25 & 50 jaar geleden: oktober 1990 en oktober 1965

50 JAAR GELEDEN

Oktober 1965
vrijdag 1 Shell gaat het laboratoriumcomplex op de noordelijke IJ-oever uitbreiden; vooral het ontwerp door architect Arthur Staal van de vijftien verdiepingen hoge toren valt op.
maandag 4 De eerste 349 woningen en zeventien bedrijven zijn aangesloten op het nieuwe aardgasnet. De hele operatie omvat 280.000 aansluitingen, zal 2,5 jaar duren en kost f 60,- miljoen.
dinsdag 5 De eerste Menno Hertzbergerprijs word uitgereikt aan adjunct- gemeentesecretaris mejuffrouw dr. I.H. (Isa) van Eeghen voor haar boek De Amsterdamse boekhandel van 1680-1725.
donderdag 7 "Met dit weer kan ik geen ijs maken", klaagt directeur Gé van Amerongen op 'zijn' zonovergoten Jaap Edenbaan.
De Amsterdamse officier van justitie mr. A.F.J.C. Habermehl gelast nader onderzoek naar het gewelddadige optreden van twee agenten bij relletjes rond het Lieverdje. De een zou een opgebrachte jongen hebben gedreigd met een brandende fakkel, de ander een arrestant hebben geslagen.
zaterdag 9 Zwemlerares P.Z. (48) wordt bij de bushalte van de Tolhuispont neergeslagen met een kei en beroofd. Twee voorbijgangers vermeesteren de dader, die tegen de politie zegt hij dat hij in de stad wilde gaan stappen, maar blut was.
zaterdag 16 In de Binnen Oranjestraat loopt één van drie dronken vechtende broers in de getrokken sabel van een agent die het trio wil scheiden en overlijdt.
maandag 18 De Amsterdamse hoogleraar cardiologie Dirk Durrer is er voor het eerst in de geschiedenis van de medische wetenschap in geslaagd het hart van een aan een hartaanval overleden man buiten het lichaam gedurende zes uur weer te laten werken.
dinsdag 19 Drama op het Dapperplein. Net vrij na 27 maanden gevangenis doodt de 30-jarige chauffeur J.P.B. de drie maanden oude baby Gino van zijn ex-vrouw met een broodmes. Hij dreigt ook zijn zesjarige dochter Vera van het leven te beroven. Na vijf uur inpraten door commissaris Anton Koppejan geeft hij zich over.
woensdag 20 'Fantasieprijzen huizen voorbij', kopt Het Parool. Na twee jaar hoogconjunctuur zijn de prijzen in Amsterdam weer gedaald.
zaterdag 23 Ajax-voorzitter Jaap van Praag verklaart dat zijn spelers liever niet voor het Nederlands elftal uitkomen in de eerstvolgende wedstrijden.
vrijdag 29 Honderden belangstellenden nemen deel aan de eerste teach-in over de 'kwestie' Vietnam in de Koopmanbeurs.

Doktersdochter en scholiere Martine Bijl maakt platendebuut
Ze wordt ontdekt op een schoolavond van het Spinozalyceum. Daar zingt de 17-jarige Martine Bijl enkele liedjes, zoals Fly me to the moon en Les feuilles mortes. Een medeleerlinge introduceert de zingende huisartsendochter uit de Bos en Lommerbuurt bij platenbaas Ben Levi. Ze denkt dat hij niet onder de indruk is. Vier weken later krijgt ze een platencontract aangeboden. De plaat met vier vertaalde chansons van Anne Sylvestre ligt nu in de winkels. "Ik had al wel voor mezelf thuis gezongen, maar nooit als er iemand bij was", vertelt ze thuis in haar kamertje aan Het Parool. "Dat durfde ik voor geen geld." Ze is dolgelukkig over de eerste verkoopcijfers, maar minder blij met de kritiek. "Een krant schreef laatst dat ik platen nazong, dat vind ik niet zo leuk." Ze kijkt uit naar haar televisiedebuut in november. "Ik hoor altijd dat het een afknapper is om jezelf te zien, maar ik denk dat ik de hele dag voor de televisie ga zitten!"

25 JAAR GELEDEN


Oktober 1990
maandag 1 De situatie van de naar schatting 925 vrouwelijke drugsverslaafden is in de afgelopen jaren verslechterd. Een derde is dakloos en de meeste werken in de prostitutie.
dinsdag 2 Premier Ruud Lubbers onthult op de Churchilllaan het monument voor Mahatma Gandhi, een initiatief van Indiase en Hindoestaans-Surinaamse zijde. Saillant detail: Winston Churchill was destijds fel gekant tegen de Indiase onafhankelijkheid.
Commotie over de verhoging van de onroerendgoedbelasting voor huurders met 2,5%, voorgesteld door wethouder Frank de Grave.
woensdag 3 Wethouder Ada Wildekamp wil niet alleen straatprostituees, maar ook hun klanten en souteneurs strafbaar stellen. "Het zijn in feite deze mannen die de meeste overlast veroorzaken."
vrijdag 5 De aanpak van de jongerenwerkeloosheid in Amsterdam werkt zo goed dat er een tekort aan jongeren op de arbeidsmarkt is ontstaan.
dinsdag 9 De ondernemingsraad van de met sluiting bedreigde sigarettenfabriek BAT daagt de directie voor de rechter omdat die in alle talen zwijgt over de financiering van het wettelijk vereiste sociaal plan.
donderdag 11 Staatsecretaris van defensie Berend-Jan van Voorst tot Voorst wil kost wat kost het Marinecomplex in Amsterdam behouden. Verhuizen naar Den Helder sluit hij uit.
vrijdag 12 In Artis viert orang-oetan Sam zijn 40ste verjaardag met een enorme slagroomtaart en veel bananen.
maandag 15 Veel onbegrip in de Leidsestraat als stadswachten een actie starten tegen verkeersovertreders. Uit een telling blijkt dat in een uur tijd 424 (brom)fietsers, 92 particuliere automobilisten, 77 bedrijfsauto's, 18 koeriersdiensten, 6 taxi's en 40 auto's van gemeentelijke diensten lak hebben aan de regels.
woensdag 17 Wegslepen van foutgeparkeerde auto's in de binnenstad is volgens de dienst Parkeerbeheer dweilen met de kraan open: "Het is óf meer parkeerplaatsen óf minder auto's van bewoners", zegt directeur J. van den Hazel.
zondag 21 Uit het Huis van Bewaring in de Havenstraat ontsnappen acht vuurgevaarlijke gedetineerden.
donderdag 25 De Amsterdamse politie gaat met speciale teams de leiders van roversbendes – in politiejargon de Ali Baba's – aanpakken. Volgens schattingen zijn tussen de 500 en 600 jongeren actief als straatrover.
woensdag 31 De gemeente start een onderzoek naar de gevolgen voor de Westelijke Tuinsteden van de snelle groei van het aantal allochtonen.


Maandag 29 oktober
Eendagsbezetting Maagdenhuis door studenten
Van arrenmoede gaat voorzitter Jankarel Gevers maar naar een café in de buurt om met de rest van het College van Bestuur te overleggen. Het Maagdenhuis is weer eens bezet, ze kunnen er niet in. De actie is in de kelder van de studentenvakbond ASVA van te voren goed doorgenomen. Dus wordt er geen ruzie gemaakt met de portier en verklaart iemand duidelijk dat het bestuursgebouw van de Universiteit van Amsterdam bezet is. Dat was de huidige sporthistoricus Jurryt van de Vooren. Hij weet het nog goed. De bezetting was tegen het omstreden 'hoofdlijnenakkoord' van de regering (onder meer scherpere selectie eerstejaars). "Wij haalden direct het nieuws. Dat was best zuur voor onze actievoerende collega's in Nijmegen, die zaten al twee weken in een universiteitsgebouw. Maar ja, het Maagdenhuis is natuurlijk een symbool." De actievoerders slepen bier voor drie dagen mee naar binnen, maar de politie ontruimt het gebouw nog dezelfde dag. "Het is de enige Maagdenhuisbezetting waar geen druppel bier is gedronken. Die schade hebben we 's avonds ingehaald in de ASVA-kelder in de Spinhuissteeg."