25 & 50 jaar geleden: Juli-augustus 1989 en 1964

50 jaar geleden juli 1964

zaterdag 4 juli Agent neemt ‘zinnenprikkelende’ prenten Aat Veldhoen in beslag
“De kunst moet de straat op!” Onder dit motto trekt de jonge kunstenaar Aat Veldhoen (29) in juli 1964 met zijn moderne rotatiedrukprenten voor f 3,- door de stad. Nauwelijks heeft Simon Carmiggelt de bakfiets met prenten op het Spui onthuld, of een rechercheur van de zedenpolitie neemt er zeven in beslag “die in aanmerking komen om te worden verklaard als te zijn zinnenprikkelend voor de jeugd.”
Veldhoen reageert overrompeld: “Iedereen is positief en nu krijg ik weer het etiketje van die vieze graficus… Terwijl wat is er mooier dan mensen in aanraking te brengen met eerlijke erotiek?” De kunstenaar tekent vele naakten, ook Simon Vinkenoog poseert in Adamskostuum voor hem. Veldhoen wil weer snel aan het werk. “Ik vind het tof om met de techniek van de reclamedrukwerk mijn prenten te maken. Het is toch tof als mensen voor slechts drie gulden echte kunst in huis kunnen halen?”
Ellen van Ree kocht destijds bij het Lieverdje op het Spui twee prenten van naakte vrouwen, één in gezelschap van een clown. “Maar volgens mij werden ze verkocht door rookmagiër Jasper Grootveld. En voor een tientje per stuk!” Zij weet nog dat haar gynaecoloog Dr. Piet zich voor zijn assistentie bij de bevallingen van de vrouw(en) van Aatje liet betalen in olieverfschilderijen met afbeeldingen van geld. “Zijn spreekkamer hing bomvol.”
woensdag 1  juli Voor het GAK-gebouw op het Bos en Lommerplein worden drie figuratieve beelden van beeldhouwer B. Gunterman door onbekenden omvergetrokken.
zaterdag 4 juli  Een onbekende schiet een kogel door het etalageruit van Boutique Rose d’Or in de P.C. Hooftstraat. Op de deur laat hij een dreigbrief achter: “Als maandag die onzedige japon nog in de etalage staat, zal uw winkel in brand worden gestoken.” Eigenaresse Els Rooselaar: “Er is veel belangstelling voor deze fraaie avondjurk.”
zondag 5 juli Op het Oudekerksplein wordt een beschadigde parkeermeter met inhoud gevonden, die is gestolen van het Damrak.
dinsdag 7 juli “Vuile pokkenjood, jammer dat je niet vergast bent.” Deze antisemitische scheldkanonnade van taxichauffeur M. van A. tegen een passant die hem attendeerde op een verkeersfout, is “ploertig en stuitend”, vindt advocaat-generaal mr. W.B.J. Aberson. Hij eist twee weken voorwaardelijk en f 50,- boete.
woensdag 8 juli De voorgenomen aanwijzing van de architectencombinatie Berghoef en Vegter voor ontwerp en bouw van het nieuwe stadhuis is van de baan. De  recente aanpassingen wijken “principieel af” van het oorspronkelijke ontwerp dat in 1961 door de raad is aanvaard, aldus burgemeester Gijs van Hall.
woensdag 15 juli ANWB en BOVAG nemen in Amsterdam de eerste stadswegenwacht in gebruik, die gestrande automobilisten tussen 17:00 en 08:00 uit de nood moet helpen.
vrijdag 17 juli Liefst 41 ongelukken gebeurden de afgelopen zes maanden op het kruispunt Haarlemmerweg-Burgemeester De Vlugtlaan. De politie wil nu een snelheidsbeperking, maar Rijkswaterstraat verzet zich daartegen.
woensdag 22 juli De dienstverlening van Amsterdamse taxi’s is onvoldoende, vindt de gemeenteraad. VVD-raadslid Hans Gruijters pleit voor vrije standplaatsen en meer vergunningen voor eigen rijders.
zaterdag 25  Het Parool strikt de jonge Franse modeontwerper Yves Saint Laurent als illustrator voor het modenieuws uit Parijs.
dinsdag 28 juli Bewoners van de Indische Buurt eisen van de huiseigenaren dat ze de woningen moderniseren en badcellen en keukengeisers aanleggen.
donderdag 29 juli De 23-jarige medewerkster J.E. van Moorsel-Bungerer verjaagd een “klein, miezerig kaal mannetje” uit stomerij One Hour Cleaning Service aan de Johan Huizingalaan. Hij is gewapend met een pistool, maar wijkt voor haar niettang.

25 jaar geleden juli 1989

maandag 10 juli Beperking aantal popconcerten Vondelpark
 “We organiseren dit al vijftien jaar een hebben nooit klachten gehoord. Alle zondagen zijn al volgeboekt”, reageert Paul van Kesteren van het Vondelpark Open Luchttheater op het besluit van de Raad van State dat nog slechts drie popconcerten per jaar mogen worden georganiseerd. De geluidsoverlast voor buurtbewoners is te groot.
Van Kesteren is geschokt, maar volgens een bewoonster worden brieven aan de gemeente nooit beantwoord. Zij is opgelucht dat de Raad van State eindelijk tegemoetkomt aan de klachten. De bezoekers zijn boos op de “rijke buurtbewoners” die hen het gratis vertier ontnemen. De emoties in de discussie lopen hoog op.
Stadsschouwburgdirecteur Cox Habbema doet tijdens een hoorzitting een bewogen pleidooi: “Laat de zomerconcerten doorgaan. Het is een van de aardigste activiteiten voor die 40% van de Amsterdammers die niet op vakantie kan gaan.” Trouwe bezoeker Segerius is woedend: “Ik flip de pan helemaal uit dat ze ons, arme sloebers, nu ook nog de popconcerten willen ontnemen.”
maandag 3 juli De kans op het ontstaan van een “explosief, etnisch subproletariaat” is in Amsterdam groter dan waar ook in Nederland, waarschuwt dr. Henry Dors op een studiedag van de Amsterdamse politiek.
dinsdag 4 juli Vijf jongeren die gisteren bij het Flevobad zijn gearresteerd, dienen een klacht in tegen het harde politieoptreden. De politie zegt dat ze onder dreiging van een mes zonder kaartjes wilden komen zwemmen. “Deze jongeren boden verzet bij hun arrestatie.”
    De nieuwbouw op het KNSM-eiland wordt f 17 miljoen duurder door het cirkelvormig appartementencomplex omringd door stadsvilla’s, dat architect Jo Coenen voor de kop van het eiland heeft ontworpen.
woensdag 5 juli Wethouder Walter Etty is nijdig over het advies van VVD-staatssecretaris Henk Koning aan Amsterdamse partijleden om in beroep te gaan tegen de aanslag onroerendgoedbelasting. “De gemeente bedrijft inkomenspolitiek door objecten tot een waarde van 48.000 gulden niet te belasten”, meent Koning.
    De politie start een grootscheeps zomeroffensief tegen zakkenrollers, na de komst van groepen ‘zakkenrollertoeristen’ uit Zuid-Amerika en Joegoslavië.
vrijdag 7 juli Amsterdam introduceert een vergunningenstelsel voor bordelen om de prostitutie uit de illegaliteit te halen en de werksituatie van prostituees te verbeteren. Exploitanten moeten aan strenge eisen voldoen.
maandag 17 juli Barbara Bush, echtgenote van de Amerikaanse president, brengt een bliksembezoek aan het Van Goghmuseum. Snel verwijdert schoonmaakpersoneel nog een anti-Amerikaanse leus in de Paulus Potterstraat.
donderdag 20 juli Voor het eerst ontruimt de politie in de Bijlmer een woning waar gedeald zou worden in drugs, in opdracht van woningcorporatie Nieuw Amsterdam.
zaterdag 22 juli Het Amsterdamse Arbeidsbureau wil vanaf volgend jaar alle ingeschreven werkloze jongeren tot 21 jaar de garantie op een baan of scholing geven. Wie weigert, zal worden gekort op zijn uitkering.
donderdag 27 juli “Iedere Amsterdammer mag zijn stoel op straat zetten”, vinden  boze bewoners van de Wolvenstraat. Zij zijn het niet eens met een politieactie tegen de illegale terrassen van enkele cafés in de straat. Uit protest zetten zij een terras op.
vrijdag 28 juli Ruim 100 werkloze onderwijzers bieden zich in Marcanti aan voor een baan in Londen. De London Education Authority (ILEA) zoekt Amsterdamse onderwijzers die ervaring hebben met kinderen uit etnische minderheidsgroepen.

50 jaar geleden augustus 1964

Zaterdag 15 augustus Dancing Caramella aan weigert kleurlingen
“Jullie weten dat je er niet in mag”, blaft de portier van dancing Caramella aan het Kleine Gartmanplantsoen (nummer 11, pal naast het City Theater) tegen de Surinaamse student L.F. Marte. “Ga maar naar de Lucky Star!” Marte en zijn vriend komen ook daar niet binnen. Ondertussen is de redacteur van Het Parool al op de dansvloer van Caramella, dat pal naast  Hij is mee op stap na een klacht van Marte vanwege eerdere weigeringen.
Navraag bij eigenaar P. Broerse leert dat zijn portiers bepaalde groepen bezoekers mogen weigeren. Hij is uitbater van zowel de Caramella als de Lucky Star, die door een achterdoorgang met elkaar in verbinding staan. “Er wordt veel overlast veroorzaakt door Surinamers, Marokkanen, Algerijnen en dat soort. Daar zijn veel etterletters onder. Om de controle in de hand te houden moeten alle kleurlingen binnenkomen via de Lucky Star.”
De geweigerde Marte: “Dat er enkele kleurlingen zijn, die zich aan onbehoorlijk gedrag schuldig maken, moet ik met leedwezen bekennen. Maar daarnaast zijn er ook blanken, die met hun onbeschaafde geest de goede sfeer kunnen besmetten.” Vanwege de commotie herziet Broerse zijn deurbeleid: “Ik heb er geen moment bij stilgestaan dat dit discriminatie is. Overigens zijn de oproerkraaiers tegen wie de actie is gericht zijn toch al verdwenen.”
donderdag 6 augustus Europese roeikampioenschappen voor heren op de Bosbaan.
zaterdag 8 augustus “Ik heb dit niet gedaan om de mensen nou es een keer heel fijn veel geld te laten verdienen”, zegt Maup Caransa bij de opening van zijn ‘behendigheidsspelcasino’ in het Badhotel in Zandvoort. De staat spant een proefproces aan tegen zijn illegale speelhuis.
woensdag 12 augustus “Ga niet naar het Leidseplein maar naar Artis voor ontspanning”, adviseert officier van justitie mr. H.E. van Renesse fotograaf R.S. van B. van H. (24) en schrijver B.B. (27), die terechtstaan voor bezit van marihuana.
donderdag 13 augustus Een 17-jarig meisje bijt op de Hugo de Vrieslaan een stuk van de tong van haar aanrander, die later in het OLVG met een inmiddels gehechte tong wordt gearresteerd.
vrijdag 14 augustus De Bijenkorf, C&A, De Gruyter, Albert Heijn en Vroom en Dreesmann richten een vennootschap op voor de bouw van winkelcentrum Buikslotermeer.
donderdag 20 augustus “Over enkele jaren komen de eerste generaties ijskasten, televisietoestellen en wasmachines bij het vuil te staan”, waarschuwt directeur Otten van de Stadsreiniging. Hij voorziet veel meer afval door de toenemende welvaart. “Over tien jaar is het vuilvolume met de helft gegroeid en moeten de vuilnisbakken groter worden.”
dinsdag 25 augustus Het Nederlands Genootschap voor Heilgymnastiek en Massage en Physiotechniek viert zijn 75-jarig bestaan in de RAI.
vrijdag 28 augustus Is het een zalm of een regenboogforel? Tientallen toeschouwers zien hoe hengelaar W. Lentz uit de Raamstraat een bijzondere vis binnenhaalt uit het water van de Prinsengracht. Het is een zalm, weet Nelis Vogel van de hengelsportzaak uit de Tweede Tuindwarsstraat. Hij gaat proberen de vis te prepareren.
zaterdag 29 augustus Op de Dam dagen groepen ‘nozems’ de politie uit, die met gummiknuppels flink uithaalt en op de zijspan charges uitvoert. Vijftien jongeren worden opgepakt. Eentje bezit een alarmpistool, een ander een draagbare radio om de politiezender af te luisteren.
maandag 31 augustus De verdwijning van de 14-jarige Rietje Afink is na vier maanden opgelost. Het meisje uit de Jacob van Lennepstraat heeft al die tijd in Parijs verbleven bij de familie van een 21-jarige Algerijn.

25 jaar geleden augustus 1989

Maandag 7 augustus Chaos na verregend congres christelijke zigeuners in Spaarnwoude
Ruim 30.000 christelijke zigeuners strijken onverwachts neer in het recreatiegebied Spaarnwoude om een meerdaags congres te houden. Onmiddellijk eist het recreatieschap van de gemeente Amsterdam borg en huur van f 150.000 gulden voor gebruik van het terrein. Het congres zou eerst plaatsvinden in het Westelijk Havengebied, maar de deelnemers waren ontevreden over het terrein. Dat was totaal ongeschikt geraakt door overvloedige regenval. De gang naar Spaarnwoude is volgens het recreatieschap het gevolg van een grote organisatorische fout van Amsterdam. De gemeente denkt er anders over. “Het is nog maar de vraag waar de schuldvraag ligt”, zegt een woordvoerder. “We bestuderen de brief.”
Ondertussen mogen 3500 caravans in Spaarnwoude blijven staan op de “grootste en slechtst geoutilleerde camping”, zoals Het Parool schrijft. 2500 andere caravans zijn doorverwezen naar een nieuwe locatie. De christelijke kampeerders worstelen met een soort zondvloed: caravans staan tot hun as in de modder en het mag een wonder heten dat het is gelukt om de grote blauwe kerktent op de soppige grond te bouwen. M. Riesener van het recreatieschap Spaarnwoude: “Je kunt er donder op zeggen dat we een nieuw drainagesysteem moeten aanleggen en het gras opnieuw moeten inzaaien. Alles dankzij het geblunder van Amsterdam…” Locoburgemeester Roel van Duijn reageert laconiek: “Verhaal de schade maar op de organisatoren.”
dinsdag 1 augustus Het aantal gewapende roofovervallen neemt fors toe: in de eerste maanden al 64 tegen 66 in heel 1988. De overvallers nemen steeds vaker balieklanten in gijzeling.
donderdag 3 augustus Café Oblomov, een van de eerste trendy zaken in de opkomende Reguliersdwarsstraat, gaat failliet.
maandag 7 augustus Antiapartheidsactivisten snijden de slangen door bij Shell-benzinestations.
dinsdag 8 augustus De criminaliteit in Amsterdam blijft dalen. Politiewoordvoerder Klaas Wilting: “Alles duidt er op dat deze ontwikkeling zich in vrijwel de hele stad voortzet.”
donderdag 10 augustus “Er ligt van alles en nog wat in de grachten.” De twee gymnasiasten Klaas Olij (16) en Evert-Jan Steenbergen zoeken een paar keer per week onder grote publieke belangstelling met een enorme ijzeren haak naar schatten in de grachten. Fietsen, verkeerspaaltjes en vuilniszakken vangen ze het meest.
zaterdag 12 augustus Een kwart van de geverbaliseerde zwartrijders in Amsterdam ontloopt de boete door het opgeven van een valse naam.
zondag 13 augustus Het Oosterpark wordt afgesloten na de vondst van verdachte stukken worst. Vorige maand zijn in het Sarphatipark al vijf honden overleden door het eten van vergiftigde worst.
woensdag 16 augustus Onbekenden plaatsen op het Van Limburg Stirumplein een herdenkingstegel naar aanleiding van de recente Mariaverschijningen naast café Tramlijn Begeerte.
donderdag 17 augustus Het contact tussen de beruchte F-Side en Ajax is het afgelopen half jaar zo verbeterd, dat het clubbestuur ervan overtuigd is dat de kans op ongeregeldheden bij de voetbalwedstrijden afneemt.
woensdag 23 augustus Het Rijksmuseum toont het onlangs in de Verenigde Staten aangekochte schilderij Lot en zijn dochters van de 17de-eeuwse schilder Hendrick Coltzius aan het publiek.
donderdag 24 augustus Seksbioscoop Parisien in de Haarlemmerstraat sluit definitief de deuren.
vrijdag 25 Bij het vallen van de avond sluiten bewoners aan de Beulingsloot met een hek de populaire vaarroute tussen Singel en Herengracht af. Ze zijn het meer dan zat: de geluidsoverlast en stank van rondvaartboten, watertaxi’s en motorbootjes op het smalle water.
donderdag 31 augustus De PTT gaat 32 van de 37 girokantoren in Amsterdam sluiten, voornamelijk gevestigd in sigarenzaken. De winkeliers vrezen voor hun omzet.