25 & 50 jaar geleden

50 en 25 jaar geleden: juni 1966 en juni 1991

50 JAAR GELEDEN

Juni 1966

 

woensdag 1 Brand verwoest het dak van de 15de-eeuwse Sint Olofskapel op de Zeedijk. De brandweer slaagt erin het voormalige kerkgebouw, dat wordt gerenoveerd, te behouden.
donderdag 2 'Extremisten van links en rechts' (CPN, Provo en Boerenpartij), aldus Het Parool, scoren in de oude binnenstad hun hoogste percentages bij de gemeenteraadsverkiezingen van gisteren.
vrijdag 3 De officier van justitie geeft opdracht tot onderzoek naar verduistering van effecten door het gerenommeerde bankiershuis Teixera de Mattos, dat sinds vorige maand in surseance van betaling verkeert.
zaterdag 11 "Het zijn gekke jongens", zegt Artis-voorlichter J.G. Nieuwendijk over de drie giraffen van de dierentuin. De dieren weigeren al drie weken gebruik te maken van een noodhok. "Ze zijn erg gehecht aan hun oude verblijf, dat nu wordt verbouwd."
woensdag 15 "Niet optreden bij het bouwvakkersoproer bij het Telegraafgebouw was juist", stelt burgemeester Gijs van Hall in het VARA-programma Achter het Nieuws. "De politie zou misschien van vuurwapens gebruik hebben moeten maken, met de kans dat er doden en gewonden waren gevallen."
vrijdag 17 De regering besluit het verlof van 3500 infanteristen dit weekend in te trekken, om paraat staan voor het geval er ernstige ongeregeldheden in Amsterdam gebeuren.
zaterdag 18 De centrale recherche valt de redactie binnen van het marxistisch-leninistische jongerenblad Rode Jeugd en arresteert vier redactieleden wegens artikelen waarin wordt opgeroepen ruiten bij Amerikaanse instellingen in te gooien.
zondag 19 Amsterdam beleeft voor het eerst sinds tijden een rustig weekeind, nu Provo afziet van een demonstratie bij het Huis van Bewaring, waar Hans Tuynman zijn straf uitzit en het ook nog eens regent.
maandag 20 Scheepswerf ADM ontslaat 150 werknemers wegens herhaalde werkweigering uit protest tegen een verhoogde belasting van overwerk. De gevreesde onrust blijft uit.
dinsdag 21 De Spaanse dernywereldkampioen Guilermo Timoner traint al een week op de wielerbaan van het Olympisch Stadion. "De Grote Prijs van Amsterdam is mij alles waard."
donderdag 24 De centrale recherche arresteert dertien "vaste Lieverdjesklanten" op verdenking van diefstal uit auto's en het leegroven van honderden sigarettenautomaten.
dinsdag 28 Het eerste bouwplan voor de Bijlmermeer voorziet in acht woonblokken van elk negen woonlagen en verenigingsruimten.

Maandag 16 juni 1966
De dood van een metselaar
"Officieel weten wij nog niet dat mijn man is overleden." Daags nadat de politie bij het uitbetalingskantoor van het Sociaal Fonds Bouwnijverheid aan het Marnixplantsoen met harde hand een demonstratie van bouwvakkers uit elkaar heeft geslagen, doet Anna-Maria Weggelaar-Tenheggeler (47) in Het Parool haar verhaal. "Mijn man is gisteren weggegaan op pantoffels, gewoon om even te gaan kijken. Zijn vakantiebonnen had hij thuisgelaten." De Amsterdamse bouwvakkers pikken het niet dat de vakbonden bij verzilvering van vakantiebonnen 2% administratiekosten inhouden bij niet-leden. Al rap gaat het gerucht dat agenten een demonstrant hebben doodgemept. Maar het sectierapport stelt dat de 51-jarige metselaar Jan Weggelaar een "natuurlijke dood is gestorven" als gevolg van een hartaanval. Woedende bouwvakkers trekken door de stad. In de ochtend van 17 juni bestormen ze ongehinderd het Telegraafgebouw aan de Nieuwezijds Voorburgwal en vernietigen een deel van de oplage van de gehate krant. Op het Damrak komt het tot een treffen met de politie. Er vallen schoten, 30 arrestaties worden verricht en er zijn 91 gewonden. Burgemeester Gijs van Hall vraagt de regering om politieversterking.

25 JAAR GELEDEN

Juni 1991

 

zaterdag 1 De GVB moet f 80 miljoen bezuinigen en verliest 800 arbeidsplaatsen. Directeur Ben Smit wil nu de nachtbussen op weekdagen schrappen en de frequentie van buslijnen naar de buitenwijken verminderen.
maandag 3 Er zijn plannen voor een grootscheepse renovatie van de Bijlmermeer: 16.000 woningen worden opgeknapt, anders ingedeeld of gesloopt.
woensdag 5 Asielzoekers krijgen voorrang bij de toewijzing van woningen. vrijdag 7 Amsterdam moet zich meer richten op het verbeteren van de onderwijskwaliteit en minder op het bestrijden van de scheiding tussen witte en zwarte scholen, zeggen onderzoekers.
zondag 9 Zanger Max van Praag overlijdt op 77-jarige leeftijd. Ooit zei hij over zichzelf: "Eigenlijk zie ik mezelf niet als een zanger. Dat ik het heb toch heb gered, komt omdat ik verstaanbaar was voor de mensen."
woensdag 12 Stichting Refugium, die zich inzet voor hulp aan illegalen, beschuldigt de politie van een 'jacht' op Ghanezen, waarbij zelfs doden zouden zijn gevallen. "Onzin", reageert de politie.
vrijdag 14 Louis van Gasteren is kort na de oorlog niet gerehabiliteerd voor de moord in mei 1943 op de Joodse onderduiker Walter Oettinger, oordeelt de Raad van State. De cineast en zijn advocaat beweren van wel.
maandag 17 Ajax wil alle thuiswedstrijden in het Olympisch Stadion spelen, omdat daar meer toeschouwers in kunnen, maar stadsdeel Zuid ligt dwars. Dat wil het stadion slopen voor een nieuwe woonwijk.
De noodkreet van de Amsterdamse politiecommissaris Eric Nordholt dat rassenrellen dreigen en moeten worden voorkomen, vindt gehoor bij de Tweede Kamer: het kabinet doet te weinig, zeggen de parlementariërs.
dinsdag 18 Het draaiorgel Zaza van de gebroeders Perlee verdwijnt naar Japan. Een onbekende Japanse dame koopt bij veilinghuis Sotheby's het beroemde orgel voor f 1000.000,-.
vrijdag 21 Burgemeester Ed van Thijn voelt niets voor een "ongebreidelde jacht" op illegalen. Hij keert zich daarmee tegen PvdA-partijleider Wim Kok keert, die illegalen wil laten uitzetten.
maandag 24 Het terrein aan de Gevleweg, dat in gebruik was genomen door stadsnomaden, wordt vandaag ontruimd. Veel van de 250 bewoners blijken al te zijn vertrokken.
donderdag 27 Manke Nelis geeft in de Jaap Edenhal zijn afscheidsconcert. De bassist blijft nog wel in café The Shorts of Londen op het Rembrandtplein optreden.

Donderdag 27 juni 1991
Liquidatie van de Dominee
"Topcrimineel in Amsterdam doodgeschoten", kopt Het Parool op 27 juni. Het is de 37-jarige Klaas Bruinsma, "een van de grootste en gewelddadigste misdaadondernemers van Nederland". De liquidatie vindt plaats op straat in de vroege ochtenduren, als Bruinsma het casino van het Hilton Hotel aan de Apollolaan verlaat. "Het enige wat we weten is dat tussen een aantal mannen ruzie is ontstaan, dat er geschoten is, en dat het slachtoffer is gedood en achtergelaten", zegt een politiewoordvoerder voorzichtig. Bruinsma alias Frans van Arkel alias de Dominee geldt als de grondlegger van de Nederlandse drugshandel en is leider van een van de drie "maffia-achtige organisaties". Pas in 1988 duikt zijn naam voor het eerst op in de media, als Het Parool zijn drugshandel en liquidaties beschrijft. Ex-politieman Martin Hoogland, die voor de Joegoslavische maffia is gaan werken, wordt op basis van kroongetuige Steve Brown veroordeeld voor de moord. (Hij zal altijd blijven ontkennen, en wordt op 18 maart 2004 tijdens een verlof zelf ook op straat doodgeschoten.)

50 en 25 jaar geleden: mei 1966 en mei 1991

50 JAAR GELEDEN

Mei 1966

 

zondag 1 Alle 31 bedlegerige bewoners van een verpleeghuis voor bejaarden in de Sophiastraat worden geëvacueerd als er brand uitbreekt op de zolderverdieping.
maandag 2 "U mag gerust republikein zijn, maar niet zo." De kantonrechter veroordeelt het echtpaar Lia de Wilde en Jaap Zander tot twee maanden hechtenis voor het afsteken van een rookbom in de Raadhuisstraat op de koninklijke huwelijksdag vorige maand.
Het gemeentelijk ontwerp voor de eerste 961 woningen van de nieuwe tuinstad Buikslotermeer is goedgekeurd door Den Haag.
donderdag 5 De Amsterdamse middenstand is verdeeld over een koopavond op vrijdag. Achttien branches zijn tegen, dertien voor.
Zaterdag 7 De demonstratie tegen de Amerikaanse Vietnampolitiek loopt bij het consulaat-generaal op het Museumplein uit de hand: ruiten sneuvelen, het naambord wordt van de muur gerukt.

dinsdag 10 Piet Nak, een van de initiatiefnemers van de Februaristaking, vertrekt vanaf het Centraal Station met zijn vrouw en de weduwe van mede-initiator Willem Kraan voor een bezoek aan Israël.
donderdag 12 Zes jonge gedetineerden ontsnappen langs aaneengeknoopte lakens uit het Loyd Hotel, het rijksinstituut voor jongens aan de Oostelijke Handelskade. Tegen het middaguur zijn ze alweer gepakt.
vrijdag 13 Drie met een loden pijp gewapende overvallers maken f 7000,- kasgeld buit bij een roofoverval op het Centraal Hotel in het AMVJ-gebouw aan het Leidsebosje
maandag 16 De 31-jarige kelner C.A.G.B. ontvoert zijn weggelopen vrouw bij de bushalte aan de Oostenburgergracht, maar zij steekt hem in de auto met een dolk in de maagstreek en de bebloede ontvoerder wordt opgenomen in het Binnengasthuis.
"Een gebiedsverbod is niet te handhaven en een te grote inbreuk op de persoonlijke vrijheid", stelt procureur-generaal bij het Amsterdamse gerechtshof mr. W.B.J. Aberson in de zaak van enkele bezoekers die zijn opgebracht bij een provohappening op het Spui.
dinsdag 17 Een verkiezingsavond "op beatmuziek": zo proberen de Amsterdamse PvdA-jongeren in Krasnapolsky hun "voor het merendeel langharige" leeftijdgenoten keizersvolk" binnen te vissen. "Alles bleef heel", stelt Het Parool vast.
zaterdag 28 Amsterdam beleeft een rustige Luilak: bij de politie komen slechts 200 klachten binnen over geluidsoverlast, baldadigheid en vernielingen.
dinsdag 31 Het gerenommeerde bankiershuis Teixeira de Mattos aan de Herengracht, opgericht in 1820, vraagt surseance van betaling aan.

Zondag 15 mei 1966
Ajax behaalt 11e landstitel
FC Twente-speler Ruud Vondeling heeft het negentienjarige fenomeen in wording onderuit geschoffeld, maar later zal Johan Cruijff toch scoren. In de tweede helft schieten hij en Piet Keizer Ajax op 15 mei tegen FC Twente uit naar de elfde landstitel. Het vorige seizoen ontsnapte de club nog ternauwernood aan degradatie. "Ik ben dolgelukkig", jubelt voorzitter Jaap van Praag. "Maar het is jammer dat we deze titel niet woensdag thuis tegen Feyenoord kunnen behalen." De wedergeboorte komt voor een belangrijk deel op conto van de nieuwe trainer Rinus Michels. Die haalt de twee ex-Ajacieden Ko Prins en Henk Groot terug naar De Meer. Zij vormen met de nieuwe generatie spelers, zoals Wim Suurbier, Barry Hulshoff, Theo van Duivenbode en 'Cruijffie', een onverslaanbaar team. Alleen Sparta en Fortuna'54 brengen de Amsterdammers een nederlaag toe. Zanger en Feyenoord-fan Johnny Hoes schrijft snel Op een slof en een oude voetbalschoen (wordt Ajax kampioen).

25 JAAR GELEDEN

Mei 1991

 

woensdag 1 Anderhalf tot twee miljoen bezoekers bezochten gisteren de stad met Koninginnedag.
donderdag 2 Rabbijn Lody van de Kamp start een zoektocht naar Joodse bezittingen die tijdens de Duitse bezetting zijn geroofd en zoekgeraakt.
vrijdag 3 Koningin Beatrix opent op het nieuwe gerechtsgebouw Parnas aan de Parnassusweg.
De verkeerspolitie slingert 205 fietsers die door rood gaan "voor eigen bestwil" op de bon,
zaterdag 4 De Amsterdamse universiteiten starten een onderzoek naar het kraken van computers in binnen- en buitenland vanuit het computercentrum.
dinsdag 7 "Ik ben altijd een gokker geweest," reageert Simon F. Adriaanse alias Frits van de Wereld (68) als hij zeven jaar na de politie-inval in zijn gokhuis Mata Hari wordt vrijgesproken. "Je wint of verliest, vandaag heb ik gewonnen."
woensdag 8 De rechter veroordeelt een zwartrijder in een proefproces tot een boete van f 63,-, minder dan de f 100,- als je wordt gepakt en meteen betaalt en veel minder dan de acceptgiro van f 138,50.
dinsdag 14 Het treinverkeer rondom Amsterdam ligt plat tijdens de uitvaart van een vorige week tijdens zijn werk vermoorde treinconducteur. Ook bussen, trams en metro staan een minuut stil.
woensdag 15 Commotie in de Indische Buurt na de gewelddadige arrestatie van de zestienjarige geestelijk gehandicapte Turkse jongen Medet Candemir, die op het Javaplein met een speelgoedpistool speelde.
donderdag 16 De politie geeft hogere prioriteit aan de aanpak van illegaal vuurwapenbezit. "Er zijn vrij veel vuurwapens in omloop en daar moeten we wat aan doen," zegt commissaris Barry de Koningh. "Overvallers lenen wapens zelfs aan elkaar uit."
vrijdag 17 Akzo kondigt het ontslag aan van 120 mensen bij de zout- en chemievestiging in Noord, beter bekend als Ketjen.
De erfgenamen van Simon Carmiggelt geven geen toestemming voor publicatie van brieven en andere teksten in het boek Mijn betere ik van Renate Rubinstein, waarin zij over haar buitenechtelijke relatie met de populaire schrijver.
woensdag 22 Topambtenaren zetten vraagtekens bij de bouw van een nieuwe miljarden guldens kostende woonwijk op het Zeeburgereiland en in het IJmeer.
donderdag 23 Vanwege de slechte hygiënische omstandigheden gaat het stadsnomadenterrein aan de Gevleweg ontruimd worden.

Maandag 6 mei 1991
Politie grijpt in op illegale automarkt
Vorige week wist de politie met veel moeite amper een verkeerschaos te voorkomen bij de illegale automarkt op het Stadionplein. Stadsdeel vindt het genoeg geweest en grijpt in op de eerste maandag in mei. De handel in tweedehandsauto's trekt steeds meer volk, zeker na de tijdelijke sluiting van een soortgelijke automarkt in Utrecht. Niet alleen Poolse opkopers weten de maandagmarkt vinden, de aanwezigheid van veel cashgeld trekt ook veel criminaliteit aan. Bezoekers worden al weken met pamfletten gewaarschuwd voor het spel balletje-balletje en zakkenrollers. Er wordt een tijdelijk stopverbod ingesteld en alleen auto's die komen laden en lossen worden toegelaten. Handhavers zien toe dat de autohandel zich niet verplaatst naar aangrenzende straten.

50 en 25 jaar geleden: april 1966 en april 1991

50 JAAR GELEDEN

April 1966

 

vrijdag 1 Een "Playboyachtige binnenplaat van de Engelse filmster Julie Christie" in studentenblad Bikkelacht die door beeldbewerking "insinuerend" zou zijn ten aanzien van kroonprinses Beatrix, leidt tot de arrestatie van drie redactieleden.
zaterdag 2 Artis is na een private schenking van een familie uit de Uruguese hoofdstad Montevideo een diersoort rijker: een Tata Naranja of sinaasappelgordeldier.
zondag 3 De 34ste Head of the River Amstel is een dubbele triomf voor studentenroeivereniging Nereus: achter de favoriete oude acht roeit de jonge acht naar een fraaie tweede plaats.
maandag 4 Roel van Duijn, Rob Stolk en Luuk Schimmelpenninck worden aangehouden op grond van opruiing en oproepen tot het plegen van strafbare feiten in het tijdschrift Provo.
woensdag 6 Negen jeugd- en studentenorganisaties vragen bij burgemeester Gijs van Hall een vergunning aan voor een demonstratieve optocht volgende week woensdag met als leus onder de andere: vrijheid van demonstratie.
vrijdag 8 De filmkeuring verbiedt de openbare vertoning in Cinétol van de korte film Omdat mijn fiets hier stond van Louis van Gasteren, over het gewelddadige politieoptreden op 19 maart bij een fototentoonstelling in een galerie op de Prinsengracht.
maandag 11 De 300 vrijdag uit Den Helder vertrokken deelnemers aan een ABC-protestmars tegen atomaire, bacteriologische en chemische oorlogsvoering komen aan op het Jonas Daniël Meijerplein.
donderdag 14 In de Coenhaven meert het Oost-Duitse cruiseschip Völkerfreundschaft aan met 500 Tsjechische toeristen aan boord.
vrijdag 15 Bij het abattoir in Oost ontsnapt een koe. Het angstige dier probeert zich te verbergen in een portiek aan de Zeeburgerkade. Tevergeefs.
zondag 24 Uit het water aan de Noordzijde van de Sloterplas wordt het lijkje van een pasgeboren meisje geborgen.
woensdag 27 Bureau Stadsspoorweg presenteert een metroplan, inclusief een ringspoorlijn van de NS met tien treinstations. Belangrijkste advies: leg een metrolijn van het Centraal Station naar de Bijlmermeer aan.
donderdag 28 Taxichauffeurs starten een handtekeningenactie tegen de oneerlijke concurrentie van illegale snorders 's avonds en 's nachts in de binnenstad.
zaterdag 30 Bij een ruzie op een scheepswerf op het Prinseneiland slaat scheepsbouwer H.L. met een zware houten handspaak de 45-jarige classificeerder J. Liesterdahl dood. De man zou niet hebben betaald voor een roeiboot.

Woensdag 6 april
Actie Kattenburgers tegen illegale bewoners
Het is onrustig op Kattenburg. De sanering van de wijk verloopt traag; de afgelopen vijf jaar zijn slechts 188 van de 397 te slopen panden tegen de grond gegaan. Leegstaande woningen worden illegaal betrokken. Bij een inval van de politie in een slooppand vallen dertien arrestaties, onder meer van vijf buitenlanders, die direct het land uit moeten. Ook is er een knokpartij tussen een glazenwasser en een 19-jarige illegale bewoner. Het houdt de buurt bezig. Boze bewoners vragen in een telegram aan de burgemeester om maatregelen, waaronder de registratie van bonafide bewoners. Op een buurtvergadering blijkt dat de Kattenburgers wel onderscheid maken tussen illegale bewoners "die zich aanpassen" en "niet bonafide" bewoners "die door hun gedrag en levenspatroon" een doorn in het oog zijn. Voorzitter van het actiecomité Lou Polak (31) – zelf ooit een illegale onderhuurder maar nu getrouwd met een Kattenburgse – stelt een zwarte lijst op van notoire lastposten.

25 JAAR GELEDEN

April 1991

 

maandag 1 "Het is waarschijnlijk iemand die een souvenir wilde", meent conservator Willy Halsema-Kubes van het Rijksmuseum na de diefstal van een ebbenhouten middeleeuws beeldje.
dinsdag 2 Achttien procent van de Amsterdamse huishoudens met een minimuminkomen heeft een schuldprobleem.
woensdag 3 Verkeerswethouder Rick ten Have (D66) wil met tolpleinen op de ringweg alleen automobilisten met vignet ongehinderd tot de stad toelaten.
Pieter Gijsberti Hodenpijl, de man die 45 jaar proeflokaal Wynand Fockink in de Pijlsteeg dreef, overlijdt een jaar na de sluiting op 65-jarige leeftijd.
dinsdag 9 De gemeente wil in kaart brengen waarom veel kiezers op de Centrumpartij en de Centrumdemocraten hebben gestemd.
woensdag 10 Zakenlieden, wereldleiders en opiniemakers buigen zich drie dagen over de toestand van de wereld op een bijeenkomst van de Global Panel Foundation in Tuschinski.
zaterdag 13 Twee Engelstalige inbrekers maken twintig schilderijen in het Van Gogh Museum buit met een waarde van f 1 miljard. De doeken worden bij het Amstelstation teruggevonden in een auto.
maandag 15 De gemeente mist de deskundigheid om het op te nemen tegen beleggers en financiers bij de ontwikkeling van de IJ-oevers, stelt voormalig Rijksbouwmeester Tjeerd Dijkstra.
woensdag 17 Artis-directeur Maarten Frankenhuis krijgt van de gemeente opdracht om te onderzoeken of de anticonceptiepil voor kippen – die hij bij toeval heeft ontdekt – ook bij duiven werkt.
"Dit gaat me door merg en been", zegt burgemeester Ed van Thijn in de docudrama In naam der wet over het liedje van Joop Visser waarin hij de schuld krijgt van de dood van kraker Hans Kok in oktober 1985.
vrijdag 19 Socioloog Mattias Duyves pleit voor bescherming van de schaarse plaatsen voor homorecreatie, met name op de Oeverlanden.
woensdag 24 Het Stoelenproject aan de Oostelijke Handelskade, waar dak- en thuislozen worden opgevangen, geeft te veel overlast en moet dicht, vindt de politie.
vrijdag 26 De gemeente wil paal en perk stellen aan de onder Polen populaire illegale automarkt rondom het Olympisch Stadion.
zondag 28 Vrijmarkthandelaren die al zijn begonnen hun waar voor Koninginnedag uit te stallen worden weggestuurd.
maandag 29 De GEB begint een proef met de eerste elektrische auto.

Dinsdag 23 april 1991
'Ik wil wel eens zo'n bol zwevend sap drinken'
"Dit willen de mensen zeker zien?" Gedwee poseert de 32-jarige Amsterdammer André Kuipers in een astronautenpak bij de Europese ruimtevaartorganisatie ESA in Noordwijk voor de fotografen. Hij is een van de vijf Nederlanders die kans maken op uitverkiezing voor een astronautenopleiding. Al sinds zijn studie geneeskunde aan de UvA is hij geïntrigeerd door de ruimte. Hij schreef er ook zijn scriptie over. Na de ruimtereis van Wubbo Ockels wist hij het zeker: dat wil ik ook! Nu is hij weer een stap dichter bij zijn doel: de ruimte in als wetenschapper aan boord van spaceshuttle Columbus. Over de aard van het werenschappelijke onderzoek maakt hij zich weinig illusies: "Je voert gewoon experimenten uit van anderen die jaren zijn voorbereid." Maar hij droomt wel van kleine eigen experimenten. "Ik ben benieuwd naar bepaalde hoofdbewegingen in de ruimte. En ik wil wel eens weten hoe het is om zo'n bol zwevend sap te drinken."

 

50 en 25 jaar geleden: maart 1966 en maart 1991

50 JAAR GELEDEN

Maart 1966

 

zondag 6 Vier woningen op Kloveniersburgwal 38 gaan in vlammen op. Net als de brand in de Bethaniëndwarsstraat – vandaag een maand geleden, zes doden – is ook deze aangestoken met petroleum.
maandag 7 Zichtbaar opgelucht stijgt eerste stalmeester W.F.K. Bisschoff van Heemskerck 's morgens om zeven uur bij het Paleis op de Dam van zijn schimmel: de nachtelijke generale repetitie van de koninklijke rijtoer met de Gouden Koets op de grote huwelijksdag aanstaande donderdag is goed verlopen.
Hoofdinspecteur C.J. de Rhoodes gaat het onderzoek leiden naar de samenhang tussen de verschillende brandstichtingen, waarbij inmiddels elf slachtoffers zijn gevallen.
woensdag 9 Het City Theater kondigt de opheffing aan van het twaalf man tellende bioscooporkest: "De aanwezigheid van het orkest heeft geen aanwijsbare stimulerende invloed op het theaterbezoek."
donderdag 10 Irritatie bij de Rijksvoorlichtingsdienst als de Duitse journalist Max Glauner van Bildzeitung tussen de officiële koninklijke bruiloftsgasten weet binnen te komen bij het huwelijksbal op het Paleis op de Dam. "Het past niemand om ergens onaangekondigd op een feest te verschijnen."
zaterdag 12 Inbreker Gerrit S. (36) komt niet verder dan de Cornelis Lelylaan na de diefstal van 52 kostuums en 20 overjassen bij textielzaak Kreymborg op het Osdorpplein. Hij wordt door een politiekogel in de schouder geraakt en gearresteerd.
zondag 13 Een brand in de Eerste Jacob van Kampenstraat 22 verwoest twee etages. De dader? De huiskat heeft de oliekachel omvergelopen.
dinsdag 15 In de Bijlmerpolder, formeel nog grondgebied van de gemeente Weesperkaspel, slaat burgemeester Gijs van Hall de eerste paal voor de nieuwe Amsterdamse stadswijk Bijlmeer.
Componist Peter Schat bespeelt in de kleine zaal van het Concertgebouw de Artaudofoon, een nieuw elektronisch muziekinstrument van bespeelbare metaalplastieken waarmee 'wrede' klanken kunnen worden geschapen.
zaterdag 19 Premier Jo Cals gooit in de Tweede Kamer olie op het vuur met de veronderstelling dat de "relschoppers" rondom het huwelijk van Beatrix en Claus zijn aangezet door buitenlandse media.
zaterdag 26 In Amsterdam-Oost worden 's nachts De geldladen van een groot aantal sigarettenautomaten worden gekraakt in Amsterdam-Oost.
woensdag 30 Op de Amstel zinkt de acht van Nereus bij de training voor de roeiklassieker Head of the River na een frontale aanvaring met de concurrenten van De Hoop.

Zaterdagavond 19 maart 1966
Burgemeester Gijs van Hall bij Mies-en-scène
"Ons laatste onderdeel, de man in de stoel, waarvan wij het prettig vinden wanneer hij in de actualiteit staat en als dat ooit het geval was dan is dat vanavond." Presentatrice Mies Bouwman heeft de slotgast van het televisieprogramma Mies en Scène, live vanuit Frascati, nog niet geïntroduceerd of er klinkt vanuit de zaal applaus én boegeroep. Amsterdams burgemeester Gijs van Hall staat aan het begin van een legendarisch interview. Hij had het televisieoptreden al toegezegd en wil die belofte nakomen, ook al heeft de politie eerder die dag snoeihard ingeslagen op de menigte bij de fototentoonstelling Politieoptreden 10-3-1966 (zie blz. 22-23). Hij komt van een PvdA-bijeenkomst in Eindhoven en heeft voor de uitzending nog even geslapen. Wat volgt is een ontluisterend interview met een regenteske stadsbestuurder die de tijdgeest geheel niet aanvoelt. Hij hoopt op een "afkoelingsperiode" van de "grote herrie" met "jeugd die vindt dat zij moeten tonen dat ze er zijn". Die rust wordt hem niet gegund: de volgende avond is er een sit-down demonstratie voor zijn woning in de Beethovenstraat. Provo Hans Tuynman voert het hoogste woord.

25 JAAR GELEDEN

Maart 1991

 

vrijdag 1 Frans Hofman, raadslid voor de Centrumdemocraten, wordt bij de Stopera aangehouden nadat hij 'onder invloed' uit het stadhuis is verwijderd en buiten GroenLinks-raadslid Bert Holvast van zijn fiets duwt.
zaterdag 2 Bij een massale vechtpartij op een illegaal housefeest bij de Kabelweg, waar steekwapens, traangasbusjes en slagwapens aan te pas komen, raken 25 bezoekers gewond.
zondag 10 Koningin Beatrix en prins Claus wonen de wekelijkse dienst bij in de Westerkerk ter gelegenheid van hun 25-jarig huwelijksjubileum.
maandag 11 "Het is hier een onvoorstelbare oude troep, ongezond en kost kapitalen", verzucht bedrijfsleider L. Logtenberg van de centrale GVB-werkplaats in de Tollensstraat. De gemeenteraad praat al vijftien jaar over nieuwbouw, de benodigde f 100 miljoen is gereserveerd, maar een besluit over de bouwlocatie valt maar niet.
dinsdag 12 De rechtbank veroordeelt twee Amsterdamse bazen van illegale confectieateliers tot een halfjaar celstraf voor het uitbuiten van 26 illegale werknemers.
donderdag 14 Als het aan Chinese ondernemers ligt wordt de Zeedijk met twintig nieuwe restaurants en winkels en een boeddhistische tempel een soort Chinatown. Ambtenaren juichen het plan toe.
vrijdag 15 Aanleg van een ondergrondse sneltramlijn door het centrum zal ruim f 1,1 miljard kosten, vijf tot zes jaar duren en slechts beperkte overlast geven, zegt de stuurgroep Noord/Zuidlijn.
woensdag 20 Het AMC start met het testen van een nieuw Amerikaanse antiviraal geneesmiddel op aidspatiënten. Arts Sven Danner waarschuwt voor al te groot optimisme: "Het effect moet nog worden bewezen, maar het gaat om serieuze middelen."
donderdag 21 Bewoners van de Pijp zijn boos over de plannen van het stadsdeelbestuur met het Sarphatipark: "We vroegen verbeteringen en krijgen nu onzin te horen over een Engels landschapspark, een bomenplein en het kappen 250 van de 480 bomen."
dinsdag 26 Junks en drugsdealers zorgen voor steeds grotere problemen bij de Bijlmerflat Gerenstein. Er is illegale bewoning van kelderboxen en hordes snorders azen er op drugsritjes.
vrijdag 29 De Dienst Parkeerbeheer moet van iedere auto die wordt weggesleept een polaroidfoto maken, vindt het raadslid BoudewijnOranje. "Er is geen andere manier om achteraf vast te kunnen stellen dat het wegslepen terecht was."

Woensdag 13 maart 1991
Monumenten slopen voor nieuwbouw
Een storm van kritiek treft de dienst Bouw- en Woningdienst. Reden is haar advies tot sloop van Amsterdamse monumenten en beeldbepalende panden om 1000 nieuwe woningen in het centrum te kunnen bouwen. Op de weinige locaties die beschikbaar komen is slechts plaats voor gemiddeld vier woningen. Sloop van naastgelegen oude huizen moet soelaas bieden.
"Een kwalijk advies", reageert Ben Verfürden van de stichting Monumentenbescherming. Hij denkt dat de gemeente haast wil maken met oog op de naderende aanwijzing van de binnenstad als beschermd stadsgezicht. "De bestemmingsplannen moeten dan getoetst worden op hun historische kwaliteiten."
De gemoederen in de stad zijn de laatste tijd al aardig verhit door de naderende afbraak van historische gebouwen op het terrein van het voormalige Binnengasthuis (zie foto). Als wethouder Louis Genet de sloopplannen op een inspraakavond eind maart verdedigt – "Het gaat om panden die er zo besodemieterd slecht bij staan, dat het te kostbaar wordt ze te renoveren" –krijgt hij het dank ook zwaar te verduren. Huurders van gemeentelijke bouwvallen of monumentjes die op de slooplijst staan, reageren furieus: "Hier werken we niet aan mee. We zullen deze plannen alleen maar tegenwerken."

25 en 50 jaar geleden: februari 1991/februari 1966

50 JAAR GELEDEN

Februari 1966


woensdag 3 De gemeenteraad stemt in met ruimere openingstijden voor souvenirwinkels, die mogen in het seizoen open blijven tot 22.00 uur.
zaterdag 5 Het Britse tieneridool Dave Berry verstopt zich in een leeuwenwagen van Circus Toni Boltini op het Museumplein om honderden opdringerige tienerfans te ontvluchten.
maandag 7 In de Lootsstraat dringt de 71-jarige gepensioneerde slager S. van der W. het huis van zijn 58-jarige ex-vrouw binnen en steekt haar vier keer met een slagersmes in de rug. Zijn zelfmoordpoging mislukt
woensdag 9 Autohandelaar en beroepsbokser Wim Snoek (38) wil nog één keer schitteren in een Amsterdamse ring. "Als ik goed train en me serieus voorbereid kan ik in een wedstrijd tegen een sterke buitenlandse bokser laten zien dat ik niet als een oude man afscheid neem."
vrijdag 11 De stadsreiniging rukt met groot materieel uit om de straten te pekelen nu ook Amsterdam wordt overvallen door winters weer. Fietsers gaan bij bosjes onderuit, de aanrijdingen zijn ontelbaar. Op de beijzelde Zwanenbrugwal raakt fotograaf Philip Mechanicus met zijn lelijke eendje te water.
zaterdag 12 Het openbaar vervoer kan alleen met eigen, kruisingsvrije banen de concurrentie aan met het andere verkeer aan, concludeert Ed van Thijn in een rapport voor de Wiardi Beckman Stichting. Ideaal is een ondergrondse metronetwerk, tramtunnels en een fijnmaziger spoornet met meerdere stadsstations.
donderdag 17 De schrijvers Aya Zikken en Gerard Kornelis van het Reve moeten halsoverkop hun woningen in de Rozendwarsstraat 9 verlaten als de brandweer het pand gedeeltelijk sloopt met het oog op de gevaarlijk hellende voorgevel.
Vrijdag 18 Brandweerman J.M. Goldstein (26) redt drie van vijf kinderen die alleen thuis zijn gelaten uit de vlammen?
donderdag 24 Tien auto's raken bij het Nationaal Lucht en Ruimtevaartlaboratorium bedolven onder stenen als een muur van de naastgelegen Seven-Up Bottling Company omvalt door een windhoos.
zaterdag 26 In de Willem Kraanstraat in Slotermeer wordt een borstbeeld onthuld van Willem Kraan, een van de initiatiefnemers van de Februaristaking in 1941.
maandag 28 De rechter geeft musicus-schilder C.J. van D. f100,- boete voor zijn nachtelijke insluipen van het Rijksmuseum. "Ik had mijn ondertrouw gevierd in nogal wat cafés en ben mijn aanstaande vrouw ergens kwijtgeraakt", zegt deze.

Vrijdag 4 februari 1966
Gesteggel over 'maatschappelijke status' chauffeur
Het provinciebestuur van Noord-Holland zet een streep door de verhuizing van het gezin van de 25-jarige vrachtwagenchauffeur Hans Looy naar de Gloriantstraat 22-II in Bos en Lommer bij het Waterlandplantsoen (foto: de tweede flat van links). De particuliere huiseigenaar vindt een chauffeur niet passen bij de 'maatschappelijke status' van de overige bewoners en krijgt gelijk van de provincie, ook al is etagewoning toegewezen door de gemeentelijke dienst Volkshuisvesting. Bewoners als de expediteur J. Gremmen en politiecommissaris F. van Ingen Schenau verklaren in Het Parool geen bezwaar te hebben. Het gemeentebestuur reageert met verbazing: "In Amsterdam houden we geen rekening met standsverschillen. Maar als we dat wel doen, dan wonen een expediteur en politiecommissaris voor f 91,- per maand ver beneden hun stand." Mevrouw Looy is vooral verdrietig. "Ik denk er zo weinig mogelijk aan, want anders moet ik huilen." Geschrokken van alle negatieve publiciteit benadrukt de provincie dat de beslissing louter op juridische gronden is genomen. Eind februari krijgt Hans Looy de sleutels van een driekamerwoning in de Lucellastraat, een steenworp verwijderd van de Gloriantstraat.

25 JAAR GELEDEN

Februari 1991


zaterdag 2 De Amsterdamse politie moet voortaan een bepaalde percentage van de hogere functies reserveren voor allochtonen en vrouwen. Alleen dan zal de racistische en seksistische houding van de "witte mannelijke personeelsleden" veranderen, denkt chef werving Henry Bel.
maandag 4 De politie slaat een blokkade voor de deuren van de Amsterdamse Effectenbeurs tegen de Golfoorlog hard uit elkaar.
woensdag 6 Door de aanhoudende vorst zitten alle opvangcentra voor daklozen 'chronisch vol'.
donderdag 7 Na de ontdekking van 11.000 fraudezaken trekt de sociale dienst twintig nieuwe sociale rechercheurs aan.
Burgemeester Ed van Thijn onthult op de Elandsgracht het door beeldhouwer Kees Verkade gemaakte borstbeeld van Johnny Jordaan.
vrijdag 8 Arbeidstijdverkorting voor 200 van de 300 personeelsleden van Hotel Krasnapolsky als gevolg van annuleringen van hotelkamers en internationale congressen door de Golfoorlog.
zaterdag 9 Leegstand dreigt voor ruim 400 Amsterdamse klaslokalen van doordat er sinds 1 januari minder budget is voor de huisvesting van basisscholen.
maandag 11 Stadsdeelraad Zuid scherpt het vergunningenbeleid voor commerciële manifestaties op het Museumplein aan. De Uitmarkt, de Boulevard of Broken Dreams, het Werktheater en de boekenmarkten mogen blijven rekenen op vergunningen.
dinsdag 12 "Een klont en een puist", zo betitelt de Amsterdamse Raad voor de Stadsontwikkeling de geplande uitbreidingen van het Stedelijk Museum en het Van Goghmuseum.
dinsdag 19 Ajax kan nog een jaar lang haar belangrijke wedstrijden blijven spelen in het Olympisch Stadion, nu stadsdeel Zuid de sloop uitstelt tot maart 1992.
woensdag 20 Een experiment met ruimere openingstijden voor winkeliers krijgt niet het fiat van het Amsterdams Ondernemers Verbond. Eenmanszaken en familiebedrijven worden opgescheept met ongezond lange werktijden of extra personeelskosten, vreest de bond.
vrijdag 22 De trams van lijn 13 wijken af van de gebruikelijke route, een protest van de bestuurders tegen de agressie op de trams tussen Centraal Station en Lambertus Zijlplein.
De Amsterdamse RIAGG luidt de noodklok over de almaar "verslechterende, deplorabele sociale maatschappelijke, juridische en economische status van migranten".
dinsdag 27 Het GVB ontvangt de Jaarprijs 1990 van de stichting Personeel en Organisatie voor de emancipatie van vrouwen en allochtonen.
donderdag 28 Het ABP ziet af van de bouw van 300 premiehuurwoningen op het KNSM-eiland.

Donderdag 14 februari 1991
Nieuwe sneltram naar Amstelveen geplaagd door storingen
"Ik betaal niet meer voor de wanprestaties van de Amstelveenlijn", zegt Anna Cornelius (54) als ze weer eens een eeuwigheid op de sneltram moet wachten. Ze is zo boos dat ze op een tramhalte medepassagiers oproept tot zwartrijden. "Je wordt de tram meer uitgezet, dan dat je erin mag." Het GVB erkent dat de nieuwe lijn 51 kampt met storingen. Deels is het winterse er schuld aan. Zo weigeren uitklapbare treeplankjes regelmatig dienst door bevriezing. Maar het zijn vooral technische storingen die voor vertraging en uitval zorgen. Het dieptepunt wordt bereikt op 14 februari als de tram op een deel van het traject buiten gebruik wordt genomen en passagiers moeten overstappen op bussen. De GVB-klachtencentrale wordt overspoeld met klachten en scheldkanonnades. "Je moet een olifantshuid hebben," aldus GVB-klachtenmedewerker Aaldert Brands. "Het is de laatste weken niets dan ellende. Onlangs heb ik een vrouw maar geadviseerd elke dag een uur eerder van huis naar werk te gaan."