25 & 50 jaar geleden

50 en 25 jaar geleden: Januari 1968 en januari 1993

50 JAAR GELEDEN

 

Januari 1968

dinsdag 2 In het holst van de nacht wordt voor het hoofdkantoor van de Rijkspostspaarbank in de Van Baerlestraat Amsterdams laatste houten tramwachthuisje verwijderd.
donderdag 4 Maar liefst 24 kilo hasj treffen rechercheurs aan in een auto langs de Amstel, de grootste partij ooit in Nederland. De Amerikaanse handelaar Robert N.G. (20) gaat de cel in, zijn 15-jarige vriendinnetje uit Zuid wordt opgenomen in de psychiatrische afdeling van het Wilhelmina Gasthuis.
woensdag 10 Gewaarschuwd door de benedenburen nemen agenten een kijkje in de bovenwoning van een bejaarde broer en zus in de Eerste Helmersstraat. Ze vinden er de enige dagen geleden overleden 81-jarige J. Rijlaarsdam naast zijn bed. Zijn 79-jarige zus krijgt een plekje op de psychiatrische afdeling van het Noodziekenhuis Zeeburg.
donderdag 11 Een trambestuurder van lijn 2 schiet met een ijzeren wisselstang de 55-jarige passagier mevrouw A. Elers te hulp. Zij is met haar anti-gladheidijzers vast komen te zitten in de draaischijf van het tramstel. Hij weet haar weer lost te wrikken.
zaterdag 13 Terwijl sneeuwval en regen voor grote gladheid zorgen, kampt de Stadsreiniging met ziekte door de griepgolf die de stad teistert. Toch lukt het om 25 van de 30 strooiwagens uit te laten rijden met bij elkaar 400 ton zout.
maandag 15 Een heterdaadje op de Herengracht: kolenboer J.H. van der L. (29), bijrijder J.N. (20) en monteur A.L.W. (19) worden betrapt bij het forceren van parkeermeters.
donderdag 18 De KNSB heft de schorsing van de Amsterdamse schaatser Ernst Beets (20) op. Bij de contra-expertise van zijn positieve dopingtest tijdens het Nederlands kampioenschap op de Jaap Edenbaan in december zijn geen sporen van doping gevonden.
vrijdag 19 "Alles trekt weg uit de binnenstad", zegt kapper Janssen (70) uit de Langebrugsteeg, nu na het Hoofdbureau van Politie en de Tabaksveiling ook De Nederlandsche Bank uit de buurt gaat verhuizen. "Ik verlies veel klanten."
woensdag 24 Rijschoolhouders Bob en Lothar de Bruijn bouwen een bestelwagen om tot een beveiligde geld- en waarde transportwagen. "In Engeland en Zwitserland vervoeren particulieren ondernemingen al jaren geld, goud of diamanten." Modeketen C&A heeft belangstelling.

Dinsdag 23 januari 1968
KNVB onderzoekt dopinggebruik DWS
"Wij staan perplex en zullen deze gang van zaken niet accepteren." DWS-bestuurslid Ab Luikinga lijkt overdonderd door het nieuws dat de KNVB een onderzoek start naar "dopinggebruik in het recente verleden" bij de Amsterdamse hoofdklasser. Aanvoerder Piet Kruiver vindt het "een giller" en aan trap na voor de slecht spelende club, die een paar seizoenen geleden nog landskampioen was.
Aanleiding voor het bondsonderzoek is een brief van contractspeler Gerrit Borghuis over "bepaalde ervaringen" met stimulerende middelen. "Ik heb helemaal niets te zeggen", reageert hij in Het Parool. Masseur F.A. Moll meent dat het om vitaminepreparaten gaat, maar volgens trainer Laszlo Zalai krijgen de spelers helemaal niks "Ze komen twee uur voor de wedstrijd bijeen en ik ben bij hen van de eerste tot de laatste seconde."
Bondsarts Wim Mosterd wil dat er een dopingreglement komt. "De kwestie DWS heeft het probleem weer in de aandacht geplaatst. Ik ben er al lang van overtuigd dat in de Nederlandse voetbalwereld gebruik wordt gemaakt van stimulantia", zegt hij.

25 JAAR GELEDEN 

 

Januari 1993

maandag 4 Winkeliers en bezoekers van het winkelcentrum Magna Plaza zijn de dupe van een valse bommelding.
dinsdag 5 22 buitenlanders zonder geldige verblijfspapieren worden aangehouden in een café in Amsterdam-West en overgedragen aan de vreemdelingenpolitie voor identiteitsonderzoek. De 59-jarige eigenaresse blijkt in bezit te zijn van diverse buitenlandse paspoorten.
donderdag 7 De ontwikkeling van een digitale topografische kaart van het Amsterdams grondgebied gaat bijna zes miljoen gulden meer kosten, dan de tien miljoen die het gemeentebestuur in 1983 had berekend.
vrijdag 8 Drie gedetineerden weten te ontsnappen uit de Bijlmerbajes met aan elkaar geknoopte lakens. "Een klassieke ontsnapping", zegt Justitie. Een klopjacht in de buurt levert niets op.
dinsdag 12 "Het doet me denken aan een gasfittersbedrijf." Of hoofdcommissaris Wil van Ingen écht blij is met het nieuwe logo van de Nederlandse politie? Tja... "Een symbool dat de politie midden in de samenleving staat" is het in ieder geval niet. Het Amsterdamse korps gaat het daarom niet gebruiken.
Schrijver en cineast Theo van Gogh (35) krijgt een maand voorwaardelijk en f 2000,- boete wegens laster aan het adres van "derderangs schrijver" Leon de Winter. "Geweldig!", reageert hij.
vrijdag 15 Regen door een lek in het glazen dak van het Stedelijk Museum heeft schilderijen van Elsworth Kelly en Julian Schnabel beschadigd, alsook een papier-maché reliëf van Jan Schoonhoven.
maandag 18 De 34-jarige radiopiraat en oprichter van Einstein TV Pietje Hendriks wordt doodgeschoten in een café aan de Spaarndammerdijk. De politie houdt rekening met een liquidatie.
dinsdag 19 Amsterdams 'kunstpaus'André Jansen moet opstappen van de gemeente. Het hoofd kunstzaken op het stadhuis verzet zich tegen de reorganisatie en de benoeming van een vrouwelijke topambtenaar.
vrijdag 22 Politie en universiteit gaan met Actie Spaak de enorme fietsendiefstal en handel in gestolen fietsen op en rondom het Binnengasthuisterrein te lijf.
donderdag 28 Willem Frederik Hermans, schrijver van het Boekenweekgeschenk, wil best in de Boekenweek naar Amsterdam komen, maar onder twee voorwaarden. Het stadsbestuur moet een politie-escorte regelen en zijn verontschuldigingen aanbieden aan voor de gemeentelijke culturele boycot in 1986 tegen de "de grote schrijver Hermans" na zijn omstreden gastcolleges in Zuid-Afrika.

Zaterdag 30 januari 1993
Auschwitz-monument vernield
"Een gruwelijke daad van terrorisme." Jan Wolkers is onthutst bij het zien van de schade aan het door hem ontworpen monument Nooit meer Auschwitz, dat net is overgebracht van de oorspronkelijke plek op de Nieuwe Oosterbegraafplaats naar het Wertheimpark. De zes glazen spiegelpanelen zijn finaal aan gruzelementen geslagen in de nacht vóór de jaarlijkse herdenking van de bevrijding van het vernietigingskamp.
Wolkers: "Zoiets verwacht je niet in Amsterdam. Verschrikkelijk ook voor de mensen die naar de herdenking komen." Verzetsorganisaties en Joodse instellingen reageren al even verbijsterd. Het Nederlands Auschwitz Comité kondigt spoedig herstel aan; burgemeester Ed van Thijn zegt elektronische beveiliging toe.
De volgende dagen worden de geschonden panelen bedekt onder een bloemenzee. Binnen een week meldt de 38-jarige glazenier R.S. zich in gezelschap van misdaadjournalist Peter R. de Vries op het politiebureau. Hij heeft de glazen panelen geplaatst en bekent nu dat hij ze met een pikhouweel heeft vernield uit angst voor de ontdekking van een constructiefout. Niet uit antisemitische motieven. Zijn advocaat Max Moszkowicz gelooft hem: "Anders had ik deze zaak nooit aangenomen."

50 en 25 jaar geleden: November/December 1967 en 1992

50 JAAR GELEDEN

 

November 1967

vrijdag 3 Er is massale vogel- en vissterfte in de Coenhaven na de illegale dumping van vijftien vaten met het zeer giftige insectenverdelgingsmiddel Endrin. vrijdag 17 De urinoircommissie van de Stadsreiniging pleit bij het stadsbestuur voor het verwijderen van 60 krullen. Wie hoge nood heeft, kan in deze moderne tijden heel goed terecht in cafés of koffiehuis.
vrijdag 24 Chef-dierenverzorger Theo de Vlieger van Artis wordt in de cabaretclub Moulin Rouge aangevallen door een van de twee leeuwinnen waarmee stripteasedanseres Cleopatra Kruiswegt optreedt. Hij was er vanwege de vergunning. Eigenaar Kees Manders weet het slachtoffer te ontzetten.
dinsdag 28 "Die grond is veel te duur voor een papierfabriek", zegt Maup Caransa na aankoop van Papierindustrie Nestelroij-Trompenburg. De productie verhuist naar een industrieterrein elders in de stad. Na sloop van de fabriek komt op het terrein op de hoek van de Amsteldijk en de Trompenburgerstraat een kantorencomplex.
dinsdag 28 Na een jaar proefnemingen voert Amsterdam als eerste gemeente de plastic huisvuilzak in, voorlopig alleen in de Westelijke Tuinsteden.

December 1967
vrijdag 1 Het tekort op de gemeentelijke begroting voor 1968 bedraagt f 94 miljoen, een record. B&W vreest dat het oploopt tot boven de f 100 miljoen. zondag 3 Zeven jongens weten na het neerslaan van een bewaker te ontsnappen uit het Lloyd Hotel, de jeugdgevangenis aan de Oostelijke Handelskade.
maandag 4 Wethouder Guus Hamm steekt om kwart over vier 's nachts het laatste restje stadsgas uit het GEB-gasleidingnetwerk aan, waarna ook de laatste twee stadssecties worden aangesloten op aardgas.
maandag 11 De 12.000 toeschouwers van de Zesdaagse van Amsterdam in de RAI worden tussen de wielerwedstrijden vergast op demonstratiewedstrijdjes door judoka Wim Ruska en bokser Bep van Klaveren.
vrijdag 22 De Amsterdamse schaatser Ernst Beets, afgelopen zaterdag nog derde op de 500 meter tijdens het Nederlands kampioenschap, wordt na een positieve dopingtest door de KNSB geschorst.
dinsdag 26 Tientallen boze Jordanezen bellende de Vara over het televisiestuk De Jordaan, gebaseerd op de toneelbewerking die Herman Bouber maakte van Israël Querido's vierdelige epos over de wijk. Ze storen zich aan het beeld van een dronkenmans- en hoerenbuurt.

Donderdag 7 december 1967

Amerikaanse verkeersprofessor lanceert omstreden wegenplan
Geen metrolijn, zoals de dienst Publieke Werken wil, maar een stadsspoornetwerk in combinatie met een sneltramnet. En om te beginnen de aanleg van zes 'citywegen' vanaf de snelwegen naar het centrum. Geef de stad een kans heet het rapport van de Amerikaanse verkeers- en stedenbouwkundige David. A. Jokinen over oplossingen voor de verkeersproblematiek in onder meer Amsterdam. De eerste twee 'citywegen' tekent hij dwars door de Kinkerbuurt en de Pijp: die twee wijken moeten worden gesloopt.
Burgemeester Ivo Samkalden reageert furieus: "Een frontale aanval op de bestaande plannen van Amsterdam!" Ingenieur De Gier, hoofd van de gemeentelijke afdeling Stadsontwikkeling, gaat nog een stap verder: "Ik zie een beeld voor me van een verpauperde Amerikaanse stad met wonen en werken langs verkeersriolen."
Maar in Het Parool vindt VVD-gemeenteraadslid Hans Gruyters dat het Plan Jonkinen een kans moet krijgen. "Hij laat zien dat de plannen van Publieke Werken – hoe verdienstelijk ook – niet alleenzaligmakend zijn."

 

25 JAAR GELEDEN

 

November 1992

zondag 9 In afwachting van een definitief monument voor de Bijlmerramp wordt er rondom een boom 'die alles zag' een tijdelijke gedenkplaats ingericht.
woensdag 11 In Artis drukt nijlpaardmoeder Tanja haar net geboren jong dood. Niet voor het eerst en daarom was Tanja aan de prikpil. Tevergeefs.
zondag 15 In Paradiso worden in een kooi enkele tientallen losse wapens uit Oost- en West-Europa geëxposeerd die worden gebruikt in de burgeroorlog in Bosnië, Kroatië en Servië.
woensdag 18 De Amsterdamse politie huurt voor f 100.000,- de Amerikaanse managementgoeroe Tom Peters in om een workshop te geven aan het hogere management over meer verantwoordelijkheid geven aan de basis.
donderdag 19 Honderd gemaskerde actievoerders van de Anti Fascistische Aktie Amsterdam verstoren in Hotel Slotania een bijeenkomst van de extreem-rechtse Centrum Democraten.
vrijdag 20 De dienst Riolering luidt de noodklok nu steeds meer kattenbezitters de inhoud van hun kattenbak door het toilet spoelen. Het grit blijft op de bodem van rioleringsbuizen liggen, waardoor het riool versteent.

December 1992
vrijdag 4 Het wijkcentrum van stadsdeel De Baarsjes wil dat het politiewijkteam Mercatorplein een speciale eenheid formeert om de drugsoverlast in de buurt te bestrijden. "Als de politie niets doet, stoppen de bewoners met hun pogingen om de leefbaarheid van de buurt te verbeteren."
woensdag 9 Coffeeshop The Bulldog treft een financiële schikking met de Berlijnse student die vorig jaar juli een dwarslaesie opliep tijdens 'schermutselingen' met twee personeelsleden.
maandag 14 Bewoners van de Watergraafsmeer dienen uit vrees voor het vrijkomen van radioactiviteit bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een bezwaarschrift in tegen de vergunning voor de deeltjesversneller in kernenergie-instituut Nikhef.
dinsdag 15 Het Horeca Interventie Team valt 21 horecazaken binnen. Politie, douane en belastingdienst zijn vooral geïnteresseerd in het doen en laten van de eigenaren, die worden verdacht van belastingfraude, handel in harddrugs of vuurwapenbezit. De Vreemdelingenpolitie zet 37 illegale vreemdelingen met een strafblad direct het land uit.

woensdag 29 "Sterilisatie van dit soort grote dieren is nooit eerder gedaan," jubelt de woordvoerder van Artis na het steriliseren van nijlpaard Joop, een wereldprimeur.

Maandag 2 november 1992
Groep Joegoslavische zigeuners ongewenst bij de Gaasperplas
Een groep van 37 zigeuners die het afgelopen weekeinde is neergestreken op de parkeerplaats bij de Gaasperplas, moet van de politie vertrekken. Naar eigen zeggen zijn ze ontvlucht aan het oorlogsgeweld in Joegoslavië na een zwerftocht door Italië, Frankrijk en België in Amsterdam beland. "Het enige wat we willen is een vaste plek tot het daar weer rustig is", zegt hun woordvoerder. Politiek asiel aanvragen is geen optie, omdat de groep dan uit elkaar zou vallen. En daar voelen ze niets voor.
De groep vindt uiteindelijk een plek op Camping Zeeburg en groeit daar aan tot 65 personen. Maar als een televisiekijker uit Scheveningen in het NOS-Journaal zijn gestolen caravan herkent, is de maat vol voor de campingbaas. "Van die mensen heb ik geen last, maar ik wens geen gestolen waar op mijn camping." Het stichtingsbestuur van de camping denkt er echter anders over: de zigeuners moeten als gewone campinggasten worden behandeld, met alle daaraan verbonden rechten en verplichtingen. Bestuurslid J. Loose: "Dat de caravan waarin de familie woonde was gestolen, was die mensen niet bekend."

 

50 en 25 jaar geleden: Oktober 1967 en Oktober 1992

50 JAAR GELEDEN

Oktober 1967

 

maandag 2 Op de IJdoornlaan wordt de eerste paal geslagen voor de bouw van het gereformeerde bejaardentehuis De Kimme.
dinsdag 3 De 31-jarige Margrieta V.-P. krijgt drie maanden gevangenis voor haar strooptocht door Amsterdamse winkels en warenhuizen en de mishandeling van een Hema-medewerker.
maandag 9 De Amsterdamse politieagenten zijn ontevreden over het uitblijven van een toeslag voor wisseldiensten, zoals andere ambtenaren die vorig jaar al kregen.
Op de teach-in over de toekomstige Amsterdamse binnenstad vaart architect Aldo van Eyck uit tegen gemeenteraad: "De boertjes, communistjes, christelijke-historiesjes en PvdA'tjes: het is één grote koekoeksclan tegen de vraag om iets meer speelruimte!"
woensdag 11 Drie met stenguns gewapende mannen maken f 100.000,- buit bij een overval op een bestelwagen van Van Gend en Loos achter het Centraal Station. Ze weten te ontkomen, ondanks grootscheepse politieinzet.
maandag 16 Agenten van bureau Mosveld houden zeven jongeren uit Disteldorp aan die zondagavond een buschauffeur van lijn 32 hebben mishandeld.
dinsdag 17 Een zware storm van windkracht 12 teistert ook Amsterdam. Tientallen ontwortelde bomen vallen op auto's en bovenleidingen van de tram. Op het August Allebéplein gaat een noodwinkel De Gruyter eraan. Het water van het Buiten-IJ wordt 2.40 meter beneden het gewone peil weggeblazen, waardoor er in de Oranjesluizen geen schepen kunnen worden geschut.
donderdag 19 Amsterdam krijgt de komende drie jaar extra politiebijstand: 120 marechaussees en 150 agenten.
Een karabijnschutter van de politie maakt op de Cruquiuskade een bruut einde aan het vrijheidsavontuur van een uit het gemeentelijk abattoir ontsnapt varken.
vrijdag 20 Vandaag is er geen autoverkeer op het Rembrandtplein vanwege de feestelijke opening van de winkelgalerij van Maup Caransa met 32 boetieks, een pannenkoekenrestaurant en saunabaden.
zondag 22 Meer dan 10.000 mensen nemen deel aan een stille tocht tegen de oorlog in Vietnam.
maandag 23 De Sint Olofskapel op de kop van de Zeedijk wordt door de Friesch-Groningsche Hypotheekbank geschonken aan monumentenvereniging Hendrick de Keyser, die de middeleeuwse kapel met bijbehorende huisjes wil restaureren.
dinsdag 24 De 19-jarige Engelsman Charles O'Conner, die op 10 september tijdens een vakantie in Amsterdam was betrokken bij een vechtpartij in een café aan de Zeedijk, overlijdt in het Wilhelmina Gasthuis.

Zaterdag 7 oktober 1967
Co Prins wil spelen voor Blauw-Wit
Begin oktober meldt oud-Ajacied Co Prins zich bij de voetbalclub Blauw-Wit. De temperamentvolle speler en voormalig international kocht zich twee jaar geleden vrij van Ajax, waarna hij bij de Pittsburgh Phantoms als eerste Nederlandse voetballer op Amerikaans avontuur ging. Zijn contract loopt pas over drie jaar af, maar hij wil niet meer terug naar de VS, ook al heeft hij in Pittsburgh inmiddels gezelschap gekregen van Theo Laseroms en Cees Groot. Op de foto zitten Prins en Groot (wit T-shirt) naast elkaar. Prins woont nu weer met vrouw en kind in zijn oude woning aan de Ceintuurbaan. Blauw-Wit, drie jaar geleden gedegradeerd naar de eerste klasse, is blij met zijn interesse. Probleem is alleen dat alle Nederlanders die uitkomen in de niet-erkende Amerikaanse National Professional Soccer League door de KNVB levenslang zijn geroyeerd. Prins is hoopvol, maar bondsbestuurder M.J. Jansen geeft hem weinig kans: "Hij is uitgekomen in een competitie van een verboden bond." De KNVB zal inderdaad geen toestemming geven, het levenslange royement wordt pas juni 1968 opgeheven. Co Prins komt daarna nog uit voor MVV, Vitesse en Helmond Sport, en opent vervolgens een kroeg in Antwerpen. Hij overlijdt in 1987.

 

25 JAAR GELEDEN

Oktober 1992

 

donderdag 1 Er komt een gemeentelijke kwaliteitsgids voor basisscholen, zodat ouders beter een een schoolkeuze kunnen maken voor hun kinderen.
vrijdag 2 Stadsdeel Oost wil de groei van het aantal coffeeshops een halt toeroepen: er mogen geen nieuwe meer worden geopend.
Goedkope huurwoningen zijn steeds schaarser, de Gemeentelijke Dienst Herhuisvesting luidt de noodklok.
zaterdag 3 Ondernemers op Sloterdijk eisen een verbod op de wekelijkse houseparty's in een loods op het industrieterrein Portsmuiden.
zondag 4 18:35 Een Boeing 747 van El Al stort neer op de flats Groeneveen en Klein-Kruitberg in de Bijlmermeer.
dinsdag 6 De politie arresteert drie mannen voor plundering in flats op de plek van de Bijlmerramp. Manager J. Jongman van de Amsterdamse Poort ontkent dat er zondagavond in het winkelcentrum is geplunderd.
vrijdag 9 Enkele gedetineerden in de Amsterdamse huizen van bewaring krijgen strafonderbreking om familie of kennissen bij te staan die betrokken zijn bij de Bijlmerramp.
Op de Scholengemeenschap Reigersbos is de situatie "zeer licht ontvlambaar", door het gerucht dat een leerling zou hebben gezegd dat het goed is dat er zo veel Surinaamse slachtoffers bij de vliegramp zijn gevallen. Om een massale vechtpartij tussen leerlingen en jongeren uit de Bijlmermeer te voorkomen, vraagt de directie inzet van de Mobiele Eenheid.
dinsdag 13 De Zweedse vastgoedmagnaat Lars Magnusson trekt zich terug uit het project Larmag-toren en verkoopt de bouwgrond, maar volgens de gemeente staat de bouw in Sloterdijk van Europa's hoogste kantoortoren – 230 meter – niet op het spel.
donderdag 15 De Asva-fractie blokkeert het voorstel om aan voormalig hoofdredacteur Jérôme Heldring van NRC Handelsblad het eredoctoraat van de Universiteit van Amsterdam te verlenen, vanwege zijn "dubieuze staat van dienst" en "ontzettend rechtse, moralistische en conservatieve gedachtengoed".
dinsdag 20 De Raad van State oordeelt dat het Centraal Bestuur voor de Arbeidsvoorziening (CBA) ten onrechte de werkvergunningen voor 23 Poolse verpleegsters aan de Vrije Universiteit heeft geweigerd.
maandag 26 Bij een inval in een illegaal naaiatelier aan de Mt. Lincolnweg in Amsterdam-Noord worden 40 illegalen aangehouden, afkomstig uit India, Pakistan en Turkije.
vrijdag 30 Een scharensliep rekent voor het slijpen van enkele beitels, boren en zagen bij de GVB f100.000,-. Zigeunerkoning Koko Petalo bemiddelt een schikking van f 65.000,-.

Donderdag 8 oktober 1992
Boekenvervalser op heterdaad betrapt
Dankzij een oplettende bibliothecaris kan de man worden ingerekend die drie kostbare boeken uit de collectie van de Universiteitsbibliotheek had vervangen door goedkope kopieën. De bibliothecaris ontdekte de omwisseling al in het voorjaar, waarna doorspitten van de administratie de naam van een verdachte opleverde. Er werd besloten geen huiszoeking te doen, vanwege de kans dat de boeken al waren doorverkocht, en af te wachten tot hij opnieuw langskwam.
Op 8 oktober is het zover. De man meldt zich bij de bibliotheekbalie en wil een kostbaar werk inzien. Als na afloop het titelblad blijkt te zijn verwijderd, volgt huiszoeking, waarbij de drie gestolen boeken worden aangetroffen. "Ik wilde een reserve aanleggen voor mijn oude dag", is het verweer van de boekendief.
"Alleen een kenner kan het onderscheid zien tussen de kostbare pronkstukken en de goedkope facsimile-uitgaven", legt de bibliothecaris uit. "Hij heeft zijn kopieën een authentieke uitstraling gegeven door ze te voorzien van titelbladen uit de originele versies." De drie teruggevonden werken zijn Thresoor der Zeevaert (1592), De Ongeluckige Voyage van't Schip Batavia nae den Oost-Indien (1647) en I quatro libri dell' architettura (1581). De gezamenlijke waarde is f 490.000,-.

50 en 25 jaar geleden: September 1967 en September 1992

50 JAAR GELEDEN

September 1967

 

vrijdag 1 Taxichauffeur H. Teunissen heeft zijn voertuig grotendeels knalgeel gespoten. "In veel buitenlandse steden zijn de taxi's al felgekleurd", zegt hij. De Amsterdamse Taxicentrale reageert terughoudend: "Dit werkt alleen met een uniforme kleur. Als we allemaal wat gaan bedenken schieten we natuurlijk nog niets op."
zondag 3 In hetzelfde peeskamertje aan de Oudezijds Achterburgwal waar ruim vier jaar geleden de 18-jarige prostituee Sonja Kulsdom-Van der Meijden werd gewurgd, wordt in de vroege nacht haar collega Barbara van Eng (28) om het leven gebracht.
vrijdag 8 Na jarenlange klachten van buren verwijdert Bouw- en Woningtoezicht meer dan 40 katten uit een woning aan het Meidoornplein .
dinsdag 12 "Ik ben uitverkocht", reageert juwelier Meijerson van de Regulierbreestraat als hij ontdekt dat zijn zaak de afgelopen nacht vrijwel geheel is leeggeroofd.
woensdag 13 De 17-jarige damkampioen Ton Sijbrands arriveert op het Centraal Station uit het Italiaanse Livorno, waar hij het internationale damtoernooi Coupe d'Europe op zijn naam heeft geschreven. "Nu wil ik een bluesband oprichten en wat muziek gaan maken."
vrijdag 15 "Twee jaar geleden hebben we het ook al eens meegemaakt", zegt mevrouw Tinie Henger van het hoekhuis Lijnbaansgracht / Lauriergracht. Een op de brug geparkeerde vrachtwagen beladen met hout is door de handrem geschoten en met een klap tegen de gevel tot stilstand gekomen.
dinsdag 19 Draaiorgelspeler Jan de Wit en oprichter van de Pierementspartij heeft trekt als eerste een gemotoriseerde draaiorgel.
woensdag 20 Vier weken na aankomst in Artis maakt het 7-jarige olifantje Suseela haar eerste wandelingetje door de buurt. Ze moet erg wennen aan het stadsverkeer en de geluiden.
zaterdag 23 Wethouder Wim Polak onthult op de hoek Marnixstraat/Westerstraat het standbeeld De Volksvrouw, gemaakt door de in de Tweede Wereldoorlog omgekomen communistische verzetsman Henk Henriët.
dinsdag 26 De elfjarige Peter Porsius beleeft zijn jongensdroom als hij na school door Johan Cruijff wordt opgehaald voor een partijtje voetbal in het kader van TROS-televisieprogramma Kleine mensjes hebben grote wensjes.
donderdag 28 Amsterdam heeft als eerste arrondisment in Nederland een vrouwelijke officier van justitie in de persoon van mr. A.H. de Vries.

Maandag 11 september 1967
Commotie rondom introductie conducteurloze tramwagen
De nieuwe tramlijn 27 van het Surinameplein naar het Centraal Station rijdt zonder conducteur – een noviteit. Ter introductie van het reizen zonder kaartcontrole schrijft het Gemeentelijk Vervoer Bedrijf (GVB) een prijsvraag uit voor een passende naam. De jury kiest uit de 21.000 inzendingen een winnaar: 'De Dievenwagen'. Het levert de twee bedenkers een jaarabonnement op. Juryvoorzitter Simon Carmiggelt bekent dat hij een voorkeur had voor de 'De Weduwe', een "typisch Mokumse naam". Maar ja, alle 140 inzenders een jaar gratis trammen te geven, was wat veel van het goede. GVB-directeur W. Ybema is furieus: "De Dievenwagen is een grove belediging voor de passagiers. Alsof ze zwartrijden op kosten van de gemeenschap." Jurylid (en cabaretière) Marijke Hoving: "De heer Ybema zou dit soort zaken met een beetje meer humor tegemoet moeten treden."
De eerste dag van het nieuwe rijtuig verloopt soepel. Slechts enkele passagiers hebben bij het in- en uitstappen moeite met het vinden van het rode knopje voor het openen van de tramdeuren. In de volksmond gaat de tram overigens 'De bloedneus' heten – de foto vertelt waarom.

 

25 JAAR GELEDEN

September 1992

 

woensdag 2 Op het stadhuis worden de eerste cursusmappen Oriëntatie op Nederland uitgereikt aan de deelnemende imams. Hans Blomsma van de Stichting Hulpverlening Marokkaanse Jongeren ziet er weinig nut in: "Deze imams komen juist vanuit Marokko om ervoor te zorgen dat landgenoten niet te veel vernederlandsen."
donderdag 3 Strikte eisen aan de homobars met darkrooms en sauna's moeten de toename stoppen van het aantal seropositieven, zegt G&GD-hoofd Roel Coutinho. vrijdag 4 Het lukt de GVB niet om de reizigersklachten fatsoenlijk af te handelen, zo'n 10.000 per jaar, oordeelt de gemeentelijke ombudsman.
woensdag 9 Een New Yorkse advocaat gaat voor de gemeente onderzoeken of een schadeclaim tegen de Amerikaanse restaurateur Daniel Goldreyer zinvol is, nu zeker is dat hij Who's Afraid of Red, Yellow and Blue van Barnett Newman (Stedelijk Museum) met een verfroller heeft overgeschilderd.
vrijdag 10 Bordeelbaas Theo Heuft van Yab Yum is tevreden over de respons op een personeelsadvertentie in het Leidse universiteitsblad Mare voor "mooie meisjes met hersens".
maandag 14 Stadsdelen moeten tegen hoge premies geld lenen op de kapitaalmarkt voor onderhoud van straten en wegen. Ze hebben te weinig geld gekregen van de gemeente.
donderdag 17 Cineac hoopt met de 'riksbioscoop' het publiek weer naar de film te krijgen: f 2,50 voor een doorlopend draaiende film.
vrijdag 18 Tot teleurstelling van het gemeentebestuur en de deelraad Zuid verklaart Cultuurminister Hedy d'Ancona het Olympisch Stadion op grond van cultuurhistorische, architectonische en stedenbouwkundige aspecten tot rijksmonument.
maandag 21 Het AMC zet een particuliere bewakingsdienst in om verpleegkundigen na de laatste avonddienst in groepjes naar het metrostation te begeleiden, vanwege de recente reeks straatovervallen.
dinsdag 22 De waarde van woningen in Amsterdam is in de afgelopen vijf jaar met gemiddeld 55% gestegen.
woensdag 23 De verkeerspolitie wil dat de taximeter onder de IJkwet komt. Taxichauffeurs stellen steeds vaker overdag bij buitenlandse passagiers op de meter stiekem het duurdere nachttarief in.
donderdag 24 Het probleem van de illegale confectieateliers in de stad loopt uit hand. Justitie heeft aanwijzingen dat de georganiseerde misdaad er steeds meer bij betrokken is.
maandag 28 Op de Nieuwendijk komt een 23-jarige Duitse toerist om het leven bij een gewelddadige overval door twee Franssprekende straatrovers.

Dinsdag 29 september 1992
Veiling inboedel Gerardus Majellakerk
Na 66 jaar sluit deze maand de Gerardus Majellakerk. (Op de tekening van Max Nauta uit 1934 is de rooms-katholieke koepelkerk in de Indische Buurt acht jaar.) Vandaag is het er bomvol. Handelaren bezetten de kerkbanken tijdens de veiling van de inventaris. Religieuze voorwerpen zijn gewild. Pastoor Joop Stam ziet lijdzaam toe hoe het monumentale kerkorgel voor f 20.000,- wordt afgeslagen. "Het is heel pijnlijk. Ook al weten we al een hele tijd dat het gebouw door teruglopend kerkbezoek te groot is geworden." De Groningse horecaondernemer Henri van Wermeskerken hoop wat spullen op de kop te tikken voor een nieuw Italiaans restaurant, de Sixtijnse Kapel. "Het moet een gewijde sfeer krijgen." Verzamelaar van heiligenbeelden Gerbrand Visser wil een bod doen op een olieverfschilderij van Maria met kind. Maximaal f 600,-. Het doek, een kopie van de Italiaanse meester Grimaldi, gaat weg voor f 4250,-. Een bejaarde bezoekster kan het niet bevatten: "Ik laat hier een stukje van mijn leven achter, voor dat altaar ben ik getrouwd en mijn kinderen zijn hier gedoopt. Straks verkopen ze het bed van de pastoor nog."

50 en 25 jaar geleden: juli/augustus 1967 en juli/augustus 1992

50 JAAR GELEDEN

Juli 1967


zondag 2 Terwijl de Israëlische Amsterdammer Shmuel Garmy als opgeroepen tankcommandant aan de Syrische grens vecht in de Zesdaagse Oorlog, slaan inbrekers hun slag in zijn munt- en postzegelwinkel aan het Rokin.
maandag 3 Prinses Beatrix en prins Claus plaatsen een minuscuul bruidspaartje voor de kerkdeurtjes van de Amsterdamse Westerkerk in Madurodam.
maandag 10 Het Amsterdamse gerechtshof gaat drie agenten vervolgen voor mishandeling van de 23-jarige student Bob Bermond op 19 maart bij de opening van een fototentoonstelling over gewelddadig politieoptreden op de trouwdag van Beatrix en Claus.
dinsdag 11 Een bewoner van de Marcusstraat vind een lijk onder de gootsteenkast in het huis van de afwezige buren. De dode is volgens de recherche de "vroegere zeeman, zich de laatste tijd kunstschilder noemende" 32-jarige A. Negenman, "die bekend staat als zwerver."
donderdag 20 Vanuit Café 't Mandje op de Zeedijk vertrekt onder grote belangstelling de rouwstoet voor de zondag op 65-jarige overleden, legendarische cafébaas Bet van Beeren. Vriendin Heintje Gerber: "Iedereen hield van d'r omdat ze zo ruw en zo grof was en toch zo goed."

Augustus
 1967


woensdag 2 Bij werkzaamheden aan de IJtunnel loopt een duikerklokinstallatie onder water, kantelt en sleurt een ponton mee. De vijf ingenieurs worden gered.
zondag 6 Ajax handhaaft de verhoogde entreegelden voor het komend seizoen, terwijl er een ministerieel onderzoek loopt naar de collectieve prijsafspraak in de eredivisie.
Vrijdag 11 Op hoek Stadionweg / Diepenbrockstraat komt de 65-jarige haringhandelaar P.C. Zuiver om het leven als hij de bocht te scherp neemt en onder zijn omslaande driewielige haringkar terechtkomt.
maandag 14 Bij Tuschinski vertrekt de rouwstoet van de vorige week in New York overleden musicus en journalist Max Tak, in de vooroorlogse jaren dirigent van het bioscooporkest.
zaterdag 19 De 30-jarige Surinaamse lasser P.J.A. vlucht het politiebureau Warmoesstraat in nadat hij op de Nieuwendijk de 32-jarige boekbindster Petronella Witte heeft doodgestoken. Een groep jonge ooggetuigen wil hem lynchen.
maandag 28 In een woning in de Fagelstraat wordt het gedeeltelijk ontklede lijk aangetroffen van de Indische Nederlander A. Souman (41). De kantoorbediende is door wurging en slagen op het hoofd om het leven gebracht. De recherche vermoedt een lustmoord.


Zondag 6 augustus 1967
Hippies bieden 'pappie' Samkalden vredespijp aan
In het Vondelpark tekenen honderden hippies op de wekelijke love-in een brief aan de nieuwe burgemeester 'pappie' Ivo Samkalden. Ze nodigen hem uit "een vredespijp, gevuld met kostelijke marihuana" te komen roken. De jongeren willen ook zijn toestemming om bij regen hun activiteiten te verplaatsen naar de lege schuilkelder onder de Vondelbrug. Als het even kan met kosteloos gebruik van gas en elektra voor het bereiden van gratis uit te delen maaltijden, net als in de hippiehoofdstad San Francisco.
Deze zondag is er slechts limonade aangemaakt in de nabijgelegen fontein voor het American Hotel. Enkele dapperen laven zich met de uitgedeelde rietjes aan de openbare limonadebron. In het Vondelpark zelf worden gedichten voorgedragen, bloemen geplukt en hasjkoekjes gebakken. Groepjes jongeren spelen zakdoekje leggen. Als gastspreker Eugene een tirade begint tegen de aanwezige Duitse toeristen, roepen toehoorders hem tot de orde: "Lief wezen, lief wezen!" De politie houdt de boel in de gaten vanuit een rondrijdend busje. Tot groot verdriet van de hippies zetten de agenten geen stap in het park. Ze hadden de agenten graag bloemen in het haar gestoken en willen omhelzen.

 

25 JAAR GELEDEN

Juli 1992


zondag 5 Bij een schietpartij op de Nieuwmarkt komt een 35-jarige Chinees om het leven.
zaterdag 11 Een rondvaartboot vol naakte passagiers baart opzien: filmopnamen voor Summer in Holland, van de naturistenvereniging Vrienden Randstad Natuur. Politieagenten blazen kushandjes naar de vrouwelijke leden van de filmcrew.
woensdag 15 Het Tropenmuseum maakt de koop ongedaan van twee Boeddhabeelden, die vorige maand voor f 30.000,- gulden zijn gekocht bij veilinghuis Christie's. Ze zijn vals.
donderdag 16 Wethouder Jeroen Saris wil nagaan of de Noord-Zuidlijn deel kan uitmaken van een spoorverbinding tussen de Haarlemmermeer en Purmerend.
zondag 19 Amsterdam redt het internationale Aidscongres als de beoogde locatie Boston op het laatste moment afvalt door de Amerikaanse inreisbeperkingen voor aids- en hiv-patiënten.
maandag 20 "Seks is een van God gegeven genot", weet filmdiva Elizabeth Taylor, in de Beurs van Berlage bij de opening van de Aids Memorial-tentoonstelling Quilts for Life.
zondag 26 In het Vondelpark stuurt de politie alle handelaren, straatartiesten en waarzeggers weg na klachten van omwonenden over overlast door illegale straathandel rondom de zondagse zomerconcerten in het Openluchttheater.

Maandag 6 juli 1992
Verscherpte controles metrostations tegen drugsoverlast
De metrostations blijven een broedplaats van overlast door zwartrijders en drugsgebruikers als er niet meer geld komt voor controle, zegt GVB-directeur Ben Smit. "Er zijn wel maatregelen genomen, maar die zijn volstrekt onvoldoende om de groeiende overlast terug te dringen." Hij verdedigt zijn personeel, dat er dagelijks mee te kampen heeft.
Vorige week hielden GVB'ers een 'schoonveegactie' op alle metrostations tussen het Centraal Station en de Wibautstraat. De meeste gemeenteraadsleden oordelen er mild over. "In eerste instantie dacht ik zelfs hoera!", aldus PvdA-raadslid Duco Stadig, "Eindelijk personeel dat hart heeft voor de zaak."
Het GVB begint vandaag met een verscherpte kaartcontrole bij alle ingangen van het metrostation Centraal Station; drie 'veegploegen' reizen heen en weer tussen alle ondergrondse metrostations. Een dag later volgt een gezamenlijke actie van de politie en het GVB op metrostation Wibautstraat. Politiechef Peter Damkat van het wijkteam 's Gravesandeplein wil doorgaan tot alle junks en drugsdealers het metrostation mijden. Hulpverleners vrezen intussen voor een nieuwe golf van jonge heroïneverslaafden als gevolg van de sterk gedaalde heroïneprijs.

Augustus
1992


maandag 3 "Oh jeetje, ben ik nu een bekende Nederlander?", wil de Amsterdamse atlete Ellen van Lange weten van de Nederlandse sportjournalisten na haar gouden 800 meterrace op de Olympische Spelen van Barcelona.
woensdag 5 Helena Kok-Polder, beter bekend als Tante Leen, overlijdt op 80-jarige leeftijd.
vrijdag 7 De NS plaatst bomvrije bagagekluizen op het Centraal Station om het risico op terroristische aanslagen te beperken.
maandag 10 Slechts een stuk of honderd sportfans komen opdagen bij de huldiging van de Amsterdamse deelnemers aan de Olympische Spelen. Atletieklegende Fanny Blankers-Koen: "Wel een beetje kaal."
donderdag 20 Stadsdeel De Baarsjes gaat de overlast rond het verpauperde Mercatorplein te lijf met stadswachten, wijkagenten, buurtconciërges, huismeesters en een klachtentelefoon. Wijkwethouder Marie-Louise Boel: "Het is vijf voor twaalf!"
donderdag 27 Winkelcentrum Magna Plaza in het voormalige hoofdpostkantoor aan de Nieuwezijds Voorburgwal opent vandaag.
zaterdag 29 De Amsterdamse meidoorns worden bedreigd door de larve van de perenprachtkever, die er al honderden heeft geveld. Een proef met een biologisch bestrijdingsmiddel is mislukt.