agenten ingezet opdat de oorlogsbodems veilig kunnen afmeren aan de Oostelijke Handelskade.
Dr. Ben Sajet overlijdt op 99-jarige leeftijd. Hij was PvdA-gemeenteraadslid van 1923-1962 en actief in de sociale geneeskunde en bejaardenverzorging.
vrijdag 26 Het opbouwwerk vreest het ontslag voor 30 opbouwwerkers, na intrekking van de gemeentelijke subsidie van f 1000.000,-.
dinsdag 30 Autoprostitutie is te gevaarlijk voor de prostituees, stellen ambtenaren van de afdeling Algemene Zaken in een rapport aan burgemeester Van Thijn. Zij vinden dat het gemeentebestuur na 1 januari 1987 geen nieuwe gedoogzone moet instellen. Ook wijzen zij het idee af om alle meisjes van de tippelzone aan de De Ruyterkade te laten werken in het Wallengebied. Het is “onverantwoordelijk” om de verslaafde meisjes te verplaatsen naar het centrum van de heroïnehandel, aldus de onderzoekers.

‘Wij willen ook wel eens lekker eten’
Stadion De Meer wordt begin september een aantal keren door onbekenden bezocht. Onder het motto ‘Wij willen ook wel eens lekker eten’ doen de nachtelijke bezoekers zich in het restaurant te goed aan patat, biefstukken, ingeblikte gehaktballen en pils. Ze zeggen te handelen uit naam van de fanatieke supporters van de F-Side. De inbraken zijn een protest tegen de bouw naar buitenlands voorbeeld van skyboxen met luxe stoelen, goed gevulde koelkast en een luxe restaurant, die voor f 10.000,- per seizoen gehuurd kunnen worden. Ajax-administrateur Gerard Holsheimer doet aangifte bij de politie voor inbraak en vernieling en huurt extra bewaking in om herhaling te voorkomen.

50 jaar geleden

SEPTEMBER 1961

vrijdag 1 Feestelijk ontvangst bij de Amsterdamsche Huishoudschool aan het Zandpad van adjunct-directrice Saar Manger ter ere van haar 40-jarig jubileum als lerares. De jubilaresse ontvangt van bestuur, docenten en leerlingen een verrekijker en een automatische wasmachine.
zaterdag 2 Pionier van de Nederlandse opera Sopraan Greet Koeman (54) overlijdt aan een nierziekte.
woensdag 6 Inwoners van Landsmeer en Oostzaan gaan met autobussen naar Haarlem om bij het provinciebestuur te protesteren tegen de voorgenomen annexatie door Amsterdam. Wethouder A. Bakker van Landsmeer verwijt Amsterdam dat het Waterland als recreatiegebied heeft voorbestemd terwijl aanvankelijk woningbouw was geraamd.
vrijdag 8 Er komt geen strafvervolging vanwege het instorten van het pand Rapenburgerstraat 73 op 14 juli j.l. bij de start van bouwwerkzaamheden voor een nieuwe plasticfabriek op het braakliggend perceel ernaast. “Duidelijk is gebleken dat niemand enige grove onachtzaamheden kan worden verweten”, aldus de rechter.
Gealarmeerde agenten treffen in het trappenhuis van de Commelinstraat 34 de stervende Alberta de Waal aan. De 36-jarige weduwe en moeder van drie kinderen is na een slepend conflict door haar bovenbuurman E.F. (30) met een groot mes verscheidene malen in borst en zijde gestoken. De 30-jarige elektricien bekent de moord direct: “Ik was de kop kwijtgeraakt en heb in het wilde weg door het dolle heen gestoken…”
vrijdag 15 Keesings Historisch Archief bestaat 50 jaar; in het Carlton Hotel worden de 75-jarige I. Keesing jr. en zijn mededirectieleden in de bloemetjes gezet.
zaterdag 16 Wethouder Goos van ’t Hull opent het Erasmuspark. Dat is al in 1928 aangelegd als Jan van Galenpark, maar werd in de oorlog volledig opgestookt.
zondag 17 Tijdens de kermis op de Palmgracht valt de 17-jarige Gonda Krom uit de luchtschommel en wordt met een gebroken linkerarm opgenomen in het Weesperpleinziekenhuis.
vrijdag 22 “We wilden eerst een beetje wennen”, aldus directeur H.A. van Wijlen van het nieuwe Burgerweeshuis aan het IJsbaanpad bij de officiële opening van het gebouw, dat al een jaar in gebruik is. Architect Aldo van Eyck schittert door afwezigheid. Vanwege meningsverschillen met het bestuur, aldus Het Parool. Maar voorzitter baron Van der Eeltz verklaart dat de architect in het buitenlands vertoeft.
zaterdag 23 “Toen ik in 1915 bij Ajax kwam had ik nooit gedacht dat ik hier mijn 80ste verjaardag zou vieren”, zegt oud-trainer Jack Reynolds op de feestelijke receptie in stadion De Meer. De jarige benadrukt dat hij met zijn kenmerkende aanpak waarin discipline en krachttraining voorop stonden het “sterkste team” van Nederland heeft gebouwd.
De Amsterdamse uitvinder J.G. van Baan mag van de Amsterdamse politie zijn kleine reddingsboot niet in de grachten demonstreren en wijkt daarom uit naar de pier van Scheveningen. De lancering is een succes.
zondag 24 “Ik heb 27 jaar gediend als herder en .... herdershond”, blikt de hervormd predikant Jan Buskes terug bij zijn afscheid in de Westerkerk. “Emigratie naar het Gooi of zo” sluit hij uit. “Alsof emeriti in een reservaat horen. Nee, laat mij maar op Zorgvliet begraven worden.”
dinsdag 26 De besturen van de vakbonden NVV, KAB en CNV richten een pleidooi aan de Tweede Kamer voor bouwen in de Bijlmermeerpolder om de krotten in de oude wijken op te kunnen ruimen.
donderdag 28 Na een bezoek aan zijn broer in Haarlem ontsnapt de gevaarlijke psychopaat C.W. bij het overstappen op het Centraal Station aan de aandacht van zijn verplegerbewaker. Het gehele Amsterdamse politiekorps wordt opgedragen naar de man te zoeken.

Amsterdamse haring ongevaarlijk
De ruim 200 Amsterdamse haringhandelaren voelen zich op maandag 25 september ernstig gedupeerd door een televisie-uitzending van de VARA over de theoretische kans op besmetting van op de wal gekaakt haring met de Eustoma-larve. Sinds de uitzending is de omzet aan de haringkramen fors teruggelopen. Juist in Amsterdam is er geen kans op de gevreesde larve, aldus de handelaren, omdat de plaatselijke Keuringsdienst van Waren het kopen van ongekaakte haringen niet toestaat. Daardoor zijn Amsterdamse haringen ook duurder dan elders.

50 jaar geleden: juni 1961

donderdag 1 Het GEB vereenvoudigt de manier van betalen. Klanten ontvangen voortaan bij hun nota een reeds ingevulde giro-opdracht of stortingsformulier.
vrijdag 2 Acteur Paul Huf (70) overlijdt in de Boerhaavekliniek, waar hij op 23 mei was opgenomen voor een maagoperatie.
De vier Amsterdamse bakkerspatroonsorganisaties willen vasthouden aan de verkoop van vers brood vanaf tien uur ’s morgens. “Vervroeging daarvan verslechtert alleen maar de situatie en leidt tot meer nachtarbeid”, is hun boodschap aan de onderhandelaars over een landelijke CAO.
zaterdag 3 Een aktetas met 30 partituren is gestolen uit de geparkeerde auto van de Joegoslavische operazanger Rodolfo Sutey. “Alles ben ik kwijt. Ze hebben mijn carrière kapotgemaakt. Er zijn Russische composities bij die ik clandestien te pakken heb gekregen.”
dinsdag 6 Op de Reijnier Vinkeleskade worden om 05.15 uur twee kelners aangehouden met enkele planten en bloempotten die zij eerder hebben gestolen van een boot aan de Hobbemakade ter waarde van f 6,50,-.
Amsterdam heeft vanaf vandaag ook vrouwelijke PTT-chauffeurs. Er is een tekort aan mannelijke arbeidskrachten.
woensdag 7 B&W besluiten tot een proefsluiting op vier zaterdagen van de openbare scholen voor kleuter- en lager onderwijs. Na afloop komt er een enquête onder de ouders. Vóór de zomer van 1962 wil men een oplossing vinden voor het vraagstuk van de vrije zaterdag.
De sanering van Kattenburg en Bickerseiland komt dichterbij nu B&W uitgewerkte voorstellen heeft aangekondigd. Kattenburg alleen al telt 796 woningen rijp voor de sloop.
Met 27 tegen 14 stemmen stemt de gemeenteraad in met de opheffing van het Amsterdams Ballet en oprichting van Het Nationale Ballet.
zaterdag 10 Hoofdcommissaris Van der Molen ontkent berichten in de kranten dat er een “nijpend personeelstekort” dreigt na invoering van de 45-urige werkweek op 1 juli. Maar hij bevestigd dat er “moeilijkheden” zijn bij werving van nieuwe agenten uit Amsterdam. “Het aanbod aan Amsterdammers blijft onder de maat, het geringe aantal kandidaten komt uit de provincie.”
woensdag 14 “Ik wilde na een optreden even een afzakkertje nemen. Dan neem ik dat ding van 25 kilo niet mee naar binnen. Bovendien zeuren ze dan weer dat ik wat moet spelen…”, reageert accordeonist Harry Mooten (33), als zijn accordeon voor de tweede keer binnen zes maanden uit zijn auto gestolen is.
In de gewelven van de Beurs van Berlage wordt zonder feestelijkheden de eerste betonperspaal de grond in gedreven. De restauratie van de fundering is begonnen.
Inbreker Gerrit B. (42), alias Gerrit de Stotteraar, wordt op het Stationsplein aangehouden door rechercheurs. Hij is in het bezit van een tas met inbrekerswerktuigen, een filmcamera en sieraden.
woensdag 21 “De tuinsteden zijn geen Jordaan van de toekomst,” stelt het gemeentebestuur in een nota over de slechte kwaliteit van woningen in de nieuwe wijken, die vooral voortkomt uit verminderd normbesef bij de moderne woningbouw.
In de Staatsliedenbuurt treden bewoners van de De Wittenstraat en Nassaustraat met emmers water en blote vuisten op tegen geluidsoverlast van de rondhangende bromfietsjeugd. “Het is niet langer te harden,” zegt een boze bewoner. “De kinderen kunnen niet slapen.”
donderdag 22 Peter Post krijgt na zijn magistrale debuut als stayer achter de grote motoren een staande ovatie van de 10.000 toeschouwers bij de Grote Prijs van Amsterdam in het Olympisch Stadion.
woensdag 28 De Leidsestraat blijft na een succesvol experiment van negen maanden afgesloten voor fietsers.
Wethouder Goos van ’t Hull opent in de Eerste Leeghwaterstraat naast de Kingmaschool voor kinderen met een geestelijke handicap de 250ste kinderspeelplaats. Het is een ontwerp van architect Aldo van Eijck die al sinds 1947 meewerkt aan het speelplaatsenproject.
vrijdag 30 In de Talmastraat duikt het eerste gemotoriseerde draaiorgel op. De Amsterdamse orgeldraaiers zien de nieuwkomer uit Gent met argusogen aan, zij blijven liever zelf draaien.

Minister wil Bijlmermeerpolder niet volbouwen
Minister van Binnenlandse Zaken Edzo Toxopeus laat op donderdag 1 jini weten dat deBijlmermeerpolder niet te snel moet worden dichtgebouwd. Als de Bijlmer vol is zal Amsterdam nieue gebieden willen annexeren.
Toxopeus wil dat de polder wordt beschouwd als reservebouwgebied voor de hele agglomeratie. Zeker is nu voorspeld dat het Amsterdamse woningtekort binnen drie jaar zal zijn opgeheven. "Het inwoneraantal van Amsterdam loopt terug", waarschuwt hij. "De hoofdstad moet alleen inde polder willen bouwen omwille van de sanering van de oude stadswijken".

Peter de Brock

25 jaar geleden: Juni 1986

maandag 2 In de Dusartstraat wordt de vluchtauto aangetroffen van de ontvoerders van de 28-jarige Joke Osterman-Otto, echtgenote van een bankdirecteur uit Spijkenisse.
dinsdag 3 Langs de Bosbaan is een verkeersbord beschoten. “Nee, dit is geen uitzondering”, zegt een woordvoerder van de dienst Openbare Werken. “Maar wel zwaar kaliber dit keer. Er heeft er weer eentje zijn pistool uitgeprobeerd.”
Juwelier Herman Wijnschenk (40) wordt bij een gewapende overval geëxecuteerd als hij er niet in slaagt de kluis te openen. De vluchtwagen van de overvallers, een grijze Audi die eerder op de dag is gestolen, wordt later leeg aangetroffen bij het Amstelstation.
Miep Gies neemt in het Achterhuis op de Prinsengracht het originele dagboek van Anne Frank is ontvangst, dat jarenlang lag opgeslagen in een Zwitserse bankkluis van haar vader Otto Frank.
donderdag 5 De ontvoerde Joke Osterman-Otto, die dinsdag onverwacht is vrijgelaten, blijkt te hebben vastgezeten op een etage aan de Churchilllaan.
vrijdag 6 Na een ingrijpende renovatie wordt de Hollandsche Manage officieël heropenend.
dinsdag 10 Wethouder Minnie Luimstra en de ambassadeur van Thailand openen restaurant Lana-Thai, Warmoesstraat 10.
donderdag 12 De problemen met het telefoonverkeer zullen volgens de PTT binnen een half jaar voorbij zijn nu er f 50,- miljoen wordt geïnvesteerd in extra lijnen. Vooral instellingen en bedrijven in Amsterdam Zuidoost klagen over slechte telefonische bereikbaarheid.
maandag 16 Anti-apartheidsactivisten brengen vernielingen aan bij de benzinepompen van Shell aan de Zeeburgerdijk en de Westerdoksdijk en het KLM-kantoor in de Ruysdaelstraat.
dinsdag 17 Surinaamse Bijlmerbewoners bedelven huisartsen met verzoeken voor het uitschrijven van recepten voor familieleden in Suriname. Het land kampt met een groot tekort aan medicijnen.
woensdag 18 De politie slaagt er niet in onder 18.000 bij het Arbeidsbureau ingeschreven werklozen 200 geschikte kandidaten te werven voor een politieopleiding en besluit die nu op straat te gaan zoeken.
zaterdag 21 De Amerikaanse maffiaorganisatie Casa Nostra heeft volgens Het Parool miljoenen dollars geïnvesteerd in illegale gokhuizen op de Wallen. Dat zou zijn begonnen na een bezoek aan Amsterdam in 1974. “Er is hier geen Italiaanse, geen Amerikaans of welke maffia dan ook actief”, ontkent een woordvoeder van het ministerie van Justitie. Collega Klaas Wilting van de Amsterdamse politie is genuanceerder: “Maar mogelijk dat er misschien wel maffia-achtige syndicaten opereren in de stad, maar geen maffia.”
maandag 23 “Ik hou van een goede sigaar en een glas goede Franse cognac en dat kan niet van een AOW’tje, dus ik werk”, legt de 89-jarige kapper Ome Willem uit. Sinds 1922 knipt, scheert en converseert hij in zijn zaak aan het Steve Bikoplein. Dat kost inmiddels f 5,- per klant
dinsdag 24 Amsterdam staat de komende vier jaar voor een enorme bezuinigingsoperatie van f 300 miljoen tot f 400 miljoen. AbvaKabo vakbondsbestuurder Leen Mulder zegt erover: “Het is om je rot te schrikken, want natuurlijk zullen deze gigantische bezuinigingen personele gevolgen hebben.”
woensdag 25 De directie van het Concertgebouw beraadt zich op juridische stappen na de bouwstop van de nieuwe zijvleugel die is opgelegd door de Raad van State. De Vereniging Monumentaal Concertgebouw had een klacht ingediend. Directeur Martijn Sanders vreest “een miljoenenstrop”.
vrijdag 27 Nooy’s Volkstheater verkeert in grote financiële problemen na een negatief advies van de Raad van de Kunst over de subsidieaanvraag voor f 300.000,- aan het ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur. De rechtbank verleende het gezelschap vorige week al uitstel van betaling.

‘Hippiekoning’ Victor IV verdrinkt in de Amstel
Walter C. Glück, alias kunstenaar Victor IV, de ongekroonde hippiekoning van Amsterdam verdrinkt op woensdag 25 juni in de Amstel, 57 jaar oud. Elke dag nam hij een duik om zijn sprookjesachtige, met plaggen begroeide verzameling vlotten rondom een oude tjalk, de Berendina Fennegina, bij de Blauwbrug verder uit te bouwen en te versterken. Door zijn markante verschijning en indrukwekkende drijvende koninkrijk was hij een toeristische attractie voor de passagiers van de rondvaartboten. Als kunstenaar Victor IV maakte hij naam met kunstwerken met teruglopende klokken en horloges, beschilderde scheepsluiken en fraaie scheepslogboeken.

Peter de Brock

25 en 50 jaar geleden

25 jaar geleden

APRIL 1986

TEKST: Peter de Brock

dinsdag 1 De politiekorpsleiding haalt een geslaagde 1 aprilgrap uit. Zij blijkt achter het nieuws in de kranten te zitten dat was besloten om voortaan alle privételefoongesprekken abrupt te laten afbreken door de telefonistes. De politiebureaus werden platgebeld.
woensdag 2 In de Australiëhaven brandt de binnenvaarttanker Tesoro geheel uit.
De leden van het Nederlands Balletorkest testen de beenruimte en het zicht op de dirigent in de orkestbak van het nieuwe Muziektheater.
vrijdag 4 Aannemers, bordeelhouders en speelhalexploitanten hebben vrij spel in het centrum. Alle goede voornemens ten spijt, mist het stadsbestuur elke greep op de situatie, concludeert een gemeentelijke werkgroep uit een reeks gesprekken.
Een antieke, koperen windwijzer in de vorm van een historisch koggeschip is verdwenen van het dak op het Hugo de Vrieslaboratorium. De Universiteit van Amsterdam doet aangifte.
dinsdag 8 Stichting De Kosmos vraagt collectief ontslag aan voor alle 38 personeelsleden van het meditatiecentrum aan de Prins Hendrikkade. Er zit niets anders op nu de gemeente de jaarlijkse subsidie van f 900.000,- heeft stopgezet.
dinsdag 10 Biermagnaat Freddy Heineken is in Het Parool de nuchterheid zelve over de voorgenomen sluiting van de brouwerij aan de Stadhouderskade, waar 120 jaar geleden zijn grootvader de kiem legde voor het bierconcern: “Je moet dat gewoon zakelijk bezien, investeren in dit bedrijf is niet meer rendabel.”
Wij werken alleen mee aan de aanleg van de nieuwe wijk in tuinbouwgebeid Sloten als de “gruwelijke gemeentelijke plannen voor een volgebouwde woonwijk” drastisch worden herzien, laat de Federatie van Amsterdamse Woningbouwverenigingen weten.
vrijdag 11 De dienst Openbare Werken heeft in het Westerdok een nieuwe vissteiger gebouwd op de ligplaats van een woonboot die tijdelijk op een werf ligt voor groot onderhoud. Volgens voorzitter Bos van de Projectgroep Gouden Reaal is de plek ter plaatse bepaald zonder een blik te werpen op tekeningen en vergunningen.
zaterdag 12 Hoog op de rug van een olifant gaat wethouder Enneüs Heerma als eerste over de Nieuwe Amstelbrug, een exacte kopie van de oude brug, die in 1984 is gesloopt na verzakking van de hoofdpijlers.
dinsdag 15 Nu de gemeentelijke subsidie is weggevallen, wordt na 27 jaar het tijdschrift Amsterdam over het reilen en zeilen van de hoofdstad opgedoekt
Het bidboek voor de organisatie van de Olympische Spelen in 1992 is klaar. Burgemeester Ed van Thijn signeert de ruim 100 exemplaren voor de leden van het Olympisch Comité. Uit het boek blijkt dat de stad f 61 miljoen meer nodig heeft dan begroot.
donderdag 17 Justitie stelt strafvervolging in tegen enkele bewakers van het hoofdbureau van politie wegens nalatigheid bij de dood van kraker Hans Kok in een politiecel vorig jaar oktober.
zaterdag 19 Bureau IJtunnel maakt zestien agenten vrij voor een grootscheepse actie tegen heling op de kop van het Waterlooplein.
maandag 21 Onder grote internationale belangstelling begint de veiling van de ‘Nanking Cargo’ bij Christies: 150.000 porseleinen borden en kopjes en 125 zeldzame goudbroodjes en -klompjes geborgen uit het twee jaar geleden ontdekte wrak van het VOC-schip De Geldermalsen. De items worden voor waanzinnige prijzen afgeslagen. Een op f 5000,- getaxeerd bord met vissen gaat weg voor een ton. De lading brengt 37 miljoen op, ondanks de boycot van het Rijksmuseum vanwege de ruwe werkwijze van de Engelse schatzoekers.
dinsdag 22 Het Nationaal Ballet neemt zijn intrek in het Muziektheater. De oplevering van het stadhuisgedeelte loopt vertraging op nu de vloeren moeten worden opengebroken omdat er luchtbellen in het beton zijn aangetroffen.


Concertgebouworkest schrikt van aanblijven Haitink
Een zichtbaar opgeluchte directeur Sjoerd van den Berg van het Concertgebouworkest maakt op 7 april bekend dat Bernard Haitink na zijn vertrek naar Londen nog twee jaar in functie zal blijven als chef-dirigent: “Ik ben blij dat we hiermee een kater voorkomen.” Aanvankelijk zou de bij het publiek geliefde dirigent met stille trom vertrekken. Binnen het orkest zorgt het nieuws, dat schriftelijk is verspreid onder de musici, voor onrust en kritiek: “Wij halen meer uit de kranten dan ons verteld wordt.” Hoboïst Jan Kouwenhoven – voorzitter van de orkestleden – doet de kritiek af als “een schrikreactie”. Hij juicht het toe dat de slepende kwestie wordt aangepakt. Haitink zelf vindt dat hij het dringende verzoek om aan te blijven als chef-dirigent niet kan negeren. Maar een tournee langs de Europese hoofdsteden sluit hij uit. “Ik weet niet of de artistieke termen daarvoor nog aanwezig zijn."

50 jaar geleden

APRIL 1961

zaterdag 1 Het Vestzaktheater gaat van start in café Klasen op de hoek van de Ferdinand Bolstraat en de Stadhouderskade. Twee voorstellingen staan op het programma: Identificatie van Arthur Adamov en Ketellappersbruiloft van John Millington Synge.
dinsdag 4 De Theo Thijssenschool maakt in de schoolvoetbalcompetitie de Douwes Dekkerschool in met de recordscore van 25-0.
De 4-jarige Dik Stroeve krijgt de losgeschoten trekstang van een geparkeerde aanhangwagen in de Dintelstraat op zijn hoofd terwijl hij buiten speelt en raakt daarbij ernstig gewond.
Ruim een jaar na dato is de oorzaak van de watersnoodramp in Tuindorp Oostzaan voor het gemeentebestuur nog altijd een raadsel, blijkt uit de evaluatie. Het voorstel om bij de rampenbestrijding in het vervolg gebruik te maken van de Bescherming Bevolking, stuit op zwaar verzet van de communistische raadsleden. Zij zien in de BB een “militair verlengstuk” van de NAVO.
In de foyer van de Stadsschouwburg nemen collega’s en bewonderaars afscheid van de zondag overleden toneelschrijver en regisseur August Defresne (67).
zaterdag 8 Onder grote belangstelling vertrekt het Concertgebouworkest vanaf Schiphol voor een tournee door de Verenigde Staten. Cultuurwethouder De Roos gaat mee.
dinsdag 11 Spiernaakt wordt de 35-jarige spiernaakte kunstenaar H. de R. op de Oosterringdijk gearresteerd en overgedragen aan de zedenpolitie.
woensdag 12 Het universitaire complex in de Oudemanhuispoort krijgt een forse uitbreiding met een gebouw van vier etages, dat veertien collegezalen, twee werkgroepruimtes en drie tentamenkamers telt. Vandaag slaat burgemeester Gijs van Hall de eerste paal.
“Het kan niet waar zijn, het kan niet waar zijn”, stamelt de wanhopige vader als de politie hem vertelt dat zijn vrouw hun beide zoontjes Freddy (4) en Harry (6) in de Carillonstraat door gasverstikking om het leven heeft gebracht. Haar zelfmoordpoging is mislukt door ingrijpen van agenten.
zaterdag 15 Bij platenmaatschappij Decca verschijnt de grammofoonplaat Hoge feestdagen in Amsterdam, met synagoge-gezangen van dr. Hans Bloemendal, chemicus van het Nederlands Kanker Instituut en eerste voorzanger van de Nederlands- Israëlitische Hoofdsynagoge.
Een vechtpartij tussen Chinese matrozen op de Wallen kost de 23-jarige kok Chiong Yau Chan het leven als hij in water van de Oudezijds Kolk valt.
maandag 17 Amsterdam krijgt er drie nieuwe telefooncentrales bij. Directeur-generaal Gerard Bast van de PTT tempert de feestvreugde: ”Het is ons sinds de bevrijding niet gelukt de achterstand in te lopen”, zegt hij bij de symbolische overdracht. Maar burgemeester Van Hall is optimistisch en vindt dat er “weer een stap is genomen waardoor verwacht kan worden dat aan iedere aanvraag voor een aansluiting direct voldaan kan worden.”
De scholier Johan Commeseel verliest zijn voet als hij de lont van een zelfgemaakte vuurwerkbom in de voetgangerstunnel in de Rivierenlaan [de huidige President Kennedylaan] probeert uit te trappen.
dinsdag 18 Onder zware politiebewaking wordt een deel van het obligatiebezit van de Spaarbank voor de stad Amsterdam ter waarde van f 250 miljoen uit de kluis van de Kas-Associatie in de Spuistraat overgebracht naar het nieuwe bankgebouw op het Singel.
woensdag 19 De modernste werkplaats voor blinden in Europa ‘De Plantage’ wordt geopend op de Postjesweg. Achter het gebouw legt de gemeente een speciale tuin aan met sterk ruikende planten en bloemen.
zaterdag 22 Gospelzangeres Mahalia Jackson krijgt het Concertgebouw stil.
zondag 23 Start van de wereldkampioenschappen driebanden in Krasnapolsky.

‘Opera kan over 5 jaar gereed zijn’
De Haarlemse architect Bernard Bijvoet presenteert op 5 april aan de gemeenteraad zijn ontwerp voor een nieuw operagebouw, dat op het terrein van de Oude RAI aan de Ferdinand Bolstraat moet verrijzen. “Als er niets tussenbeide komt, kan de Opera er binnen vijf jaar staan”, voorspelt wethouder Albert de Roos. De architect is blij met de onder Amsterdammers omstreden keuze voor de nieuwe locatie. “Ik zou aan het Frederiksplein lang niet zo’n monumentaal ruim gebouw hebben kunnen ontwerpen”, zegt hij met een trotse blik op de maquette. Het theatergebouw van f 16,5 miljoen krijgt een theaterzaal met 1400 stoelen en een 100 meter brede voorgevel. Volgens de wethouder staat de bouw helemaal los van de plannen voor een stadhuis. “Het is niet zo dat het stadhuis eerst klaar zou moeten zijn, voor wij met de opera zouden kunnen beginnen.”