25 & 50 jaar geleden: Maart 2015


Maart 1965

Maandag 8 maart
Zwaargewonden bij gasexplosie in de Pijp
“Ik schrok me dood,” aldus een toevallige passant als in het kantoor van de firma A.C. van der Hoek en Zonen een gasleiding explodeert. “De ruiten van de woningen vlogen met sponningen en al op straat.” De ravage in het pand, hoek Tweede Jan van der Heijdenstraat en Van Woustraat is enorm. Twee etages zijn totaal verwoest, geparkeerde personenauto’s raken beschadigd en van tientallen huizen en winkels sneuvelen de ruiten. De explosie vindt plaats bij de aanleg van een gastoevoerleiding in de groothandel in bouwmaterialen. De schaftende schoorsteenveger L. Siebelhoff, aan de koffie in tegenoverliggende koffiehuis Francisca, redt een van de bebloede gasfitters die wankelend het pand verlaat. Andere koffiehuisbezoekers ontfermen zich over de in shocktoestand verkerende mevrouw G. van Bremen-Dirks die door de enorme luchtverplaatsing van haar scooter is geblazen. Dini Zeldenthuis (36) zit na de klap nog minutenlang verstijfd van schrik op het kantoor. “Ik kreeg een deur op mijn schouder en veel puin op mijn hoofd.” Omstanders brengen de geschrokken medewerkster naar een nabijgelegen apotheek waar haar wonden worden verbonden.

maandag 1 Het Amsterdamsche Studenten Corps neemt het voormalig Lido-restaurant op de Leidsekade over voor vestiging van de sociëteit Nos Jungit Amicitia.

dinsdag 2 Het gemeentebestuur wil nog dit jaar beginnen met de bouw van vijf nieuwe bejaardentehuizen met in totaal 899 bedden. Ook de plannen voor studentenhuisvesting komen in een stroomversnelling: Prinsengracht en Kattenburgerplein worden aangewezen voor vestiging van studentencomplexen.

woensdag 3 B en W gaan zich beraden over maatregelen ter vermindering van de overlast van zware vrachtwagens, die bij het laden en lossen op de grachten en in smalle straten zorgen voor verkeersopstoppingen. Verkeerswethouder Joop den Uyl verwacht veel van het nieuwe vervoerscentrum dat voor 27,3 miljoen gulden in het westelijk havengebied wordt gebouwd.

donderdag 4 De 43-jarige Belgische heier Bertus Maalderen komt op een bouwterrein in Buikslotermeer om het leven als hij beknelt raakt tussen twee heipalen.

woensdag 10 De kwartfinale in de Europacup duurt voor DWS drie minuten te lang. De landskampioen wordt in het Hongaarse Gyor uit het toernooi geschoten als de uitblinkende doelman Jan Jongbloed een voorzet verkeerd inschat: “Ik was zo zeker van mijzelf op dat moment.”

vrijdag 13 “Niggerlover we weten je te vinden,” die anonieme boodschap, vaak voorzien van een buitenlands krantenknipsel over ‘negercriminaliteit’, ontvangt Henny van Breemen-Strijk elke maand sinds Het Parool in augustus 1964 haar ingezonden brief publiceerde over het deurbeleid van nachtclubexploitant Broerse (Caramella, Kleine-Gartmanplantsoen) tegen kleurlingen. Nu gaat ze aangifte doen: “Ik ben niet bang, maar mijn man begint het vervelend te vinden.”
 
zaterdag 14 Artis vangt 27 verkouden groene meerkatten op, van een op Schiphol gestrande zending van 50 van deze kleine Afrikaanse apensoort uit Kenia naar een laboratorium in Polen. De overige 23 zijn tijdens het transport overleden.

woensdag 17 Alle fracties in de gemeenteraad, uitgezonderd de VVD, gaan akkoord met een motie waarin een beroep wordt gedaan op de Staten-Generaal om de uitkering uit het Gemeentefonds te verhogen “naar een bedrag dat meer rekening houdt met de bijzondere structuur en verplichtingen” van grote gemeenten.

donderdag 18 In het Noordzeekanaal wordt het eerste 90 meter lange element van de Coentunnel afgezonken.
    Bij een felle uitslaande brand op de zolder van het Instituut voor de Tropen gaat het fotoarchief, waaronder 200.000 onvervangbare negatieven uit voormalig Nederlands Indië, verloren.

vrijdag 19 Met het akkoord tussen de Hoogovens en de Gasunie maakt ook Amsterdam zich klaar voor de overstap van stadsgas naar aardgas. Gelijktijdig met de aanleg van een gasleiding van Groningen naar Wijk aan Zee worden ook 500.000 Amsterdamse gasmeters geïnstalleerd.

maandag 22 Volgens bronnen op het stadhuis denkt het gemeentebestuur bij het ontsluiten van de westelijke tuinsteden niet alleen aan een metronet maar ook aan een monorail die “sneller en vooral ook goedkoper” kan worden gebouwd.

dinsdag 23 “Een moedige daad gezien de huidige ongunstige ontwikkelingen in de scheepsvaart,” stelt burgemeester Van Hall bij de opening van de nieuwe ADM-scheepswerf in het Westelijk Havengebied.

vrijdag 26 In Artis toont moeder ijsbeer haar pasgeboren jong aan het publiek.

zaterdag 27 Ruim 250 boze taxichauffeurs in loondienst trekken met een protestmars door het centrum voor hogere lonen, winstuitkering en een hogere vakantietoeslag.


maart 1990


Woensdag 21 maart
Ongekend verlies PvdA bij gemeenteraadsverkiezingen
De uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen komt hard aan bij de PvdA: een verlies van 43 procent goed voor negen van de 21 raadszetels. De verwijten worden snel gemaakt. Het zou liggen aan de lage opkomst van 50,6 procent. Partijleider en vicepremier Wim Kok denkt eerder aan het “ongeduld” van de PvdA-aanhang met de regeringsbeleid. Premier Ruud Lubbers wrijft het verlies nog even in: “De kunstmatige groei van de PvdA in de grote steden is voorbij, deze verkiezingsuitslag dwingt de partij tot bestuurlijke samenwerking.” Lijsttrekker Walter Etty neemt aanvankelijk zijn verantwoordelijkheid en biedt een duidelijke opening tot collegevorming aan de winnaars van de verkiezingen: D66, Groen Links en Groen Amsterdam. En sluit niet uit dat de PvdA buiten het college blijft. Michael van der Vlis kondigt alvast zijn vertrek als wethouder aan. Eind maart valt ook het doek voor Etty als de gewestelijke vergadering met 150 stemmen voor en 118 tegen een motie aanneemt dat zijn positie onhoudbaar is geworden.

donderdag 1 Honderden demonstrerende boeren uit de Beemster en de Haarlemmermeer trekken met hun tractoren op naar De Nederlandsche Bank op het Frederiksplein en het Amerikaanse consulaat op het Museumplein. De boze boeren eisen van landbouwminister Braks een hogere graanprijs.
    “Ajax en Leo Beenhakker hebben me kunnen overtuigen,” aldus Louis van Gaal (38) bij zijn opmerkelijke aanstelling als assistent-trainer. Het is een publiek geheim dat Beenhakker en Van Gaal het niet goed met elkaar weten te vinden. “Ik ga samen met Beenhakker de selectie trainen van de beste club van Nederland. Daarbij heb ik het idee dat ik van Leo veel kan leren.”

zaterdag 3 Frans Goedhart, oprichter van Het Parool, overlijdt op 86-jarige leeftijd. Op 25 juli 1940 stencilde hij de eerste exemplaren van de Nieuwsbrief van Pieter ’t Hoen, een van de eerste illegale pamfletten.

donderdag 8 Bij een schietpartij op de Herengracht worden twee Italianen doodgeschoten. Een politieagent vuurt vanuit een observatiepost bij de woning van de Spaanse consul nog enkele waarschuwingsschoten, maar de daders weten te ontkomen. De recherche houdt rekening met “een afrekening in het criminele milieu.”
    “Aparte meisjesscholen kunnen zeer nuttig zijn voor Nederlandse meisjes, terwijl ze voor Turkse en Marokkaanse meisjes vaak van levensbelang zijn,” stelt sociologe Hilda Verwey-Jonker op een door feministisch maandblad Opzij georganiseerd debat in Paradiso. Onderwijsminister Jo Ritzen, geschoold op een door jezuïeten geleide jongensschool, noemt de komst van meisjesscholen “een duidelijke stap terug”.

woensdag 14 Wethouder Michael van der Vlis presenteert zijn Verkeers- en Vervoersplan 1990. Meest opmerkelijke maatregel: invoering van een werkgeversheffing op de loonbelasting van werknemers die met de auto naar het werk komen.

zaterdag 17 Heinekenontvoerder Cor van Hout, die in Veenhuizen een gevangenisstraf uitzit van twaalf jaar, blijkt met toestemming van Justitie regelmatig zijn familie in Amsterdam te hebben bezocht.

vrijdag 23 Uit protest tegen de verkiezing van drie leden van de Centrumdemocraten en Centrumpartij ’86 in de gemeenteraad trekken duizend demonstranten langs het stadhuis richting De Dokwerker.

zaterdag 24 De in een machtsstrijd verwikkelde rectrix Charlotte de Vries Lentsch is niet van plan vrijwillig op te stappen bij het Barlaeus Gymnasium. “Ik vind het stijlloos als mensen roepen wij zijn van het Barlaeus dus hebben wij gelijk… Voorlopig ga ik maandag gewoon weer naar school.”
    Het Hilton Hotel neemt na een grootscheepse renovatie de bruidssuite van John Lennon en Yoko Ono weer in gebruik. Voor 1500 gulden per nacht kan iedereen slapen in het beroemde bed waarin in maart 1969 een week lang de wereldvrede werd verkondigd.

vrijdag 29 Op de tramremises circuleert een open brief waarin GVB-personeel van buitenlandse afkomst ageert tegen het gemeentelijke voorkeursbeleid voor allochtone werknemers. Trambestuurder Willem Welling begrijpt het protest wel: “Ik zie mijn collega’s niet als vreemdeling. Door die registratie ontstaat haat.”

zaterdag 31 Auteursrechtenorganisatie Buma-Stemra doet een inval op de internationale platenbeurs in de Koningszaal van Artis. Organisator George Evers is niet verrast: “Het moest eens gebeuren. Ik ben zelf ook tegen illegale platen, echt waar. Maar als ik alles zelfs zou moeten controleren…”