25 & 50 jaar geleden

25 & 50 jaar geleden: juli-augustus 1990 en juli 1965

Dinsdag 13 juli
Politie faalt in optreden tegen mannelijke tippelaars
Sinds de sluiting van de openbare urinoirs op de Postzegelmarkt en de Munt is de krul bij de Raamsteeg op het Singel een favoriete afwerkplek van mannelijke prostituees geworden. Sigarenwinkelier W.M. van Elwe (hoek Heisteeg, iets verder) heeft er goed het oog op. "Ik heb niets tegen homoseksuelen, er komen er genoeg in mijn winkel, maar ik word gek van die brutale knapen die doen alsof zij in deze buurt de baas zijn."
Na een serie vrijspraken in rechtszaken treedt de Amsterdamse politie niet meer op tegen mannelijke prostituees. De jurisprudentie is toegespitst op 'publieke vrouwen' waarvan "redelijke wijze kan worden aangenomen dat het hun broodwinning is". Bij hun mannelijke collega's is dat een stuk lastiger, zegt hoofdinspecteur J.C. de Rhoodes van de zedenpolitie. "Er komen wel meer en meer schandknapen, vooral in de zomermaanden wanneer veel buitenlandse homoseksuelen naar Amsterdam trekken. Maar het zijn steeds anderen. En je moet als politieman zien dat er geld wordt gegeven." Collega-inspecteur H.J. Terhaar: "De rechterlijke macht wil meer bewijzen hebben, maar waar haal ik die vandaan?"

JULI 1965


vrijdag 2 De politie jaagt tot diep in de nacht op groepjes jongeren die het centrum volplakken met pamfletten tegen de rijtoer van kroonprinses Beatrix en haar verloofde Claus von Amsberg morgen. Vijftien plakkers, onder wie weekbladredacteur Joop van Tijn, student Bram de Swaan en columniste Renate Rubinstein, krijgen een proces-verbaal.
zondag 4 Beroepswielrenner Joop Captein (28) schiet na een ruzie over een vrouw de 37-jarige cafébaas L.F. van Ingen neer. Het slachtoffer wordt in het ziekenhuis een been afgezet.
woensdag 7 Amsterdams laatste zilversmederij, het familiebedrijf Helweg uit 1753, sluit de deuren aan de Rozengracht.
donderdag 8 De politierechter veroordeelt de 54-jarige zwerver Peter van der G. na zeven eerdere veroordelingen voor bedelarij tot zes maanden rijkswerkinrichting.
donderdag 15 Sinds het verbod op slag- en steekwapens op 1 juli zijn 381 stiletto's, 159 valmessen, 43 boksbeugels, 51 ploertendoders en zeven 'geheime' wapens ingeleverd.
Familie van de anderhalve week geleden neergeschoten cafébaas Van Ingen gooit wielrenner Joop Captein (de schutter) bij een stayerwedstrijd in het Olympisch Stadion van de tribune op de betonnen wielerbaan.
woensdag 21 Op Kattenburg start de Sanitaire Dienst van de GG en GD een groot offensief tegen ratten. Inspecteur Niesthoven: "De Katttenburgers hebben op het ogenblik al zo veel overlast door de sanering, elke rat is er een teveel."

JULI 1990


woensdag 4 Het nieuwe Heinekenbier Buckler mag door het ministerie van Volksgezondheid niet worden getapt omdat het door het geringe percentage van 0,8% alcohol te bederfelijk is.
vrijdag 6 Parkeerplaatsen en nieuwe garages moeten uitsluitend bestemd zijn voor "functioneel en essentieel autoverkeer", meent de Kamer van Koophandel. Geen forensen met een auto meer de stad in.
dinsdag 10 De politie arresteert een 33-jarige Amsterdammer op verdenking van betrokkenheid bij de bomaanslag op het kantoor van Iberia aan de Overtoom vorige maand.
donderdag 12 Het gebruik van de kleurstof Methyleen Blaauw bij vruchtwaterpuncties heeft in de loop der jaren bij achttien baby's in het AMC darmverkleving veroorzaakt.
maandag 16 Ondanks het besluit uit 1984 tegen nieuwe woonboten zijn er honderden illegale woonschepen bijkomen in Amsterdam.
vrijdag 20 De Amsterdamse rechtbank start een onderzoek naar het gebruik van azijnzuur bij zelfmoord binnen de Surinaams-Hindoestaanse gemeenschap.
zaterdag 28 Ajax dreigt met de bouw van een nieuw stadion in de Watergraafsmeer als de gemeenteraad niet akkoord gaat met een stadion in Zuidoost.

AUGUSTUS 1965

zaterdag 7 De Politie knuppelt op het Spui een provohappening rond het Lieverdje uiteen. Er worden zeven deelnemers gearresteerd.
woensdag 11 Door onbekende oorzaak loopt een deel van de IJtunnel in aanbouw onder water.
donderdag 12 Amsterdam overweegt zich officieel kandidaat te stellen voor de organisatie van de Wereldtentoonstelling van 1975.
vrijdag 13 Bewoners van de Czaar Peterstraat klagen over wegrottende kadavers van zwerfkatten op de binnenplaatsen van woningen.
woensdag 18 Weekblad Vrij Nederland onthult dat de politie op verzoek van het Rijksmuseum de nachtelijke insluiping door een dronken student van zeer goede komaf heeft verzwegen. Hij was binnengedrongen met ladders die na restauratiewerk waren blijven staan.
vrijdag 20 Een jonge leeuw uit Artis op weg naar Pakistan wordt bij een tussenlanding in Londen dood aangetroffen.
woensdag 25 In het water van de Jacob van Lennepkade wordt een aluminium koffer gevonden met een verminkt lijk.

AUGUSTUS 1990


woensdag 1 Amsterdam is het centrum voor het opnemen van 'snuff movies', waarin kinderen seksueel worden misbruikt en vervolgens omgebracht, zegt een Engelse organisatie voor weggelopen kinderen.
donderdag 2 Tiny Carmiggelt–de Goey, de weduwe van Simon Carmiggelt, overlijdt op 77-jarige leeftijd.
woensdag 8 De politie rolt een uiterst gevaarlijke jeugdbende op, verantwoordelijk voor tientallen gewapende overvallen op hotelportiers en straatberovingen. Rechercheur Rob Bloos: "Ze zijn allemaal stevig aan de coke, hebben geen enkel vooruitzicht behalve de criminaliteit."
woensdag 15 Gebouw Odeon (Singel 460) wordt door een felle brand zeer zwaar beschadigd. Herstel zal circa f 3,- tot f 4,- miljoen vergen.
vrijdag 17 In Amsterdam-Noord start de sloop van studentenflat De Zilverberg, ook bekend als 'Jumping Amsterdam' door het groot aantal zelfmoorden. Na de sloop komen hier 163 woningen.
vrijdag 24 Het pretentieuze uitgaanscentrum De Wereld aan de Nieuwezijds Voorburgwal sluit na 2,5 maand de deuren. Het beoogde publiek van zakenlieden en 'creatieven' blijft weg.

25 & 50 jaar geleden: mei 1990 en 1965

50 JAAR GELEDEN 1960

Maandag 10 mei
Amsterdamse student wint ruimtecursus in Verenigde Staten
 “Het was natuurlijk wel de tijd van het Apolloproject”, zegt Theo Kristel (69) als hij herinneringen bovenhaalt aan zijn ruimtevaartcursus in de Verenigde Staten. Vier jaar vóór de eerste maanreis wordt de negentienjarige Amsterdamse student samen met 58 gelukkigen, voornamelijk Amerikanen, uitverkoren voor een cursus van vijf weken rondom het Amerikaanse ruimtevaartprogramma van NASA. Hij studeert dan al een klein jaar in de buurt van Los Angeles. “Ik had in het eindexamenjaar op het Barlaeus Gymnasium een Amerikaanse studiebeurs gewonnen. Net als iedereen kende ik Amerika tot dan toe alleen uit de populaire films.”
Tijdens de cursus bezoekt hij vele locaties. Cape Canaveral, thuishaven van het Kennedy Space Center, bijvoorbeeld. “Ik had me bijna verslapen voor die excursie. Fascinerend hoor om per vliegtuig over zee aan te komen vliegen.” Ook de computers in controlecentrum Houston staan op zijn netvlies gegrift. “Door een raam mochten we kijken naar het binnenste van het heiligdom. Daar stonden vijf parallel geschakelde, enorme computers.”
Terug in Amsterdam begint Kristel de studie wis- en natuurkunde aan de Gemeentelijke Universiteit. “Al mijn in Amerika behaalde studieresultaten bleken in Amsterdam niets waard.” Heeft hij nog iets overgehouden aan zijn Amerikaanse avontuur? “Jazeker. Ik leerde daar programmeren en heb me in mijn verdere leven veel met computers bezig gehouden. Ook ben ik van Amerikaanse folkmuziek gaan houden. En een hele vervelende hooikoortsallergie is daar ook begonnen.”

maandag 3 “Judo is goed, maar een noodlicht ook”, reageert taxichauffeur C. J. Wilson na twee gewelddadige overvallen op taxichauffeurs. “Ondertussen gaan we door met judolessen, al is dat geen afdoende bescherming.”
dinsdag 4 De Gemeentelijke Middelbare School voor Meisjes wordt omgedoopt in Gerrit van der Veenschool, naar de in juni 1944 gefusilleerde verzetsstrijder. woensdag 5 Tienduizenden Amsterdammers herbeleven de bevrijding van mei 1945 met het verwelkomen op de Berlageburg, Vrijheidslaan en Churchilllaan van tientallen Canadese, Poolse en Franse veteranen.
vrijdag 14 De Engelse prinses Margaret en Lord Snowdon bezoeken de Leidsestraat en de bloemenmarkt aan het Singel. Ze bekijken veel, maar kopen niets. Daarna spoeden ze zich naar de receptie van het gemeentebestuur in het Rijksmuseum.
zondag 16 Wereldkampioen Jan Janssen wordt in het Olympisch Stadion door prins Bernhard gefeliciteerd met zijn eindzege in de Ronde van Nederland.
zaterdag 22 “Hoe zal Amsterdam er uitzien in 1975, in 1985 en in het jaar 2000?”, vraagt Het Parool in de PS-bijlage. De tweeling Robbert en Rudolf Das (36) uit Aerdenhout schetsen een stad met een kruispuntvrije autoweg om het centrum en hoge torenflats met ruime parkeergelegenheden en veel groen in de 19de-eeuwse wijken.
dinsdag 25 Binnenkort vertrekt een schip met Amsterdams leidingwater naar Gibraltar. “Zo goed is de kwaliteit van ons water”, zegt wethouder Frans van Wijck.
woensdag 26 Een explosie in de gasleiding veroorzaakt een groot gat in het wegdek in de noordelijke oprit van de Schellingwouderbrug. “Ik hoorde een gerommel alsof er een vrachtwagen met lege olievaten over de brug reed”, aldus een agent. “Daarna volgde een harde knal.”
dinsdag 25 ’s Nachts worden in modehuis Gerzon in de Kalverstraat twee dronken studenten aangehouden. Ze zijn binnengekomen via de bouwsteiger, maar verdwaald: ze zochten het leegstaande redactiegebouw van de Volkskrant, dat hun vereniging te koop zou zijn aangeboden.
vrijdag 28 Winkeliers van de Haarlemmerdijk en de Haarlemmerstraat willen voor hun steeds populairdere winkelgebied betere straatverlichting, zebrapaden en een parkeerverbod op zaterdagmiddag.
zaterdag 29 Een illuster eindexamenklasje van de Toneelschool geeft in de Stadsschouwburg een ‘openbare demonstratie’ bij hun eindexamen: Rudolf Lucieer, Carol van Herwijnen, Sjoukje Hooymaayer, Krijn ter Braak, Marja Kok en Jeroen Krabbé.


25 JAAR GELEDEN 1990

Maandag 14 mei
Saxofonist Hans Dulfer nieuwe directeur Paradiso
“Waarom ik in hemelsnaam directeur van Paradiso wil worden?” Saxofonist, autoverkoper, columnist en radiopresentator Hans Dulfer hoeft in mei 1990 niet lang over die vraag na te denken. “Dit is iets wat ik altijd al geambieerd heb. Dat klinkt misschien gek, maar ik heb hier op de openingsavond opgetreden”, antwoordt hij in het interview van Fons Dellen in Het Parool.
Hij had de poptempel vanwege een nieuwe sfeer vijf jaar gemeden, maar in 1990 is het weer zijn favoriete uitgaanscentrum. “Dan is het natuurlijk leuk als je daar kunt gaan werken.” Dulfer bruist van de ideeën. “Als ik met mijn muzikanten speel, heb ik ideeën over hoe ik iets wil. Maar als mensen mij iets aangegeven dat beter is, dan stort ik me daar op. Ik denk dat mijn functie bij Paradiso ook zo wordt. Het moet een soort wisselwerking zijn met de staf. En als zo’n wisselwerking op een gegeven moment niet lukt, wat ook kan gebeuren, dan stap ik met een vrolijk gezicht op en ben weg…”
Twee jaar houdt hij het vol. Een slepende controverse tussen staf en bestuur breekt hem op. Hans Dulfer is blij dat hij Paradiso weer kan verlaten, terug de muziek in.

woensdag 2 Eigenaar Christiaan Braun kondigt de sluiting aan van zijn particuliere Museum Overholland aan het Museumplein. Hij is verbolgen over het uitblijven van “enige vorm van medewerking van de gemeente”. Het tijdelijke Van Gogh Village op het Museumplein bij de grote overzichtstentoonstelling in het Van Goghmuseum is de druppel: “een circus”.

vrijdag 4 Het pensioenfonds ABP trekt zich terug uit de ontwikkeling van het KNSM-eiland tot nieuwe woonwijk, vanwege de slechte bereikbaarheid en het gebrek aan winkels.
Vier dagen na Koninginnedag is de binnenstad nog steeds erg vervuild. “Een treurige kwestie,” vindt Gabriëlle Eichholtz van de Vereniging Amsterdam City.
maandag 7 Bedrijven in Zuidoost moeten allochtonen in dienst willen nemen. Alleen met die ‘inspanningsverplichting’ komen ze in aanmerking voor opdrachten van het stadsdeel.
dinsdag 8 In de Frederiksstraat wordt het gebouw gekraakt waar de islamitische basisschool As-Siddieq zich wil vestigen. Politieke partijen, onderwijsgroep Oud-West en buurtbewoners vrezen segregatie. “Wij willen interetnische buurtscholen.”
vrijdag 11 Het Barbizon Hotel trekt f 3 miljoen uit om de Olofskapel (1450) op de Zeedijk te restaureren voor gebruik als congresruimte.
zaterdag 12 Het Arbeidsbureau gaat langdurig werklozen werven voor seizoenswerk op de bollenvelden.
dinsdag 15 300 van de 350 huisartsen in Amsterdam en Diemen worden aangesloten bij een computernetwerk voor de administratie en later ook de uitwisseling van patiëntengegevens.
 donderdag 17 “We kunnen beter gaan bouwen in de Haarlemmermeer of de Bollenstreek, dan in het IJmeer”, meent de vertrekkende directeur Jenno Witsen van de Rijksplanologische Dienst.
vrijdag 18 De Koninklijke Marine wil niet naar Den Helder verhuizen, zoals de Tweede Kamer wil onderzoeken. “Amsterdam is voor ons de centrale sector voor het vervoer van bijzondere diensten.”
dinsdag 22 Honderden binnenstadbewoners uitten op het stadhuis hun ongerustheid over de mogelijke aanleg van een metrolijn van Noord naar de RAI.
donderdag 24 Ajax blijft komend seizoen uitgesloten van Europees voetbal vanwege het staafincident in de wedstrijd tegen Austria Wien vorig jaar september. De nieuwe UEFA-voorzitter Lennart Johansson is teruggekomen op zijn standpunt dat het verbannen van clubs uit de Europese competities geen oplossing biedt voor supportersgeweld.

25 & 50 jaar geleden: April 2015

50 JAAR GELEDEN 
 
April 1965
Maandag 17 april
‘Je beleeft het allemaal weer opnieuw’
“Misschien zou je alles moeten opschrijven, dan zou je misschien wat kwijt raken.” In 1955 ging Ro Corper (overleden in 1995) terug naar Auschwitz. “Toen ik bij het crematorium stond waar ik had gewerkt begon ik te gillen.” Corper was in 1956 medeoprichter van het Auschwitz Comité.
Samen met Lien van der Hoek is zij in april 1965 getuige in het Auschwitzproces tegen enkele kampbeulen bij het Schwurgericht (juryrechtbank) in Frankfurt. Ze delen een hotelkamer. Ro kiest het bed bij het raam: “Ik ben nog altijd bang in afgesloten ruimten.” Lien: “De meesten van ons hebben nog dagelijks angstdromen.”
Uit 22 verdachten moeten de twee Amsterdamse vrouwen de kamparts Franz Bernhard Lucas (1911-1994) aanwijzen. Zij waren destijds in het vernietigingskamp tewerkgesteld bij de kledingsortering voor de gaskamers. “Ik dacht even dat ze me wilden aanvallen”, zegt Ro na afloop van de voorgeleiding. Ze wijst de kamparts, die mensen selecteerde voor de gaskamer, met gestrekte arm aan. Even lijkt het haar dat hij onmerkbaar, instemmend knikt. “Hoe weet u dat de mensen die hij uitzocht werden vergast?”, wil de rechter weten. “Een half uur later zagen we de lijken”, antwoordt Ro.
In augustus wordt Lucas voor de gemeenschappelijke moord op minstens 1000 mensen veroordeeld tot een gevangenisstraf van drie jaar en drie maanden. Maart 1968 wordt hij voortijdig vrijgelaten, bij een nieuw proces in 1970 vrijgesproken.

donderdag 1 Cabaretier Henk Elsink krijgt de sleutels van het pand Warmoesstraat 5, waar hij zijn cabarettheater De Koopermolen zal openen. “Ik voel niet veel voor het Leidseplein of Rembrandtplein, waar eerder het gevaar van vervlakking en aanpassing bestaat.”
vrijdag 2 “De toekomst van Amsterdam ligt buiten het centrum”, zegt directeur Anton de Gier van de dienst Stadsontwikkeling. Hij pleit voor een autoloze binnenstad: “Ik wil de binnenstad niet bagatelliseren maar wel relativeren.”
zondag 4 De VPRO zendt de documentaire Beppie van cineast Johan van der Keuken uit, over zijn tienjarige buurmeisje aan de Achtergracht. Volgens Het Parool een “portret van een Amsterdams volkskind die nieuwe dingen ontdekt en kleine veranderingen ondergaat.” (Zie: youtu.be/zpwY01vV54Q)
dinsdag 6 In het Binnengasthuis wordt een Amerikaanse soldaat opgelapt, die bij een vechtpartij op de Nieuwendijk tussen vechtende autohandelaren een schedelwond heeft opgelopen.
donderdag 15 De rechter geeft vijf corpsstudenten van de Vrije Universiteit f 30,- boete wegens erfvredebreuk, omdat ze in november probeerden over de muren van het Huis van Bewaring aan de Havenstraat te klimmen.
vrijdag 16 Op het bouwterrein van de nieuwe Vijzelflat aan de Vijzelstraat breekt van een dragline de giekkabel af, die zich om de bovenleiding van de tram slingert. Het tramverkeer blijft uren gestremd.
dinsdag 20 Zeven gedetineerde jongeren die weten te ontsnappen uit de Rijksinrichting voor Jongens aan de Oostelijke Handelskade worden binnen een half uur opgepakt en weer terugbezorgd.
woensdag 21 Vandaag opent een beeldententoonstelling in het Vondelpark om het eeuwfeest luister bij te zetten. Tussen werken van grootheden als Pablo Picasso en Jean Tinguely valt de grote paarse stoel van de 22-jarige Wim T. Schippers op. “Er wordt meer over gezegd dan er op wordt gezeten”, grapt de kunstcriticus van Het Parool. “Hij werkt volkomen verpestend op zijn omgeving”, geeft Schippers toe. “De rest wordt er meteen kunst door.”
dinsdag 27 Bij een zware explosie aan boord van de binnenvaartsleepboot Jelgrie op de Kromme Waal raakt schipper H. Lokken ernstig gewond. Ruiten van woningen sneuvelen, wrakstukken worden meters weggeslingerd.
woensdag 28 Honderden mensen trekken in het Nieuwe De La Mar Theater langs de baar van de vorige week overleden actrice Fien de la Mar. Haar twee trouwe vrienden Simon Carmiggelt en Wim Ibo maken deel uit van de dodenwacht.
donderdag 29 Rector Magnificus prof.dr. J. van der Hoeven van de Universiteit van Amsterdam reageert opgetogen over de toezegging door de regering van 88 miljoen gulden voor de bouwplannen van de universiteiten.

25 JAAR GELEDEN
1990
Woensdag 18 april
Fotomodel Marie de Nooyer maakt noodlottige val in de Roxy
In discotheek Roxy is de Nacht van Eva in volle gang. Hoogtepunt is een act van vier ingehuurde modellen, die op het podium een appeltje gaan eten. Onder hen Marie den Nooyer (74), voormalig kroegbazin aan de Westermarkt. Zij heeft inmiddels faam gemaakt voor de camera van fotograaf Erwin Olaf. Een van de opmerkelijkste foto’s is deze, met haar als La Penseuse (1987) in de serie Squares.
Het gaat helemaal mis in Roxy als de zwaarlijvige vrouw met een goederenlift van de dansvloer op het podium wordt gehesen. Ze verliest haar evenwicht en valt. Aanvankelijk ziet het er niet ernstig uit en met een gebroken pols en een schouderblessure maakt Marie de Nooyer per ambulance haar aftocht. Maar de volgende dag overlijdt ze aan de gevolgen van de valpartij.
Erwin Olaf reageert furieus op de dood van zijn favoriete model: “Iedereen met een beetje verstand weet wat er kan gebeuren als je een zware vrouw van 74 in een lift omhoog hijst.” Hij ontdekte haar bij een casting voor de film Een maand later van regisseuse Nouschka van Brakel. “Het was net een blind date. Ik wist niet wat ik zag. Marie was een super geëmancipeerde vrouw. Eén uit een miljoen. Zij heeft mij geleerd door het leven te wandelen. Als zij er niet was geweest, was ik nooit zo bekend geworden.”

woensdag 4 Het Parool maakt zich zorgen om het circusklimaat in Amsterdam: “Met de bebouwing van het IJsbaanpad is het laatste grote circusterrein verleden tijd.” Befaamde circussen als Krone kijken wel uit om hun tenten op te slaan in de buitenwijken.
vrijdag 6 In het Rijksmuseum spuit de 31-jarige P.G. uit Den Haag een flesje zwavelzuur leeg over De Nachtwacht. Twee zaalwachters reageren alert. De ene rekent de dader, de ander neutraliseert met een brandblusser het bijtende zuur. Conservator Pieter van Thiel verwacht dat het meesterwerk over twee weken weer toonbaar is.
zaterdag 7 Het GVB haalt het Guiness Book of Records door 2,5 kilometer af te leggen met een 158 meter lange tram. De wereldrecordpoging is ter gelegenheid van het 60-jarig bestaan van tramlijn 25.
maandag 9 Burgemeester Ed van Thijn pleit voor invoering van een gedeeltelijke identificatieplicht om tegenwicht te bieden aan “maatschappelijk duikgedrag” van burgers die hun “verantwoordelijkheden proberen te ontlopen.”
dinsdag 10 “We laten ons niet flessen, we werken niet na zessen.” Met spandoeken demonstreren vakbondsleden van Albert Heijn, Hema en V&D in winkelcentrum Amstelveen tegen het plan voor avondopenstelling van winkels.
woensdag 11 Een arrestatieteam van de Rijkspolitie arresteert twee rechercheurs van het politiebureau Raampoort op verdenking van grootschalige drughandel.
dinsdag 19 De gemeente draag uit “morele verplichting” f 5 miljoen bij aan de nieuwbouw van het Anne Frankhuis.
zaterdag 21 Amsterdam krijgt er een nieuwe profvoetbalclub bij: FC Dynamo. Tenminste, als de plannen van Stichting Bevordering Prestatiesport Amsterdam doorgaan. Thuisarena wordt een multifunctioneel stadion van f 67 miljoen in Molenwijk.
donderdag 26 De Explosieven Opruimingsdienst maakt voor het Anne Frankhuis een verdacht pakketje onschadelijk, dat blijkt te bestaan uit een oude radiocassetterecorder met anti-apartheidsmuziek en enkele losse draden.
zaterdag 28 Het GVB verliest de strijd tegen zwartrijden. Ruim een kwart van de passagiers heeft geen geldig vervoersbewijs. De weinigen die worden betrapt, geven vaak een valse naam en adres op.
zondag 29 De politie haalt opgelucht adem als Ajax in het thuisduel in De Meer tegen Roda JC gelijkspeelt en niet weet te profiteren van het puntverlies van concurrent PSV. De gevreesde combinatie van kampioensfeest en Koninginnenacht is van de baan.

Gelijke kansen voor arm en rijk

Theo Thijssen was het schoolvoorbeeld van de ‘rode schoolmeester’, maar moest niets hebben van fanatieke socialistische collega’s. Toch werd hij lid van de SDAP, want dat arme kinderen geen schijn van kans hadden het beste uit hun talenten te halen, vond hij onverteerbaar. Gelijkwaardige ontwikkelingskansen: daar zette hij zich voor in als onderwijzer, journalist, vakbondsman en volksvertegenwoordiger.
DE STRIJDBARE SCHOOLMEESTER. THEO THIJSSENS NUCHTERE SOCIALISME * Theo Thijssen Museum * Eerste Leliedwarsstraat 16 * t/m 31 december

25 & 50 jaar geleden: Maart 2015


Maart 1965

Maandag 8 maart
Zwaargewonden bij gasexplosie in de Pijp
“Ik schrok me dood,” aldus een toevallige passant als in het kantoor van de firma A.C. van der Hoek en Zonen een gasleiding explodeert. “De ruiten van de woningen vlogen met sponningen en al op straat.” De ravage in het pand, hoek Tweede Jan van der Heijdenstraat en Van Woustraat is enorm. Twee etages zijn totaal verwoest, geparkeerde personenauto’s raken beschadigd en van tientallen huizen en winkels sneuvelen de ruiten. De explosie vindt plaats bij de aanleg van een gastoevoerleiding in de groothandel in bouwmaterialen. De schaftende schoorsteenveger L. Siebelhoff, aan de koffie in tegenoverliggende koffiehuis Francisca, redt een van de bebloede gasfitters die wankelend het pand verlaat. Andere koffiehuisbezoekers ontfermen zich over de in shocktoestand verkerende mevrouw G. van Bremen-Dirks die door de enorme luchtverplaatsing van haar scooter is geblazen. Dini Zeldenthuis (36) zit na de klap nog minutenlang verstijfd van schrik op het kantoor. “Ik kreeg een deur op mijn schouder en veel puin op mijn hoofd.” Omstanders brengen de geschrokken medewerkster naar een nabijgelegen apotheek waar haar wonden worden verbonden.

maandag 1 Het Amsterdamsche Studenten Corps neemt het voormalig Lido-restaurant op de Leidsekade over voor vestiging van de sociëteit Nos Jungit Amicitia.

dinsdag 2 Het gemeentebestuur wil nog dit jaar beginnen met de bouw van vijf nieuwe bejaardentehuizen met in totaal 899 bedden. Ook de plannen voor studentenhuisvesting komen in een stroomversnelling: Prinsengracht en Kattenburgerplein worden aangewezen voor vestiging van studentencomplexen.

woensdag 3 B en W gaan zich beraden over maatregelen ter vermindering van de overlast van zware vrachtwagens, die bij het laden en lossen op de grachten en in smalle straten zorgen voor verkeersopstoppingen. Verkeerswethouder Joop den Uyl verwacht veel van het nieuwe vervoerscentrum dat voor 27,3 miljoen gulden in het westelijk havengebied wordt gebouwd.

donderdag 4 De 43-jarige Belgische heier Bertus Maalderen komt op een bouwterrein in Buikslotermeer om het leven als hij beknelt raakt tussen twee heipalen.

woensdag 10 De kwartfinale in de Europacup duurt voor DWS drie minuten te lang. De landskampioen wordt in het Hongaarse Gyor uit het toernooi geschoten als de uitblinkende doelman Jan Jongbloed een voorzet verkeerd inschat: “Ik was zo zeker van mijzelf op dat moment.”

vrijdag 13 “Niggerlover we weten je te vinden,” die anonieme boodschap, vaak voorzien van een buitenlands krantenknipsel over ‘negercriminaliteit’, ontvangt Henny van Breemen-Strijk elke maand sinds Het Parool in augustus 1964 haar ingezonden brief publiceerde over het deurbeleid van nachtclubexploitant Broerse (Caramella, Kleine-Gartmanplantsoen) tegen kleurlingen. Nu gaat ze aangifte doen: “Ik ben niet bang, maar mijn man begint het vervelend te vinden.”
 
zaterdag 14 Artis vangt 27 verkouden groene meerkatten op, van een op Schiphol gestrande zending van 50 van deze kleine Afrikaanse apensoort uit Kenia naar een laboratorium in Polen. De overige 23 zijn tijdens het transport overleden.

woensdag 17 Alle fracties in de gemeenteraad, uitgezonderd de VVD, gaan akkoord met een motie waarin een beroep wordt gedaan op de Staten-Generaal om de uitkering uit het Gemeentefonds te verhogen “naar een bedrag dat meer rekening houdt met de bijzondere structuur en verplichtingen” van grote gemeenten.

donderdag 18 In het Noordzeekanaal wordt het eerste 90 meter lange element van de Coentunnel afgezonken.
    Bij een felle uitslaande brand op de zolder van het Instituut voor de Tropen gaat het fotoarchief, waaronder 200.000 onvervangbare negatieven uit voormalig Nederlands Indië, verloren.

vrijdag 19 Met het akkoord tussen de Hoogovens en de Gasunie maakt ook Amsterdam zich klaar voor de overstap van stadsgas naar aardgas. Gelijktijdig met de aanleg van een gasleiding van Groningen naar Wijk aan Zee worden ook 500.000 Amsterdamse gasmeters geïnstalleerd.

maandag 22 Volgens bronnen op het stadhuis denkt het gemeentebestuur bij het ontsluiten van de westelijke tuinsteden niet alleen aan een metronet maar ook aan een monorail die “sneller en vooral ook goedkoper” kan worden gebouwd.

dinsdag 23 “Een moedige daad gezien de huidige ongunstige ontwikkelingen in de scheepsvaart,” stelt burgemeester Van Hall bij de opening van de nieuwe ADM-scheepswerf in het Westelijk Havengebied.

vrijdag 26 In Artis toont moeder ijsbeer haar pasgeboren jong aan het publiek.

zaterdag 27 Ruim 250 boze taxichauffeurs in loondienst trekken met een protestmars door het centrum voor hogere lonen, winstuitkering en een hogere vakantietoeslag.


maart 1990


Woensdag 21 maart
Ongekend verlies PvdA bij gemeenteraadsverkiezingen
De uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen komt hard aan bij de PvdA: een verlies van 43 procent goed voor negen van de 21 raadszetels. De verwijten worden snel gemaakt. Het zou liggen aan de lage opkomst van 50,6 procent. Partijleider en vicepremier Wim Kok denkt eerder aan het “ongeduld” van de PvdA-aanhang met de regeringsbeleid. Premier Ruud Lubbers wrijft het verlies nog even in: “De kunstmatige groei van de PvdA in de grote steden is voorbij, deze verkiezingsuitslag dwingt de partij tot bestuurlijke samenwerking.” Lijsttrekker Walter Etty neemt aanvankelijk zijn verantwoordelijkheid en biedt een duidelijke opening tot collegevorming aan de winnaars van de verkiezingen: D66, Groen Links en Groen Amsterdam. En sluit niet uit dat de PvdA buiten het college blijft. Michael van der Vlis kondigt alvast zijn vertrek als wethouder aan. Eind maart valt ook het doek voor Etty als de gewestelijke vergadering met 150 stemmen voor en 118 tegen een motie aanneemt dat zijn positie onhoudbaar is geworden.

donderdag 1 Honderden demonstrerende boeren uit de Beemster en de Haarlemmermeer trekken met hun tractoren op naar De Nederlandsche Bank op het Frederiksplein en het Amerikaanse consulaat op het Museumplein. De boze boeren eisen van landbouwminister Braks een hogere graanprijs.
    “Ajax en Leo Beenhakker hebben me kunnen overtuigen,” aldus Louis van Gaal (38) bij zijn opmerkelijke aanstelling als assistent-trainer. Het is een publiek geheim dat Beenhakker en Van Gaal het niet goed met elkaar weten te vinden. “Ik ga samen met Beenhakker de selectie trainen van de beste club van Nederland. Daarbij heb ik het idee dat ik van Leo veel kan leren.”

zaterdag 3 Frans Goedhart, oprichter van Het Parool, overlijdt op 86-jarige leeftijd. Op 25 juli 1940 stencilde hij de eerste exemplaren van de Nieuwsbrief van Pieter ’t Hoen, een van de eerste illegale pamfletten.

donderdag 8 Bij een schietpartij op de Herengracht worden twee Italianen doodgeschoten. Een politieagent vuurt vanuit een observatiepost bij de woning van de Spaanse consul nog enkele waarschuwingsschoten, maar de daders weten te ontkomen. De recherche houdt rekening met “een afrekening in het criminele milieu.”
    “Aparte meisjesscholen kunnen zeer nuttig zijn voor Nederlandse meisjes, terwijl ze voor Turkse en Marokkaanse meisjes vaak van levensbelang zijn,” stelt sociologe Hilda Verwey-Jonker op een door feministisch maandblad Opzij georganiseerd debat in Paradiso. Onderwijsminister Jo Ritzen, geschoold op een door jezuïeten geleide jongensschool, noemt de komst van meisjesscholen “een duidelijke stap terug”.

woensdag 14 Wethouder Michael van der Vlis presenteert zijn Verkeers- en Vervoersplan 1990. Meest opmerkelijke maatregel: invoering van een werkgeversheffing op de loonbelasting van werknemers die met de auto naar het werk komen.

zaterdag 17 Heinekenontvoerder Cor van Hout, die in Veenhuizen een gevangenisstraf uitzit van twaalf jaar, blijkt met toestemming van Justitie regelmatig zijn familie in Amsterdam te hebben bezocht.

vrijdag 23 Uit protest tegen de verkiezing van drie leden van de Centrumdemocraten en Centrumpartij ’86 in de gemeenteraad trekken duizend demonstranten langs het stadhuis richting De Dokwerker.

zaterdag 24 De in een machtsstrijd verwikkelde rectrix Charlotte de Vries Lentsch is niet van plan vrijwillig op te stappen bij het Barlaeus Gymnasium. “Ik vind het stijlloos als mensen roepen wij zijn van het Barlaeus dus hebben wij gelijk… Voorlopig ga ik maandag gewoon weer naar school.”
    Het Hilton Hotel neemt na een grootscheepse renovatie de bruidssuite van John Lennon en Yoko Ono weer in gebruik. Voor 1500 gulden per nacht kan iedereen slapen in het beroemde bed waarin in maart 1969 een week lang de wereldvrede werd verkondigd.

vrijdag 29 Op de tramremises circuleert een open brief waarin GVB-personeel van buitenlandse afkomst ageert tegen het gemeentelijke voorkeursbeleid voor allochtone werknemers. Trambestuurder Willem Welling begrijpt het protest wel: “Ik zie mijn collega’s niet als vreemdeling. Door die registratie ontstaat haat.”

zaterdag 31 Auteursrechtenorganisatie Buma-Stemra doet een inval op de internationale platenbeurs in de Koningszaal van Artis. Organisator George Evers is niet verrast: “Het moest eens gebeuren. Ik ben zelf ook tegen illegale platen, echt waar. Maar als ik alles zelfs zou moeten controleren…”