25 & 50 jaar geleden

50 jaar geleden April 1962

APRIL 1962

zondag 1 Wapenhandelaar Paul Wilking, alias Pistolen Paultje, wordt aangehouden. Hij zou betrokken zijn bij jarenlange grootscheepse wapendiefstal uit een depot op de luchthaven Schiphol.
woensdag 3 De politie presenteert het eerste exemplaar van de nieuwe surveillanceauto: een witte Volkswagen Kever.
vrijdag 6 “Ik had hier zo een trek in!”, zegt de 23-jarige leerling-chemigraaf B.P. nadat hij een gestolen fiets door acht etalageruiten van de Bijenkorf heeft gegooid.
Twee bouwvakkers raken gewond bij een ongeluk in de bouwput van De Nederlandsche Bank op het Frederiksplein doordat een heistelling omvalt en op een stoomketel terechtkomt.
zondag 8 De Amsterdamse stratenmaker Henk Cornelisse wint de door zware storm geteisterde amateurklassieker Ronde van Noord-Holland.
Het Britse tieneridool Cliff Richard geeft een concert van twee uur in het Concertgebouw.
maandag 9 Enkele bekende onderwereldfiguren komen bij de balie van het hoofdbureau van politie vragen wanneer de zondag gearresteerde Pistolen Paultje vrijkomt. Ze willen hem “ter verantwoording” roepen voor het lekken van de adressen, aldus de politie. Na zijn arrestatie vorige week zondag is tientallen huizen gezocht naar gestolen wapens. Dertig agenten werden ingezet, slechts twee lege kogelhulzen gevonden.
Bewoners van Kattenburg vragen de gemeenteraad om een soepelere vergoedingsregeling voor mensen die vanwege de stadssanering de wijk moeten verlaten.
dinsdag 10 In een goudkleurig badpak wordt de hoogblonde Annette Bleeker (20) in een rokerig Concertgebouw gekozen tot Miss Amsterdam 1962.
woensdag 11 “Dit gebouw wordt een sieraad voor de stad”, weet burgemeester Gijs van Hall. Hij mag vandaag de eerste paal slaan voor het “moderne krantenbedrijf” van Het Parool in de Wibautstraat.
donderdag 12 Opening van de asfaltfabriek van Smid en Hollander aan de Sextantweg.
Het Centraal Bureau Huisvesting wijst de eerste woningen toe aan bewoners van een bouwvallige flat in de Vijzelstraat. Het gebouw is in 1955 deels ingestort. De omstreden sloop lijkt zo weer een stapje naderbij te komen.
Kruideniersketen De Gruyter opent een supermarkt in Buitenveldert: het eerste nieuwe Amsterdamse filiaal in 60 jaar.
zaterdag 14 Tienduizend demonstranten nemen deel aan de PvdA-optocht Geen oorlog om Nieuw Guinea. Ze willen een vreedzame oplossing van het conflict met Indonesië en geen nieuwe troepenuitzendingen.
zondag 15 Jazzclub Sheherazade in de Wagenstraat wordt gesloten. Er komen nog maar weinig bezoekers en de leden van het huisorkest Diamond Five – tevens eigenaars van de nachtclub – hebben onderling ruzie.
Leden van de Kölnische Gesellschaft für christlich-jüdische Zusammenarbeit leggen kransen bij de Dokwerker en het Nationaal Monument.
maandag 16 Er moet een brug over de Schinkel komen in het verlengde van Cornelis Krusemanstraat, vinden B&W. Het college stelt daarom voor de begraafplaats Huis te Vraag en het weiland erachter te kopen.
woensdag 18 De opbrengst van de jaarlijkse expeditie met de walvisvaarder Willem Barendsz is slechts de helft van vorig jaar: 72.648 vaten traan, 1726 ton vleesmeel en 1582 ton vlees. Een tegenvallend resultaat, vindt de Nederlandse Maatschappij voor de Walvisvaart.
vrijdag 20 Twee fikse branden vandaag. Oudpapierhandel Wessels aan de Meeuwenlaan en het woonhuis annex atelier van modeontwerper P.E. Frankema op de Egelentiersgracht gaan in vlammen op.
zondag 22 Tientallen Duitse paastoeristen worden slachtoffer van anti-Duitse gevoelens: autobanden worden lek geprikt of voorzien van het plakkaat ‘Heim ins Reich’.
donderdag 26 Met nog vijftien seconden speeltijd maakt scheidsrechter Martens een einde aan de Intertotofinale tussen Ajax en Feijenoord, als bij de stand van 4-2 honderden Amsterdamse supporters het veld opstromen om de Ajacieden te huldigen.
vrijdag 27 Een grote politiemacht kan niet verhinderen dat honderd jongeren met een zitdemonstratie tegen Amerikaanse kernproeven een half uur lang het Museumplein blokkeren.

Brug blijft gesloten voor Koningssloep
Een klein incident ontsiert een bijzondere Koninginnedag, waarop behalve de verjaardag van koningin Juliana ook haar zilveren huwelijksfeest met prins Bernhard wordt gevierd. Voor de eerste keer in 144 jaar blijft een brug gesloten voor de Koningssloep. Ook na enige tijd wachten is er nog steeds geen brugwachter om de Nieuwe Amstelbrug te openen. Het vaartuig – de “gouden koets te water” – met de Oranjes aan boord kan alleen verder als de koninklijke standaard en de mast worden gestreken. De overhaast opgetrommelde brugwachter van de Berlagebrug komt te laat. Politiehoofdcommissaris H. J. van der Molen laat direct weten dat de gemeentepolitie “geen bemoeienis” heeft met het regelen van de tocht. Volgens commandant te water luitenant-kolonel A.K. Holthuis is het incident een gevolg van een coördinatiefout.

25 & 50 jaar geleden maart 2012

MAART 1987

TEKST: Peter de Brock

zondag 1 maart: Op het Rembrandtplein krijgt zanger Harry Slinger van de Amsterdamse band Drukwerk als Prins Carnaval Harry 1 de stadssleutels uit handen van burgemeester Ed van Thijn.
maandag 2 maart: Amsterdamse taxichauffeurs starten een boycot tegen het Pulitzer, Sonesta en Krasnapolsky uit protest tegen de pendelbusjes van en naar Schiphol.
De Leidsestraat afsluiten met slagbomen zodat er eindelijk een einde komt aan de stremmingen van het tramverkeer door auto’s die het inrijverbod negeren? Verkeerswethouder Michael van der Vlis ziet niets in dit plan van collega wethouder Rick ten Have (Openbare Werken), dat f 228.000,- zou kosten.
Balletje-balletje blijft de Nieuwendijk teisteren, zegt de politie. Maatregelen en waarschuwingen halen niets uit. “Er is nu zoveel publiciteit over geweest, dat iedereen nu toch wel moet weten dat hij bedonderd wordt”, verzucht een woordvoerder.
dinsdag 3 maart: Het gemeentebestuur neemt disciplinaire maatregelen tegen de 450 ambtenaren van de afdeling Wegen die al geruime tijd weigeren hun werkstaten in te vullen. Rekeningen kunnen niet worden verstuurd, bijvoorbeeld aan de PTT voor straatwerkzaamheden.
donderdag 5 maart: De 25-jarige André Kooren Vinkoert wordt op de brug over de Albardagracht in Geuzenveld opgewacht door de 31-jarige R.H., de ex van zijn verloofde, die hem na een woordenwisseling doodschiet met zes kogels. De dader slaat op de vlucht, maar meldt zich later op het politiebureau.
donderdag 5 maart: De gemeentelijke carillons verkeren in zo’n slechte staat dat het aantal speeluren is teruggebracht van vier naar drie uur per week. Alle reden voor het Links Akkoord (CPN, PSP, PPR en EVP) om de noodklok te luiden.
maandag 9 maart: De rampendienst op het stadhuis wordt bezet uit protest tegen de Navo-oefening Wintex-Cimex. De politie arresteert 21 actievoerders en drie journalisten.
maandag 16 Er dreigen bijna 6000 arbeidsplaatsen verloren te gaan bij de gemeente door de invoering van de stadsdeelraden, zegt de medezeggenschapscommissie van de ambtelijke diensten. De commissie zegt het vertrouwen in B&W op.
maandag 23 maart: Bassist en zanger Manke Nelis viert zijn 50-jarig artiestenjubileum in theater Carré.
dinsdag 24 maart: De Amsterdamse politie heeft tientallen klachten ontvangen van passagiers die onheus zijn behandeld door taxichauffeurs sinds taxiboycot van vijf hotels drie weken geleden is gestart. “Een van onze gasten werd ongevraagd naar de Pillenbrug gebracht waar hij direct werd beroofd”, zegt hotelmanager Frank Tideman van Krasnapolsky. “Onzin,” reageert woordvoerder H. Domdrop van het actiecomité. “Wij staan er zelf verbaasd over, maar we hebben deze actie totaal in de hand.”
woensdag 25 maart: De bouw van het Stadhuis wordt een maand stilgelegd om de organisatie te kunnen verbeteren. Ook willen de uitvoerders weten of de gemeenteraad akkoord gaat met f 40 miljoen extra bouwkosten.
woensdag 25 maart: Op het Buikslotermeerplein wordt de eerste Amsterdamse giromaat in gebruik genomen.
zaterdag 28 maart: Vernieuwd en al gaat de bloemenmarkt op het Spui vandaag weer open.
Adèle Bloemendaal zet definitief een streep door haar succesvolle solovoorstelling 'In korte broek'. Zij heeft haar stem verloren door een overschreeuwactie in de populaire televisieserie De Brekers. Het nieuwe De la Mar moet nu ineens op zoek naar een vervangende act. Adèle zou er ruim vijf weken op de planken staan.
maandag 30 maart: Cinema Parisien op de Nieuwendijk, een van de oudste bioscopen, sluit de deuren. Het interieur gaat naar het Nederlands Filmmuseum.
dinsdag 31 Na drie maanden actievoeren krijgen de Amsterdamse stratenmakers hun zin: wethouder Rick ten Have geeft ze een werkgelegenheidsgarantie tot 1990.

Gijzelaar gedood bij metrostation
Een gewapende man zaait op maandag 2 maart dood en verderf in de Bijlmermeer. Het begint ermee dat hij op de Hogehilweg seksuele toenadering zoekt naar een 23-jarige vrouw. Die verzet zich en na een korte worsteling schiet hij twee kogels in haar heup en vlucht naar metrostation Bullewijk. Hij stapt in de metro en bedreigt verschillende passagiers. Op metrostation Strandvliet stapt hij weer uit en gijzelt een 27-jarige passagier, die hij later doodschiet in de Boris Pasternakstraat. Kort daarna wordt hij aangehouden. Daarbij richt hij tweemaal zijn wapen op de agenten, dat beide keren weigert. De man is een bekende van de politie: de 24-jarige M.P., die al meerdere keren is gearresteerd voor geweldsmisdrijven en verkrachtingen.

MAART 1962

donderdag 1 maart:
De Britse toneelschrijver Harold Pinter arriveert in Amsterdam voor de premiere van zijn theaterstuk Het Verjaardagsfeest door Toneelgroep Centrum.
vrijdag 2 maart: Rechercheurs van bureau Overtoom arresteren de 28-jarige vertegenwoordiger A.V. op de verdenking dat hij 1500 puzzelkaarten met een gezamenlijke waarde van f 18.000 heeft verduisterd van zijn werkgever Safe. Die organiseert wekelijks een puzzelactie voor het postorderbedrijf Wehkamp.
zondag 4 maart: Een wandelaar redt in het Amsterdamse Bos de jonge schapendoes Pluisje uit een wak in de dichtgevroren Grote Vijver. Tevergeefs: twee dagen later overlijdt het dier.
woensdag 7 maart: Een brand verwoest de zolderverdieping van het 17de-eeuwse huis aan de Oudezijds Voorburgwal 101. De lagere verdiepingen lopen ernstige waterschade op. De klokgevel van het monument blijft bespaard
zaterdag 10 maart: Tramkoor Kunst en Broederschap viert zijn 50-jarig bestaan in Theater Bellevue.
woensdag 14 maart: Het vernieuwde Surinameplein krijgt maar liefst 63 verkeerslichten.
zaterdag 17 maart: Kinderen vinden menselijke gebeenten op een zandhoop tussen de Jan van Galenstraat en de Jan Evertsenstraat. Vrijwel zeker zijn het geruimde resten van een kerkhof.
De jaarlijkse Stille Omgang dreigt te worden verstoord door twee dronken mannen. Als twee agenten ingrijpen, krijgen ze een fles jenever op hun hoofd en raken buiten gevecht. dinsdag 20 maart: De Novelleprijzen 1961 van Amsterdam worden toegekend aan Inez van Dullemen, Anton Koolhaas en B. Roest Crollius.
vrijdag 23 maart: Om de doorstroming van het verkeer te verbeteren, willen B&W de Haarlemmer Houttuinen verbeteren en de inrichting van het Haarlemmerplein en Nassauplein veranderen. Het voorstel uit 1960 om de Lijnbaansgracht te dempen, wijst het college af. “De te verkrijgen parkeerruimte voor 250 auto’s weegt niet op tegen het opheffen van de natuurlijke waterbegrenzing van de binnenstad.”
zaterdag 24 maart: Rechercheurs van bureau Warmoesstraat houden de 49-jarige kelner C.K. aan voor ontvoering van zijn 38-jarige ex-vriendin uit haar woning in Amsterdam-Noord. De vrouw wist de aandacht van voorbijgangers te trekken door een briefje uit het raam van zijn woning aan de Nieuwezijds Kolk te gooien. De man had haar eerder gedwongen om in de prostitutie te werken.
maandag 26 maart: Met de slagzin ‘In heel Nederland een jubileumtegel aan de wand’ start in het stadhuis de landelijke actie voor verkoop van een jubileumtegel ter gelegenheid van het zilveren huwelijksfeest van koningin Juliana en prins Bernhard. De opbrengst is bestemd voor een nationaal huldeblijk. Bekende artiesten zullen de tegels aan de man brengen, zoals Wim Ibo en Hetty Blok in De Bijenkorf en het cabaretechtpaar Marijke en Sieto Hoving in een kruidenierszaak in de P.C. Hooftstraat.
dinsdag 27 maart: Na zes dagen zoeken wordt het lichaam van de zevenjarige Wim Verrips opgedregd uit de Dijksgracht bij de Oosterdokskade. Er zijn geen sporen van een misdrijf. De jongen was verdwenen terwijl hij met vriendjes speelde op onbebouwde terreinen in West.
donderdag 29 maart: Siegfried van Praag krijgt de Amsterdamse Boekverkopersprijs 1962 uitgereikt voor zijn boek Jeruzalem van het Westen.
Bij diamantair O. Goldstoof in de Henri Polaklaan slagen twee onbekende buitenlandse mannen erin om een partij diamanten ter waarde van f 30.000,- om te wisselen voor waardeloze stukjes glas.
Vrijdag 30 maart: Een vrolijk versierde feesttrein voortgetrokken door een tractor brengt Vlaamse en Nederlandse schrijvers voor het jaarlijkse Boekenbal van de Stadsschouwburg naar het Concertgebouw.

Feestelijk onthaal Sjoukje Dijkstra
Op Schiphol wordt op 20 maart Sjoukje Dijkstra feestelijk onthaald na het behalen van de wereldtitel kunstrijden op de schaats in Praag. Uiteindelijk moet de Europees en Wereldkampioene door de politie worden ontzet. Een van de eersten die de Amstelveense feliciteert is KNSB-vice-voorzitter H.Wesseloo. Een dag later is hij een stuk minder enthousiast. De schaatsbond worstelt met sommige van de spontaan aangeboden cadeaus, die de amateurstatus van de schaatster ter discussie zouden kunnen stellen. “De meeste van de cadeaus waren niet van te voren aangekondigd als beloning”, stelt Wesseloo. “Maar ik vind wel dat het aanbieden van een auto wat overdreven is. Het aanbieden van een platinaring, hoe kostbaar ook, kan men aanmerken als een zeer persoonlijke blijvende herinnering. Van een auto kan ik jammer genoeg niet hetzelfde zeggen.”

25 & 50 jaar geleden

25 jaar geleden

FEBRUARI 1987

TEKST: Peter de Brock

maandag 2 De eerste paal voor het planetarium in Artis gaat de grond in. woensdag 4 Nora Salomons wordt in de gemeenteraad beëdigd als gemeentelijke ombudsman.
vrijdag 6 “Dit plan wordt gekenmerkt door een kleurloze sfeer van compromis en broddelwerk”, reageert een buurtbewoner op het door B&W goedgekeurde bouwplan voor het Casino aan het Kleine-Gartmanplantsoen en de Leidsekade.
De kap van 26 populieren aan de Cort van de Lindenkade in Geuzenveld gaat vandaag gewoon door. Het verzoek van bewoonster Inge Willems van Beveren om de verleende vergunning op te schorten, geeft geen reden tot uitstel.
zondag 8 Dierenarts Jan Gajentaan overlijdt op 84-jarige leeftijd. Hij was vooral bekend door zijn jarenlange rol als Sinterklaas bij de intochten in de stad.
dinsdag 17 Amsterdam heeft een primeur met de opening van de eerste Europese hoornvliesbank, waar donorhoornvliezen uit heel Europa worden bewaard en geselecteerd.
Het World Trade Centre heeft er tijdens de lunchpauzes een bijzondere ‘werknemer’ bij: schoenpoetser ‘Cinderella’. Bij het afrekenen krijgen de klanten een dropveter met de boodschap : “Loop niet teveel naast uw schoenen!”
Een groep peuters van peuterspeelzaal Walkart aan de Nieuwe Looiersstraat bezet de trap van het gerechtsgebouw aan de Prinsengracht als de rechter hen de toegang ontzegt tot de rechtszaal, waar een kort geding dient tegen de nieuwe huiseigenaar die hun pand leeg opgeleverd wil zien.
woensdag 18 Minister Neelie Smit-Kroes gaat in principe akkoord met de vervroegde aanleg van een tweede Coentunnel en het bijhorende nieuwe wegennet naar Schiphol. De oplevering staat voor 1994 gepland.
donderdag 19 Er komen minder toeristen naar Amsterdam. Sonesta-directeur H. Langereis schrijft de daling met 10% vorig jaar op het conto van de kernramp bij het Russische Tsjernobyl en de negatieve mediapublicaties over de criminaliteit in de hoofdstad.
Na het afleggen van de eed bij de kantonrechtbank gaan 146 wagenbegeleiders van GVB de strijd aan tegen zwartrijders.
Een nieuwe toekomst voor de Hortus, heet het reddingsplan voor de met sluiting bedreigde botanische tuin van de Universiteit van Amsterdam, dat aan cultuurwethouder Rick ten Have is overhandigd.
vrijdag 20 Dragers van het hiv-virus zijn niet langer welkom bij meditaties en andere sessies op de Rajneesh Mystery School van de Bagwansekte. Deelnemers moeten een bewijs van een test op de gevreesde immuniteitsziekte laten zien dat niet ouder is dan drie maanden.
Architect en grafisch ontwerper H. Th. Wijdeveld overlijdt op 101-jarige leeftijd. De woningen die hij ontwierp in West en Zuid vormden de aanzet tot de Amsterdamse School.
“De 16.000 mensen die gebruik maken van onze winkels worden bedreigd door 700 junks. En daar wordt niets aan gedaan!” Ondernemers van Winkelcentrum Ganzenhoef slaken in advertenties in Het Parool en De Echo een noodkreet over de drugscriminaliteit. Ze roepen de rijksoverheid op om meer middelen en armslag te geven aan de politie. “Het is vijf voor twaalf!”
dinsdag 24 Het nachtelijk carillonspel van de Westertoren leidt tot zoveel klachten van buurtbewoners, dat de wijkraad er een bijeenkomst aan wijdt. De klokken hebben tijdens de recent voltooide restauratie een tijdje gezwegen. “En toen zijn de voor- en tegenstanders wakker geworden”, aldus mevrouw Pieters Kwiers, voorzitter van het wijkopbouworgaan. “Persoonlijk vind ik het wel aangenaam als ik de toren ’s nachts hoor.” Dit muisje kan nog een staartje krijgen, denkt beleidmedewerkers G. Defourny: “Tot dusver gingen wij er vanuit dat het een historisch fenomeen is. Maar een tijdje terug heeft de Kroon in een soortgelijke kwestie in Weesp het als geluidshinder omschreven.” Wordt vervolgd.
woensdag 25 Zijn huurachterstand bedroeg inmiddels f 30.000,-, maar daar is hij nu vanaf. De bekende Amsterdamse huuractievoerder Ome Joop Beaux (72) krijgt in hoger beroep het gelijk van de rechtbank in zijn verzet tegen de nieuwe huur die hem werd berekend door Woonstichting De Key na de renovatie van zijn monumentale huurwoning op het Bickerseiland.
zaterdag 29 “De linkse politiek heeft de criminaliteit volslagen onderschat in alle opzichten”, stelt burgemeester Ed van Thijn in een interview in Het Parool. “Criminaliteitsbestrijding behoort ook een links issue te zijn!”

Gehakketak om gevelsteen
Agenten moeten op 4 februari twee bouwvakkers ontzetten die worden belaagd door buurtbewoners en gebruikers van het voormalig Wilhelmina Gasthuis. Zij reageren emotioneel als een door de naamgeefster zelf ingemetselde gevelsteen wordt los gebikt voor verhuizing naar het AMC. “Wij hebben toestemming van de gemeente”, reageert AMC-directeur Breur. Het Gemeentelijk Grondbedrijf, eigenaar van de ziekenhuispanden, stemde aanvankelijk in met de verhuizing, op voorwaarde dat er overleg zou zijn met de huidige gebruikers. Maar Breur zegt van niets te weten. De volgende dag wordt de gedenksteen weer keurig terug gezet.

50 jaar geleden
FEBRUARI 1961

donderdag 1
Door een erehaag van commando’s en twee pelotons van de Koninklijke Studenten Schietvereniging arriveren koningin Juliana en prins Bernhard bij het Paleis op de Dam voor een vierdaags bezoek aan de hoofdstad.
vrijdag 2 De KNSM beleefde in 1961 haar slechtste jaar sinds 1948, laat directeur Willem Henri Kruyff in zijn nieuwjaarsrede aan het personeel weten. “Vooral de herwaardering van de gulden is een maatregel met ingrijpende gevolgen voor onze internationale rederij die al haar inkomsten in dollars heeft.”
dinsdag 6 Tenminste 2500 van de 25.000 krotwoningen moeten binnen drie jaar worden gesloopt om nieuwe instortingsrampen te voorkomen. Die conclusie trekken B&W uit een rapport van de directeuren van de gemeentelijke diensten Bouw- en Woningtoezicht, de Woningdienst en Publieke Werken.
vrijdag 9 Een hoedenfabrikant toont op de persshow van de stichting Dameshoeden de twisthoed: het mogelijke antwoord op de “onvermoeide strijd tegen het blootshoofds lopen van de jeugd.” Volgens de moderedactrice van Het Parool zal het “de tieners en de twintigers ongetwijfeld goed staan, al betwijfelen we wel, of de hoed op zijn plaats zal blijven, als de draagster zich waagt aan een wilde twistdans.”
dinsdag 13 Kunstcritici vinden het maar een “merkwaardige expositie”. In het Stedelijk Museum start een tentoonstelling van strips en beeldromans op basis van de unieke verzameling van Hans Frankfurther.
woensdag 14 Het Apollohotel van architect A. Bodon gaat open, voorzien van de nieuwste snufjes, zoals zonwerende gordijnen en geluidloze deuren.
donderdag 15 Makelaars brengen op de beurs twee verzekeringen van de gemeente onder voor de bouw van de IJtunnel; het totale polisbedrag bedraagt f 110 miljoen.
Een oplettende bedrijfsrechercheur van de Bijenkorf maakt met een ‘heterdaadje’ een einde aan de reeks diefstallen van handtassen van verkoopsters in van het warenhuis.
maandag 19 Bij een routinecontrole op het vrachtschip Karimun van Stoomvaartmaatschappij Nederland aan de Javakade stuiten douanebeambten in de hut van de Chinese bediende H.Y. op een recordvangst van 20 kilo opium.
woensdag 21 Acteur Rijk de Gooijer krijgt conform de eis van de officier van justitie f 75,- boete voor het uitschelden van twee agenten in december 1961 buiten bij kunstenaarssociëteit De Kring.
B&W stellen aan de gemeenteraad voor om 86 woningen op Kattenburg onbewoonbaar te laten verklaren wegens gebrekkige indeling, onvoldoende lichtoppervlakte en ventilatie en tekort aan privacy.
donderdag 22 Bewoners van de Lutmastraat zien steeds vaker “dure vrouwen met kostbare bontmantels in grote sleeën van auto’s” voorrijden. Daarmee verraadt Lou de Palingboer (64) zijn schuilplaats in de woning van de bejaarde Nel Kokelaar-Dalebout op nummer 71 tweehoog. Echtgenoten van diepgelovige, vrouwelijke volgelingen hebben gerechtelijke processen aangespannen tegen de ‘wedergekeerde Christus’ uit Muiden.
dinsdag 27 Bewoners van de bouwvallige flat ‘Amstelstein’ in de Vijzelstraat weren bouwvakkers als die steigers willen verankeren. Ze liggen overhoop met de eigenaar, die een sloopaanvraag heeft ingediend en een zestiental bewoners de huur heeft opgezegd.
In Krasnapolsky veroveren Saskia de Jong (17), leerling aan de Grafische School, en de uit Suriname afkomstige fabrieksarbeider H. Tolloway (26) de eerste Nationale Twisttitel. Organisator Jan Nagel reikt aan het danskoppel een twisttrui en -jack uit, gouden twistschoenen, grammofoonplaten en een beker.

Drama op Noors vrachtschip
In de namiddag van 7 februari vieren de opvarenden van de Noorse vrachtvaarder Tine aan de Blaauwhoedpier in de Coenhaven een drankovergoten feestje in de hut van de eerste kok. Als de beschonken tweede machinist, de 28-jarige R.E., een opmerking maakt over de kwaliteit van het eten, reageert de gastheer dat hij zich beter met de snelheid van het schip kan bezighouden. De machinist schiet als antwoord met zijn pistool in het rond. De 27-jarige kok L.P. Bekke uit het Noorse Sander vindt de dood, de 18-jarige lichtmatroos H. Asland raakt lichtgewond. De rijkspolitie ter water houdt de verdachte aan, maar die is te dronken om verhoord te kunnen worden. Ook een getuige, de 26-jarige radiotelegrafist L.S., wordt ter ontnuchtering opgesloten. De reconstructie verloopt uitermate moeizaam omdat enkele afgevuurde kogels niet kunnen worden teruggevonden en alle opvarenden zonder uitzondering onder invloed van sterke drank verkeren.

25 en 50 jaar geleden

25 jaar geleden

TEKST: Peter de Brock

JANUARI 1987

donderdag 1 januari De illegale bewoners van ruim 100 gekraakte woningen en bedrijfspanden houden hun hart vast als vandaag het laatste deel van de nieuwe leegstandswet in werking treedt. Vanaf nu kunnen eigenaren de rechter om een ontruimingsverzoek vragen zonder dat de namen van de krakers bekend hoeven te zijn.
Professionele inbreken stelen uit het bureau van de Rijksrecherche aan de Herengracht een onbekend aantal dossier.
vrijdag 2 januari Het Nederlands Theater Instituut wil via een kort geding de lokale omroep Amsterdam Salto dwingen om de opvoering van Gijsbrecht van Aemstel uit te zenden, zoals was afgesproken.
zaterdag 3 januari “Ja, wij tippelen hier, waar moeten we dan heen? De klanten komen hier nog.” De Duitse meisjes Heike en Iris trotseren op de De Ruyterkade de ijzige wind, boze bewoners en het drie dagen oude tippelverbod. Een surveillerend agent reageert laconiek: “Het is een kwestie van even aanzien.”
maandag 5 januari De Kamers van Koophandel in Noord-Holland starten een inzamelingsactie onder automobilisten en ondernemers om f 5.5 miljoen bijeen te brengen voor vervroegde aanleg van de tweede Coentunnel.
dinsdag 6 januari “Ik denk dat men onderschat heeft hoeveel fietsen er zijn”, zegt stallingmedewerker Ton op het Centraal Station over het nijpende gebrek aan zijreflectoren. Die zijn sinds 1 januari verplicht. “Niemand heeft ze meer. Wij hebben zelfs mensen uit Diemen gehad.” De Amsterdamse politie bekeurt overtreders niet: “Wij hebben wel wat anders te doen.”
donderdag 8 januari Uitgever Johan Polak ontvangt op de 355ste Dies Natalis van de Universiteit van Amsterdam een eredoctoraat vanwege “de onmiskenbare invloed die hij vooral in de jaren zestig heeft uitgeoefend op het Amsterdamse culturele leven.”
donderdag 15 januari Samen met de Chinese ambassadeur verricht wethouder Jan van Duijn de opening van het China Trade Centre in de Van Diemenstraat.
woensdag 21 januari Ruim 300 buschauffeurs van het GVB leggen het werk in de ochtendspits stil uit protest tegen de plannen van wethouder Michael van der Vlis om buslijn 15 te ‘vertrammen’.
donderdag 22 januari De bouw van de Stopera valt zeker f 40 miljoen duurder uit dan begroot, deelt wethouder Jan van Duijn terloops mee op de vergadering van de raadscommissie Stadhuis/Muziektheater.
Het proces tegen de Heineken-ontvoerders Cor van Hout en Willem Holleeder begint met een juridisch steekspel over de rechtsgeldigheid van hun uitlevering door Frankrijk.
Een nieuwe woonwijk in het IJmeer bij Zeeburg? Dat nieuwe plan van de gemeente valt slecht bij commissaris van de Koningin Roel de Wit: “Dit heeft niets met planologie te maken, maar alles om zoveel mogelijk bewoners binnen de stadsgrenzen te hebben voor het binnenhalen van rijkssubsidies.”
vrijdag 23 januari De huren van de meeste Amsterdamse huurwoningen gaan dit jaar omhoog door invoering van een nieuwe puntentelling die de woonomgeving zwaarder waardeert.
woensdag 28 januari De stichting Werk- en Leerprojecten voor Etnische Groepen wil tropische gewassen gaan telen in vijf van de zes zwaar verwaarloosde kassen in het Amstelpark – een knipoog naar de Floriade van 1972.
donderdag 29 januari De politie rolt twee jeugdbendes in Amsterdam-Oost op.
vrijdag 30 januari Een aparte deelraad voor de binnenstad is niet wenselijk, vinden B&W.
“Ik voelde altijd dat u er was”, snikt Margreet Dolman, het alter ego van Paul Haenen, bij haar afscheid van de trouwe luisteraars van Radio STAD. Hoofdredacteur Leo Jacobs wilde van de wekelijkse naar een maandelijks uitzending. Haenen weigerde en praat nu met de VARA en de VPRO.

Gemeente timmert bordelen in de Pijp dicht
“Voordat ik dit pand kocht ben ik nog bij de gemeente geweest”, reageert raamprostituee Elly verontwaardigd als haar woning annex onderneming aan de Ruysdaelkade op 22 januari op last van de burgemeester wordt dichtgetimmerd. “Toen is gezegd dat prostitutie vanuit eigen woning niet strafbaar is. We hebben het niet over het raam gehad, maar ze hadden dat toch in deze buurt op hun klompen kunnen aanvoelen…” Ambtenaar J. Johanisse bevestigt haar verhaal. “Het zogenaamde thuiswerken is niet strafbaar, maar vanachter het raam lonken wel.” Een dag later wordt ook een bordeel in de Govert Flinckstraat gesloten. De gemeente tolereert niet meer dan zestien seksbedrijven in de Pijp.

JANUARI 1962

maandag 1 januari Door de stad trekt een anti-atoombommars met 1000 deelnemers. Op de Dam spreekt voorzitter E.M. Buter van het Comité 1962 voor de Vrede zijn onvrede uit over het politieverbod op enkele leuzen die bij gelijktijdige demonstraties in Groningen, Apeldoorn en Rotterdam wel worden getolereerd.
woensdag 3 januari Een brand in de schuur van boerderij Arbeid Adelt in de Grote IJpolder kost het leven aan 24 mestkalveren, vier jonge stieren en een melkkoe.
donderdag 4 januari Amsterdam blijft groeien, heeft het Bureau voor de Statistiek berekend. Naar maar liefst 926.610 inwoners in 1980, en zelfs 1.043.523 als de randgemeenten Diemen, Nieuwer-Amstel, Ouder-Amstel en Weesperkarspel worden meegeteld.
Na twaalf jaar afwezigheid maakt het ijshockey een glorieuze rentree: Amsterdam (het team bestaat bijna helemaal uit Canadezen en Hagenezen) verslaat met 7-3 Glasgow Flyers op het kunstijs van de twee maanden eerder geopende Jaap Edenbaan.
vrijdag 5 januari Grote drukte bij de eerste van vier kijkdagen voor de inventaris van het oude familiehotel Des Pays Bas in de Nieuwe Doelenstraat, dat moet wijken voor uitbreidingsplannen van de Universiteit van Amsterdam. De inboedel komt volgende week onder de hamer. Vooral de verzameling Chinees en Europees porselein en het grote poppenhuis met zilveren serviesje en fornuisje met koperen pannen trekken de aandacht.
De KLM gaat Amsterdam in de Verenigde Staten promoten als toegangspoort tot Europa. VVV-directeur J.N. Strijkers is opgetogen: “De 1800 nieuwe hotelbedden van dit jaar moeten immers ook beslapen worden.”
donderdag 11 januari Verkeersagent J.F. van Eekers, beter bekend als Ome Jan, gaat met pensioen en regelt voor de laatste keer het verkeer vanuit ‘de duiventil’ op de Munt. Hij wil boeken gaan schrijven over zijn leven en werk. Ook over de moord op cabaretier Jean-Louis Pisuisse op 26 november 1927, die hij als surveillerend agent zag gebeuren.
vrijdag 12 januari De juffrouwen J.C.G. Arnaud de Calavon (30) en H. van der Horst (35) slagen na het praktijkexamen eveneens voor hun theoretisch examen trambestuurder. Volgende week beginnen ze als de eerste vrouwelijke trambestuurders.
zaterdag 13 januari De twee Amsterdamse beroepsinbrekers Willy M. en Cor M. bekennen 42 inbraken. Er was een stadsrondrit in een politiewagen aan te pas gekomen om hun geheugen op te frissen. Slechts een klein deel van de buit wordt teruggevonden in de peeskamer van de 24-jarige prostitué Mona S. op de Wallen. Merendeels sieraden.
maandag 15 januari Minister Jan van Aartsen van Volkshuisvesting en Bouwnijverheid opent aan de Nieuwe Hemweg een revolutionaire fabriek van de NV Nederlands Bouw Syndicaat, waar met weinig mankracht en grote capaciteit kant en klare bakstenen muren worden gefabriceerd.
woensdag 24 januari De toestand van het zeven jaar geleden deels ingestorte flatgebouw aan de Vijzelstraat tussen Keizersgracht en Prinsengracht is onhoudbaar, vindt Bouw- en Woningtoezicht. Alleen complete vervanging van de voor- en achtergevel kan het pand uit 1929 redden. Kosten: ƒ 1000.000,-.
donderdag 25 januari In Museum Amstelkring brengt de 53-jarige verfspuiter C.S. zichzelf ernstige verwondingen toe bij het schilderij De Graflegging van Christus van Johannes Voorhout. Vlak daarvoor had hij enkele voorwerpen vernield. Volgens de politie is hij “geestelijk gestoord” en heeft hij eerder al eens de inventaris van een café aan de Martelaarsgracht kort en klein geslagen.
zondag 28 januari Ajax verslaat DWS-A in de derby met 8-0, na een 1-0 ruststand.

Publiek kijkt toe hoe jongen verdrinkt
Zeven jongens zakken in een wak als ze op dinsdag 2 januari het ijs op de Erasmusgracht testen. Terwijl het toestromende publiek toekijkt, weten er zes het vege lijf te redden. De jongste van het stel, de negenjarige Frans Roosingh, blijft al watertrappelend alleen achter in het ijskoude water. Ambulancebroeder M. van der Horst en de politie lijken nog net op tijd te arriveren. Maar hun ultieme reddingsactie mislukt terwijl de jongen onder het ijs verdwijnt. De politie reageert verbolgen als ook later bij het dreggen het publiek zich vermaakt met muziek uit draagbare radio’s. Twee dagen wordt het stoffelijk overschot van Fransje uit het water opgedregd. “Wij hadden wel iets beter te doen”, reageert politiecommissaris Mouwen op de kritiek waarom geen van de toeschouwers is geverbaliseerd omdat er niemand hulp bood aan iemand in direct levensgevaar. “Toen wij arriveerden lag die jongen nog steeds in het wak.”



25 en 50 jaar geleden

25 jaar geleden

NOVEMBER 1986

zaterdag 1 Het warenhuis Metz & Co in de Leidsestraat gaat weer open na een ingrijpende renovatie. De befaamde dakkoepel van Rietveld is nu voor het publiek toegankelijk als café-restaurant.
maandag 3 In de speeltuin in de Gaasperstraat onthult burgemeester Ed van Thijn het monument Markt alleen voor joden van Truus Menger. Tijdens de bezetting werd de speeltuin in de Rivierenbuurt door de Duitsers aangewezen als marktterrein voor Joden.
vrijdag 14 Het Amstelpark krijgt een ooievaarsnest; in de polders langs de Amstel worden regelmatig doortrekkende ooievaars gesignaleerd.
woensdag 19 Na 332 jaar krijgt Amsterdam beroemdste begijntje Cornelia Arents eindelijk een gedenksteen. De in de tuinmuur gemetselde steen van beeldhouwer Hans ’t Mannetje wordt in druilerig weer feestelijk onthuld bij haar in de goot gelegen laatste rustplaats. Zij wilde daar in 1654 begraven worden als boetedoening voor haar familie.
donderdag 20 De ondernemingsraad van het GVB luidt de noodklok: Amsterdam moet een aantal onrendabele bus en tramlijnen opheffen en onmiddellijk stoppen met de aanleg van dure nieuwe verbindingen. “Gebeurt dat niet dan zal het bedrijf onherroepelijk tientallen arbeidsplaatsen moeten opheffen.”
De bekende Amsterdamse uitgever Geert van Oorschot ontvangt tijdens het eerste lustrum van de Letterenfaculteit van de Katholieke Universiteit in Tilburg een eredoctoraat.
zondag 23 In een al maandenlang uitverkocht Concertgebouw geeft de fameuze 83-jarige Russische pianist Vladimir Horowitz een pianorecital. Onder de toehoorders zijn koningin Beatrix en prins Claus.

DECEMBER 1986
dinsdag 2 Het omstreden evangelistenechtpaar Jenny en Lucas Goeree uit Zwolle is op de Westelijke Eilanden actief aan het flyeren met het evangelisatieblad Evan 12. Daarin staat het door de rechtbank verboden artikel over de moord op Jezus: die zouden de Joden op hun geweten hebben, waardoor zij de vervolging door de eeuwen heen over zichzelf hebben afgeroepen. De Anne Frankstichting roept de mensen op om aangifte te doen bij de politie.
donderdag 4 “’Ik was aan het uitslapen maar meteen wakker”, reageert bewoner Eric Bruinendaal als om kwart voor elf met een enorme klap een giek van een bouwkraan tegen zijn slaapkamerraam valt in de Riouwstraat.
dinsdag 9 “Met die Van Dijk is geen zinnig gesprek mogelijk”, klaagt burgemeester Van Thijn bij premier Lubbers. In Het Parool vergelijkt hij de minister van Binnenlandse Zaken met Scrooge, de bekende vrek uit A Christmas Carol van Charles Dickens. “Ik ben door hem voor joker gezet, maar dat pik ik niet.”
woensdag 10 Vandalen onthoofden de beelden op de ‘Pillenbrug’ in de Nieuwe Hoogstraat van beeldhouwster Marti van der Loo. De brandweer vist in het water van de Oudezijds Achterburgwal een van de hoofden op.
vrijdag 12 De ooit vermaarde stationsrestauratie op het Centraal Station, die in 1982 moest sluiten, gaat vandaag weer open, met dank aan de inspanningen van een actiegroep.
dinsdag 16 De bomen in de Vondelparkbuurt krijgen stalen beugels ter bescherming tegen schade door parkerende automobilisten. Ze zijn betaald door de buurtbewoners zelf.
vrijdag 19 De Groene Amsterdammer viert in Paradiso zijn 110-jarig bestaan. Thema van de avond: ‘Is het geschreven woord tot ondergang gedoemd?’
woensdag 31 In Amsterdam zijn dit jaar 60 mensen overleden aan drugsgebruik, waaronder 54 buitenlanders.

“U wilt niet luisteren naar het volk”
Wethouder Minny Luimstra van Jeugdzaken en Volkontwikkeling en zeven raadsleden krijgen het op dinsdag 2 december zwaar te verduren in een overvolle hotelzaal van Krasnapolsky. De aanwezigen steken hun woede over de voorgestelde bezuinigingen op het buurt- en clubhuiswerk niet onder stoelen of banken. Vooral het korten van de kinderopvang brengt veel emoties los. “Bij ons staan door uw houding al 60 kinderen op de wachtlijst”, zegt een medewerker van kinderdagverblijf De Belhamel in de Da Costabuurt. Dat mag wel wat heftiger denkt een collega uit de Postjesbuurt: “Bij ons hebben we 1000 mensen die opvang willen en die niet kunnen krijgen.” Een afgematte politicus na afloop: “Het ging beter dan vorig jaar…”

50 jaar geleden

NOVEMBER 1961
woensdag 1 Kolonel L.E. Hinrichs volgt de brigade-generaal G. Dijkstra op als Gouverneur van Amsterdam.
Protestmars naar het Museumplein tegen de Russische atoomproeven.
zaterdag 4 De broers Frits en Hein Schiller vieren in het gelijknamige familiehotel hun 60-jarig jubileum. Schilder en hotelier Frits viert meteen ook zijn 75ste verjaardag.
zondag 5 “Sommige spelers van Ajax schijnen te menen dat tegen semiprofs op halve kracht kan worden gespeeld”, oordeelt de sportredactie van Het Parool als het Limburgse Fortuna in de slotfase een 3-0 achterstand weet om te buigen naar een 3-4 overwinning.
maandag 6 Als bewoner J. van Os de Man op het Linnaeushof zijn gasstraalkachel aansteekt, volgt een zware gasexplosie die zijn woning grotendeels verwoest.
dinsdag 7 Rosa Spier, ‘de moeder van de Nederlandse harpschool’, ontvangt op een drukbezochte receptie in het Apollo Paviljoen uit handen van wethouder Robbert van den Bergh de zilveren medaille van de stad Amsterdam “als dank voor haar verdienste voor het muziekleven in de hoofdstad.”
zaterdag 11 Betoging in de RAI tegen kernproeven georganiseerd door Jeugd voor de Vrede en het Comité 1961 voor de Vrede.
dinsdag 14 Sportschoolhouder Rien Becht ontvangt in zijn sportschool de eerste taxichauffeurs die deelnemen aan een speciaal voor hen georganiseerde cursus zelfverdediging, een mengeling van judo, jiujitsu en de minder bekende Chinese gevechtssport Kuntau.
woensdag 15 De gemeenteraad besluit tot restauratie van het Hoogduitse synagogencomplex aan het Jonas Daniël Meijerplein.
zaterdag 18 Een felle uitslaande brand verwoest een grote loods van scheepswerf Het Fort van de familie De Vries Lentsch in Amsterdam Noord. De schilders- en elektricienwerkplaats gaan geheel verloren. Enkele jachten in de winterstalling lopen brandschade op, waaronder de wedstrijdboot Tromp 2. Vier stalen jachten in aanbouw worden vernield.
zaterdag 25 Opening van het winkelcentrum op het August Allebéplein in Overtoomse Veld.

Bekeuringen voor Zebrazondaars.
Twee weken lang bleef het bij waarschuwingen, maar op woensdag 15 november begint de straatdienst van het Amsterdamse politiekorps in de binnenstad boetes uit te schrijven bij drukke oversteekplaatsen. Ook 35 agenten van de karabijnbrigade doen mee. Zebrazondaars die met “grove nonchalance gemakzucht en dikwijls onwetendheid” oversteken, gaan genadeloos op de bon. Alleen twee schoolkinderen op het Stationsplein kunnen op enige coulance rekenen en worden door ‘Oom Agent’ geëscorteerd over het zebrapad.

DECEMBER 1961
zaterdag 9 Ruim 7300 schaatsers uit het hele land nemen nog vóór de officiële opening later deze maand de Jaap Edenbaan in gebruik, de eerste kunstijsbaan van Nederland.
woensdag 13 “Overal ter wereld stelt het toenemende verkeer de bestuurders van grote steden voor onoplosbare problemen”, verdedigt burgemeester Gijs van Hall in de gemeenteraad het Amsterdamse verkeersbeleid. Die is niet helder, luidt de kritiek. Hij is het er niet mee eens: “Alvorens maatregelen te nemen op bepaalde onderdelen, moeten die grondig overwogen zijn.”
donderdag 14 Met een doffe dreun worden vier 40 meter hoge schoorstenen op het terrein van de Westergasfabriek opgeblazen.
Bij het openbaar onderwijs in Amsterdam komen nog steeds grote schoolklassen voor, zo blijkt uit de Statistische Mededelingen van de afdeling Onderwijs. In de top-drie staan klassen op de Prof. G. van der Leeuwschool, de Vancouverschool en de Prinses Beatrixschool met respectievelijk 48, 47 en 46 kinderen.
vrijdag 15 Het is van een “nare traagheid”. Wethouder Willem Steinmetz heeft weinig goede woorden over voor het personeel- en loonbeleid van de regering. Hij uit zijn kribbige kritiek tijdens de behandeling in de gemeenteraad van het nijpende personeelstekort bij de gemeentelijke diensten. Die is ontstaan na de invoering van de vijfdaagse werkweek.
woensdag 27 Minister Marga Klompé heit in de Jordaan de eerste paal voor het gemeenschapscentrum De Palm de grond in.
vrijdag 29 De brandweer bevrijdt in de Javastraat de 27-jarige medicijnbesteller H. Krippendor uit zijn benarde positie: hij hangt aan de dakgoot van een brandend huis. Toen hij op straat hoorde dat zich op de zolder van het brandende pand nog twee kinderen zouden bevinden, was hij naar binnen gerend.