25 & 50 jaar geleden: Januari 1990 en 1965

50 jaar geleden januari 1965

zondag 17 januari 1965
Amsterdamse voetbalderby ontsiert door ruzie Jongbloed en Muller
Op de affiche van het Olympisch Stadion staat de derby van landskampioen DWS en het kwakkelende Ajax. De 35.5000 toeschouwers zien de twee Amsterdamse ploegen genoegen nemen met een 1-1 gelijkspel. Na het laatste fluitsignaal gaat het duel door, in de kranten en voor de tuchtcommissie van de voetbalbond.
Ajax is furieus op DWS-doelman Jan Jongbloed die de fel doorlopende Bennie Muller zou hebben uitgescholden. “Voor vuile rotjood”, meldt de linkshalf aan scheidsrechter Piet Roomer, maar Jongbloed ontkent ook maar iets te hebben gezegd. Ajax-voorzitter Jaap van Praag eist een diepgaand onderzoek van de KNVB. De tuchtcommissie wijst de klacht van Ajax af.
Maar Jongbloed moet wel opnieuw voorkomen, omdat hij bij de verhoren een ander verhaal heeft: hij heeft wel iets gezegd, maar het was geen antisemitische opmerking. Het levert hem een schorsing op van drie wedstrijden, waaronder het beslissende duel om de landstitel tegen Feyenoord. De Rotterdammers winnen – mede dankzij de blunderende invalkeeper Leo Heeres – met 3-1.

vrijdag 1 De jaarwisseling was “rustig zonder grote incidenten”, aldus de politie. Alleen enkele charges in de Zeilstraat, Houtrijkbuurt en de Pijp tegen feestvierders die straten of tramrails blokkeerden en op de Wallen de arrestatie van twee Amerikaanse militairen na het gooien van oefenhandgranaten.
zaterdag 2 In hun geheime speelhol onder de brug over de Gedempte Rapenburgwal raken de 12-jarige vrienden Johannes Kessler en Wijnand Joosten ernstig gewond, als gas ontploft dat is vrijgekomen bij werkzaamheden aan de IJtunnel.
dinsdag 5 Na bemiddeling door Sociale Zaken wordt de 77-jarige R. J. Lichtenstein uit de Conradstraat opgenomen in het ziekenhuis. De bejaarde Oostenrijker bivakkeerde al vier weken in zijn vervuilde bed omgeven door vodden en oude kranten. Eerdere pogingen door de politie waren mislukt.
donderdag 7 “Ik heb vandaag machtiging gegeven om deze clandestien bewoonde huizen onbewoonbaar te maken”, reageert ir. G.H. Meijer, directeur van het Grondbedrijf nadat enkele jonge gezinnen hun intrek hebben genomen in leegstaande slooppanden in de Generaal Vetterstraat. “Het is triest, maar noodzakelijk. Het is onbillijk tegenover de duizenden andere mensen zonder huis.”
vrijdag 8 De ontruiming van de gekraakte slooppanden in de Generaal Vetterstraat wordt op het laatste moment stopgezet. De politie trekt zich terug, na de belofte van de illegale bewoners om vrijwillig te vertrekken.
zaterdag 16 De 3000 Amsterdamse blokhoofden, noodwachtplichtigen en vrijwilligers van de Burger Bescherming blijven verstoken van huisorgaan De Paladijn. Het nieuwe nummer zou “tendentieus en gezagsondermijnend” zijn. Reden is een ingezonden brief met kritiek op het uitblijven van grootschalige oefeningen in de hoofdstad, zoals in Rotterdam.
woensdag 20 “Het is een hartelijke gastvrije jongen en onder de schrijvers een van de hardste werkers”, aldus getuige à decharge Harry Mulisch in de strafzaak tegen collega Simon Vinkenoog voor bezit van 25 gram marihuana. De strafeis is f 1000,- boete en drie maanden voorwaardelijk met een proeftijd van drie jaar.
vrijdag 22 Ajaxtrainer Vic Buckingham zegt zijn contract op voor een betere betaalde baan bij het Engelse Fulham. Oud-Ajacied en gymnastiekonderwijzer aan een dovenschool Rinus Michels wordt de nieuwe hoofdtrainer.
donderdag 28 De bouwkosten voor IJtunnel gaan fors hoger uitvallen: f 66 miljoen meer dan het door de gemeentekrediet van f 208 miljoen.

25 jaar geleden januari 1990


Donderdag 23 januari 1990
Proef met opsnuiven schadelijke stoffen
“Ons onderzoek was fotogeniek genoeg voor de kranten en televisie”, herinnert toenmalig onderzoeksleider Mark van Bruggen zich. De GG en GD stuurt voetgangers, fietsers en automobilisten het stadsverkeer in met meetapparatuur om de hoeveelheid ingeademende schadelijke stoffen te registeren. Het is het eerste onderzoek bij deelnemers aan het stadsverkeer in Nederland. De onderzoekers beperken zich tot de inname aan schadelijke stoffen als benzeen en stikstofoxyde, het effect op de gezondheid blijft buiten beschouwing. Meetroutes zijn drukke verkeersaders als de Wibautstraat en Stadhouderskade en ook een landelijke route langs Amstel en Gein naar Abcoude. “Die was nodig als referentiekader”, zegt Van Bruggen. “Natuurlijk kregen de fietsers in het centrum tussen de auto’s op de drukke verkeersaders veel meer schadelijke stoffen binnen.” Hij moet 25 jaar na dato even spitten naar de onderzoeksresultaten. “De voetgangers kwamen er het beste vanaf. Opvallend was dat de automobilisten ook bloot stonden aan hoge concentraties.” Een kwart eeuw verder beginnen de maatregelen voor beperking van de uitstoot van fijnstof in de grote steden effect te sorteren.

dinsdag 2 Voor enkele honderden overbodige ambtenaren start het nieuwe jaar slecht: ze gaan niet mee naar de tien nieuwe stadsdelen en hun functies bij de centrale diensten zijn vervallen. Op het stadhuis ontbreekt ieder overzicht.
donderdag 4 De wereldberoemde cellist Mstislav Rostropovitsj geeft in het uitverkochte Concertgebouw een benefietconcert ten bate van het Prinses Beatrix Fonds.
vrijdag 5 Zes maanden na de automatisering blijkt de Centrale Openbare Bibliotheek aan de Prinsengracht 150.000 van de 350.000 boeken kwijt te zijn.  De meeste vermiste titels zijn volgens de bibliotheek niet gestolen, maar geleend en nooit teruggebracht.
zondag 7 Oprichting van de Rokers Belangen Vereniging (Robev) in Paradiso, naar aanleiding van het op 1 januari ingestelde rookverbod voor alle openbare gebouwen.
maandag 8 Chaos bij het GVB: er is geen ordelijk registratiesysteem bij de technische dienst en het rijdend personeel, evenmin een overzicht van het onderhoud aan het rijdend materieel, en beheers- en controlerichtlijnen worden niet nageleefd, aldus een accountantsrapport.
dinsdag 9 Na ruim een jaar van voorbereidingen gaan de eerste zeventien stadswachten de straat op.
donderdag 11 In het Eerste Weteringplantsoen schiet een politieman een dolle pitbullterriër dood, die na een vechtpartij met een rottweiler ook een hap nam in zijn eigen baas.
dinsdag 16 Luud Schimmelpenninck lanceert een nieuwe uitvinding: een afgesloten driewielfiets.
zaterdag 20 Bewoners van de randgemeenten zouden belasting moeten gaan betalen aan Amsterdam, zegt wethouder Walter Etty. “Ze profiteren mee van de door de Amsterdammers betaalde grootstedelijke voorzieningen.”
woensdag 24 Het Jellinekcentrum lanceert een nieuwe campagne voor veilig ecstasygebruik. Beunhazen rotzooien met de samenstelling van de onder jongeren razend populaire ‘love drug’.
donderdag 25 Een orkaan eist het leven van een vrouw die op de Weesperstraat onder een rijdende auto wordt geblazen. Tientallen mensen raken gewond door rondvliegende materialen, de musical Sweet Charity in Carre wordt gecanceld omdat het dak van het theater dreigt in te storten en er is enorm veel schade.
vrijdag 26 Joop van de Ende’s droom van een musicaltheater in De Pijp is van de baan: hij verzuimt voor de deadline een bod te doen op het Heinekenterrein.